Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı, Türklerin İslamiyet öncesi ve İslamiyet'i kabul... Daha fazla göster
Türk Dili ve Edebiyatı152 görüntüleme·Güncellendi May 20, 2026·2 sayfaTürk Edebiyatı Geçiş Dönemi Ders Notları
D
Dilan Altundağ@ilanltunda_hhem1ruoa
1
of 2
Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı
İslamiyet öncesi Türk toplumları göçebe yaşam sürdürüyor, hayvancılıkla uğraşıyordu. Gök tanrı inancı, Budizm ve Manihaizm gibi dinler benimsenmişti. Bu dönemde Köktürk ve Uygur Alfabeleri kullanılırken, edebiyat dörtlük biçiminde, hece ölçüsü ve yarım uyak ile oluşturuluyordu.
İslamiyet'in kabulüyle Türkler yerleşik yaşama geçmeye başladı, ancak göçebe yaşam ve hayvancılık da devam etti. Uygur Alfabesi yerini Arap Alfabesine bıraktı. Edebiyatta dörtlük yanında beyit de kullanılmaya, hece ölçüsüyle birlikte aruz ölçüsü de görülmeye başlandı. Tam uyak ve cinaslı uyak kullanımı yaygınlaştı.
Bu dönemin en önemli eserlerinden Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip tarafından yazılan "mutluluk veren bilgi" anlamına gelen ilk siyasetnamedir. Mesnevi nazım şekliyle, aruz ölçüsüyle yazılan eser 6645 beyit ve 173 dörtlükten oluşur ve Türk edebiyatının ilk didaktik eseridir. Eserde hükümdar Kün Togdı adaleti, vezir Ay Toldı mutluluğu, vezirin oğlu Ögdilmiş aklı, vezirin kardeşi Odgurmuş ise akıbeti temsil eder.
Bilgi Kutusu: Kaşgarlı Mahmut'un yazdığı Divanü Lügati't-Türk, Araplara Türkçe öğretmek ve Abbasi halifesine Türk dilinin gücünü göstermek amacıyla yazılmış ilk dil bilgisi kitabı ve sözlüktür. Ayrıca içinde ilk Türk dünyası haritası da bulunur.
2
of 2
Destandan Halk Hikayesine Geçiş
Türk edebiyatında zamanla destanlardan halk hikayelerine geçiş yaşanmıştır. Destanlar tamamen nazım şeklinde, olağanüstü özellikler taşıyan ve kahramanlık temalı anlatılardır. Halk hikayeleri ise nazım ve nesir karışık, gerçeklik ve olağanüstülüğü bir arada barındıran, aşk ve kahramanlık temalarını işleyen anlatılardır.
Dede Korkut Hikayeleri bu geçiş döneminin en önemli eserlerindendir. Nazım ve nesir karışık yazılmış olan bu hikayeler, Oğuz boyları ile Kıpçakların mücadelelerini anlatır. Anonim olan hikayeler 3 nüsha ve 14 hikayeden oluşur.
Dede Korkut Hikayeleri'nde Türk toplum yapısı, gelenekleri ve yaşam tarzı gerçekçi bir biçimde yansıtılır. "Dirse Han Oğlu Boğaç Han", "Salur Kazan'ın Evinin Yağmalanması", "Deli Dumrul" ve "Tepegöz" gibi hikayeler toplumumuzun değerlerini, kahramanlıklarını ve inançlarını günümüze taşımıştır.
Not: Dede Korkut Hikayeleri'ndeki Tepegöz hikayesi, Batı edebiyatındaki Kiklop efsanesine benzerlik gösterir, ancak Tepegöz'ün doğumu ve öldürülüşü farklılık taşır.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Myth
9Türk Dili ve EdebiyatıAYT Edebiyat-İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
123645
Türk Dili ve EdebiyatıEdebiyat ders notu
Türk edebiyatının dönemleri ve İslamiyet öncesi Türk edebiyatı
103406
Türk Dili ve Edebiyatıdestanlar ,dünyaca doğal destanlar ,dünyadaki yapay destanlar ,türk edebiyatında önemli yapma destanlar ,türk destanlarının kaynakları islamiyet öncesi türk destanları islami dönem türk destanları
edebiyat notları
111530
TürkçeTürkçe hikaye unsurları
Türkçe Hikaye unsurları📖📎🗞
63977
TürkçeMasal
Masal genel konu anlatımı
75132
TürkçeMasal türünün genel özellikleri ve eser örnekleri
Masal türüne ait genel özellikler ve masallarda bulunmasi gereken unsurlar
9800
Türk Dili ve EdebiyatıTürk edebiyatının dönemleri
Türk edebiyatının dönemleri
101,75937
Türk Dili ve Edebiyatıtürk edebiyatı nazım şekilleri
islamiyet öncesi ve islamiyet etkisinde ütrk şiiri detaylı konu anlatım
101806
Türk Dili ve Edebiyatı9 sınıf 1dönem 1 yazılı edebiyat
9 sınıf edebiyat imge ve söz sanatları
91,79614
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
92,49162
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,598326
Türk Dili ve EdebiyatıKpss türkçe
Ders notu
Üniversite1,54732
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
123370
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,01939
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
128280
Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,62443
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
122570
Türk Dili ve Edebiyatı9.Sınıf Şiir Ahenk Unsurları
9.sınıf edebiyat şiir ahenk unsurları konu anlatımı hepsi kendi el yazımdır
91,14316
En popüler içerikler
9
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07582
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,58352
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,32580
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,673266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türk Dili ve Edebiyatı152 görüntüleme·Güncellendi May 20, 2026·2 sayfaTürk Edebiyatı Geçiş Dönemi Ders Notları
D
Dilan Altundağ@ilanltunda_hhem1ruoa
Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı, Türklerin İslamiyet öncesi ve İslamiyet'i kabul ettikten sonraki edebiyat dönemlerini kapsar. Bu dönemde yaşam tarzından inanç sistemine, alfabe ve dil özelliklerine kadar birçok değişim yaşanmıştır. Göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçiş, edebî eserlerin biçim ve içeriğini de... Daha fazla göster
1
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı
İslamiyet öncesi Türk toplumları göçebe yaşam sürdürüyor, hayvancılıkla uğraşıyordu. Gök tanrı inancı, Budizm ve Manihaizm gibi dinler benimsenmişti. Bu dönemde Köktürk ve Uygur Alfabeleri kullanılırken, edebiyat dörtlük biçiminde, hece ölçüsü ve yarım uyak ile oluşturuluyordu.
