Uygulamaya git

Dersler

Türk Dili ve EdebiyatıTürk Dili ve Edebiyatı152 görüntüleme·Güncellendi May 20, 2026·2 sayfa

Türk Edebiyatı Geçiş Dönemi Ders Notları

D
Dilan Altundağ@ilanltunda_hhem1ruoa

Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı, Türklerin İslamiyet öncesi ve İslamiyet'i kabul... Daha fazla göster

1
of 2
GEGIS DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

islamiyet. Öncesi
Göçebe yaşam,
hayvancılık
Gök tanrı, budiam..
manihaitm
Köktürk Alf. - Uygur Alf.
Dörtlük
Hec

Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı

İslamiyet öncesi Türk toplumları göçebe yaşam sürdürüyor, hayvancılıkla uğraşıyordu. Gök tanrı inancı, Budizm ve Manihaizm gibi dinler benimsenmişti. Bu dönemde Köktürk ve Uygur Alfabeleri kullanılırken, edebiyat dörtlük biçiminde, hece ölçüsü ve yarım uyak ile oluşturuluyordu.

İslamiyet'in kabulüyle Türkler yerleşik yaşama geçmeye başladı, ancak göçebe yaşam ve hayvancılık da devam etti. Uygur Alfabesi yerini Arap Alfabesine bıraktı. Edebiyatta dörtlük yanında beyit de kullanılmaya, hece ölçüsüyle birlikte aruz ölçüsü de görülmeye başlandı. Tam uyak ve cinaslı uyak kullanımı yaygınlaştı.

Bu dönemin en önemli eserlerinden Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip tarafından yazılan "mutluluk veren bilgi" anlamına gelen ilk siyasetnamedir. Mesnevi nazım şekliyle, aruz ölçüsüyle yazılan eser 6645 beyit ve 173 dörtlükten oluşur ve Türk edebiyatının ilk didaktik eseridir. Eserde hükümdar Kün Togdı adaleti, vezir Ay Toldı mutluluğu, vezirin oğlu Ögdilmiş aklı, vezirin kardeşi Odgurmuş ise akıbeti temsil eder.

Bilgi Kutusu: Kaşgarlı Mahmut'un yazdığı Divanü Lügati't-Türk, Araplara Türkçe öğretmek ve Abbasi halifesine Türk dilinin gücünü göstermek amacıyla yazılmış ilk dil bilgisi kitabı ve sözlüktür. Ayrıca içinde ilk Türk dünyası haritası da bulunur.

2
of 2
GEGIS DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

islamiyet. Öncesi
Göçebe yaşam,
hayvancılık
Gök tanrı, budiam..
manihaitm
Köktürk Alf. - Uygur Alf.
Dörtlük
Hec

Destandan Halk Hikayesine Geçiş

Türk edebiyatında zamanla destanlardan halk hikayelerine geçiş yaşanmıştır. Destanlar tamamen nazım şeklinde, olağanüstü özellikler taşıyan ve kahramanlık temalı anlatılardır. Halk hikayeleri ise nazım ve nesir karışık, gerçeklik ve olağanüstülüğü bir arada barındıran, aşk ve kahramanlık temalarını işleyen anlatılardır.

Dede Korkut Hikayeleri bu geçiş döneminin en önemli eserlerindendir. Nazım ve nesir karışık yazılmış olan bu hikayeler, Oğuz boyları ile Kıpçakların mücadelelerini anlatır. Anonim olan hikayeler 3 nüsha ve 14 hikayeden oluşur.

Dede Korkut Hikayeleri'nde Türk toplum yapısı, gelenekleri ve yaşam tarzı gerçekçi bir biçimde yansıtılır. "Dirse Han Oğlu Boğaç Han", "Salur Kazan'ın Evinin Yağmalanması", "Deli Dumrul" ve "Tepegöz" gibi hikayeler toplumumuzun değerlerini, kahramanlıklarını ve inançlarını günümüze taşımıştır.

Not: Dede Korkut Hikayeleri'ndeki Tepegöz hikayesi, Batı edebiyatındaki Kiklop efsanesine benzerlik gösterir, ancak Tepegöz'ün doğumu ve öldürülüşü farklılık taşır.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity ücretsiz mi?

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

En popüler içerikler: Myth

9

Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri

9

En popüler içerikler

9

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!

A.S.iOS kullanıcısı

Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.

S.L.Android kullanıcısı

BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅

A.iOS kullanıcısı

Türk Dili ve EdebiyatıTürk Dili ve Edebiyatı152 görüntüleme·Güncellendi May 20, 2026·2 sayfa

Türk Edebiyatı Geçiş Dönemi Ders Notları

D
Dilan Altundağ@ilanltunda_hhem1ruoa

Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı, Türklerin İslamiyet öncesi ve İslamiyet'i kabul ettikten sonraki edebiyat dönemlerini kapsar. Bu dönemde yaşam tarzından inanç sistemine, alfabe ve dil özelliklerine kadar birçok değişim yaşanmıştır. Göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçiş, edebî eserlerin biçim ve içeriğini de... Daha fazla göster

1
of 2
GEGIS DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

islamiyet. Öncesi
Göçebe yaşam,
hayvancılık
Gök tanrı, budiam..
manihaitm
Köktürk Alf. - Uygur Alf.
Dörtlük
Hec

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı

İslamiyet öncesi Türk toplumları göçebe yaşam sürdürüyor, hayvancılıkla uğraşıyordu. Gök tanrı inancı, Budizm ve Manihaizm gibi dinler benimsenmişti. Bu dönemde Köktürk ve Uygur Alfabeleri kullanılırken, edebiyat dörtlük biçiminde, hece ölçüsü ve yarım uyak ile oluşturuluyordu.

İslamiyet'in kabulüyle Türkler yerleşik yaşama geçmeye başladı, ancak göçebe yaşam ve hayvancılık da devam etti. Uygur Alfabesi yerini Arap Alfabesine bıraktı. Edebiyatta dörtlük yanında beyit de kullanılmaya, hece ölçüsüyle birlikte aruz ölçüsü de görülmeye başlandı. Tam uyak ve cinaslı uyak kullanımı yaygınlaştı.

Bu dönemin en önemli eserlerinden Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip tarafından yazılan "mutluluk veren bilgi" anlamına gelen ilk siyasetnamedir. Mesnevi nazım şekliyle, aruz ölçüsüyle yazılan eser 6645 beyit ve 173 dörtlükten oluşur ve Türk edebiyatının ilk didaktik eseridir. Eserde hükümdar Kün Togdı adaleti, vezir Ay Toldı mutluluğu, vezirin oğlu Ögdilmiş aklı, vezirin kardeşi Odgurmuş ise akıbeti temsil eder.

Bilgi Kutusu: Kaşgarlı Mahmut'un yazdığı Divanü Lügati't-Türk, Araplara Türkçe öğretmek ve Abbasi halifesine Türk dilinin gücünü göstermek amacıyla yazılmış ilk dil bilgisi kitabı ve sözlüktür. Ayrıca içinde ilk Türk dünyası haritası da bulunur.

2
of 2
GEGIS DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

islamiyet. Öncesi
Göçebe yaşam,
hayvancılık
Gök tanrı, budiam..
manihaitm
Köktürk Alf. - Uygur Alf.
Dörtlük
Hec

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Destandan Halk Hikayesine Geçiş

Türk edebiyatında zamanla destanlardan halk hikayelerine geçiş yaşanmıştır. Destanlar tamamen nazım şeklinde, olağanüstü özellikler taşıyan ve kahramanlık temalı anlatılardır. Halk hikayeleri ise nazım ve nesir karışık, gerçeklik ve olağanüstülüğü bir arada barındıran, aşk ve kahramanlık temalarını işleyen anlatılardır.

Dede Korkut Hikayeleri bu geçiş döneminin en önemli eserlerindendir. Nazım ve nesir karışık yazılmış olan bu hikayeler, Oğuz boyları ile Kıpçakların mücadelelerini anlatır. Anonim olan hikayeler 3 nüsha ve 14 hikayeden oluşur.

Dede Korkut Hikayeleri'nde Türk toplum yapısı, gelenekleri ve yaşam tarzı gerçekçi bir biçimde yansıtılır. "Dirse Han Oğlu Boğaç Han", "Salur Kazan'ın Evinin Yağmalanması", "Deli Dumrul" ve "Tepegöz" gibi hikayeler toplumumuzun değerlerini, kahramanlıklarını ve inançlarını günümüze taşımıştır.

Not: Dede Korkut Hikayeleri'ndeki Tepegöz hikayesi, Batı edebiyatındaki Kiklop efsanesine benzerlik gösterir, ancak Tepegöz'ün doğumu ve öldürülüşü farklılık taşır.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity ücretsiz mi?

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

En popüler içerikler: Myth

9

Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri

9

En popüler içerikler

9

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!

A.S.iOS kullanıcısı

Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.

S.L.Android kullanıcısı

BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅

A.iOS kullanıcısı