İslamiyet'in kabulüyle Türkler yerleşik yaşama geçmeye başladı, ancak göçebe yaşam ve hayvancılık da devam etti. Uygur Alfabesi yerini Arap Alfabesine bıraktı. Edebiyatta dörtlük yanında beyit de kullanılmaya, hece ölçüsüyle birlikte aruz ölçüsü de görülmeye başlandı. Tam uyak ve cinaslı uyak kullanımı yaygınlaştı.
Bu dönemin en önemli eserlerinden Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip tarafından yazılan "mutluluk veren bilgi" anlamına gelen ilk siyasetnamedir. Mesnevi nazım şekliyle, aruz ölçüsüyle yazılan eser 6645 beyit ve 173 dörtlükten oluşur ve Türk edebiyatının ilk didaktik eseridir. Eserde hükümdar Kün Togdı adaleti, vezir Ay Toldı mutluluğu, vezirin oğlu Ögdilmiş aklı, vezirin kardeşi Odgurmuş ise akıbeti temsil eder.
Bilgi Kutusu: Kaşgarlı Mahmut'un yazdığı Divanü Lügati't-Türk, Araplara Türkçe öğretmek ve Abbasi halifesine Türk dilinin gücünü göstermek amacıyla yazılmış ilk dil bilgisi kitabı ve sözlüktür. Ayrıca içinde ilk Türk dünyası haritası da bulunur.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Destandan Halk Hikayesine Geçiş
Türk edebiyatında zamanla destanlardan halk hikayelerine geçiş yaşanmıştır. Destanlar tamamen nazım şeklinde, olağanüstü özellikler taşıyan ve kahramanlık temalı anlatılardır. Halk hikayeleri ise nazım ve nesir karışık, gerçeklik ve olağanüstülüğü bir arada barındıran, aşk ve kahramanlık temalarını işleyen anlatılardır.
Dede Korkut Hikayeleri bu geçiş döneminin en önemli eserlerindendir. Nazım ve nesir karışık yazılmış olan bu hikayeler, Oğuz boyları ile Kıpçakların mücadelelerini anlatır. Anonim olan hikayeler 3 nüsha ve 14 hikayeden oluşur.
Dede Korkut Hikayeleri'nde Türk toplum yapısı, gelenekleri ve yaşam tarzı gerçekçi bir biçimde yansıtılır. "Dirse Han Oğlu Boğaç Han", "Salur Kazan'ın Evinin Yağmalanması", "Deli Dumrul" ve "Tepegöz" gibi hikayeler toplumumuzun değerlerini, kahramanlıklarını ve inançlarını günümüze taşımıştır.
Not: Dede Korkut Hikayeleri'ndeki Tepegöz hikayesi, Batı edebiyatındaki Kiklop efsanesine benzerlik gösterir, ancak Tepegöz'ün doğumu ve öldürülüşü farklılık taşır.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Myth
9Türk Dili ve EdebiyatıAYT Edebiyat-İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
123645
Türk Dili ve EdebiyatıEdebiyat ders notu
Türk edebiyatının dönemleri ve İslamiyet öncesi Türk edebiyatı
103406
Türk Dili ve Edebiyatıdestanlar ,dünyaca doğal destanlar ,dünyadaki yapay destanlar ,türk edebiyatında önemli yapma destanlar ,türk destanlarının kaynakları islamiyet öncesi türk destanları islami dönem türk destanları
edebiyat notları
111530
TürkçeTürkçe hikaye unsurları
Türkçe Hikaye unsurları📖📎🗞
63977
TürkçeMasal
Masal genel konu anlatımı
75132
TürkçeMasal türünün genel özellikleri ve eser örnekleri
Masal türüne ait genel özellikler ve masallarda bulunmasi gereken unsurlar
9800
Türk Dili ve EdebiyatıTürk edebiyatının dönemleri
Türk edebiyatının dönemleri
101,75937
Türk Dili ve Edebiyatıtürk edebiyatı nazım şekilleri
islamiyet öncesi ve islamiyet etkisinde ütrk şiiri detaylı konu anlatım
101806
Türk Dili ve Edebiyatı9 sınıf 1dönem 1 yazılı edebiyat
9 sınıf edebiyat imge ve söz sanatları
91,79614
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
92,49162
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,598326
Türk Dili ve EdebiyatıKpss türkçe
Ders notu
Üniversite1,54732
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
123370
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,01939
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
128280
Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,62443
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
122570
Türk Dili ve Edebiyatı9.Sınıf Şiir Ahenk Unsurları
9.sınıf edebiyat şiir ahenk unsurları konu anlatımı hepsi kendi el yazımdır
91,14316
En popüler içerikler
9Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07582
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,58352
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,32580
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,673266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı