Periyodik sistemdeki elementlerin özelliklerini anlamak, kimyada başarılı olmanın anahtarıdır. Bu...
Kimya180 görüntüleme·Güncellendi Jun 6, 2026·7 sayfaPeriyodik Özellikler ve Özelliklerin Değişimi
E
Elif İDİKURT@elifidikurt
1 / 7
1
of 7
Modern Periyodik Sistem
Periyodik tablo, elementlerin atom numaralarına göre düzenlendiği ve benzer özelliklere sahip elementlerin aynı sütunlarda yer aldığı muhteşem bir haritadır. 7 periyot (yatay satırlar) ve 18 grup (dikey sütunlar) bulunuyor.
Periyodik sistemde 4 önemli blok var: s, p, d ve f blokları. A grubu elementlerine ana grup, B grubu elementlerine geçiş elementleri deniyor.
En önemli grupları hatırlamak kolay! 1A alkali metaller, 2A toprak alkali metaller, 7A halojenler ve 8A soy gazlar olarak biliniyor. Aynı grupta bulunan elementlerin valans elektron dizilimleri aynıdır.
Püf Noktası: 1. periyot hariç tüm periyotlar s bloğu ile başlayıp p bloğu ile sonlanır!
2
of 7
Elementlerin Yerini Bulma ve Atom Yarıçapı
Bir elementin elektron diziliminden periyodik sistemdeki yerini bulmak çok basit! Son elektron hangi enerji düzeyindeyse o kadar periyot, valans elektronları hangi gruba işaret ediyorsa orası grup numarası.
Atom yarıçapı, atomun büyüklüğünü gösteren kritik bir özelliktir. Atomlar farklı türde bağlar yaptığında farklı yarıçap değerleri gösterir.
Kovalent yarıçap, aynı elementten iki atomun çekirdekleri arasındaki mesafenin yarısıdır. Van der Waals yarıçapı ise birbirine bağlanmamış en yakın atomlar arası uzaklığın yarısını ifade eder.
Dikkat: Bağ sayısı arttıkça bağ uzunluğu kısalır! C-C > C=C > C≡C şeklinde sıralanır.
3
of 7
İyonik Yarıçap ve Periyodik Değişim
Atomlar iyon haline geldiğinde yarıçapları dramatik şekilde değişir. Bir atom elektron vererek katyon oluşturduğunda yarıçapı küçülür, elektron alarak anyon oluşturduğunda büyür.
İzoelektronik taneciklerde (aynı elektron sayısına sahip) proton sayısı büyük olanın yarıçapı en küçüktür. Örneğin: Na⁺, Mg²⁺ ve Ne arasında Ne < Na⁺ < Mg²⁺ şeklinde sıralanır.
Periyodik tabloda atom yarıçapı sağa doğru azalır, aşağı doğru artar. Bu nedenle en büyük atomlar sol altta, en küçük atomlar sağ üstte bulunur.
Hatırlatma: Anyon > nötr atom > katyon şeklinde yarıçap sıralaması vardır!
4
of 7
Metallik Özellik ve İyonlaşma Enerjisi
Metallik özellik periyodik tabloda sola ve aşağıya doğru artar, ametallik özellik ise sağa ve yukarıya doğru artar. Metaller elektron verme, ametaller elektron alma eğilimindedir.
İyonlaşma enerjisi, gaz halindeki bir atomdan elektron koparmak için gereken enerjidir. Birimi kJ/mol'dür. Periyodik tabloda sağa doğru artar, aşağı doğru azalır.
Dikkat edilmesi gereken istisnalar var! Mg'nin iyonlaşma enerjisi Al'den, N'nin ise O'den büyüktür. Bu durumun sebebi orbital simetrisidir.
Formül Hatırlatması: X(g) + IE₁ → X⁺(g) + e⁻ şeklinde ifade edilir!
5
of 7
Elektron İlgisi
Elektron ilgisi, gaz halindeki bir atomun elektron alması sırasındaki enerji değişimidir. Değeri pozitif veya negatif olabilir.
Eksik enerji verilirse endotermik, enerji açığa çıkarsa egzotermik süreç gerçekleşir. 2A grubu elementleri, azot ve soy gazların elektron ilgileri pozitiftir.
Periyodik tabloda elektron ilgisi genellikle sağa doğru artar, aşağı doğru azalır. Klor en büyük elektron ilgisine sahip elementtir.
İpucu: Elektron ilgisinin 8A grubu hariç periyodik değişim gösterdiğini unutma!
6
of 7
Elektronegatiflik ve Oksit Özellikleri
Elektronegatiflik, bir atomun kimyasal bağdaki elektronları çekme yeteneğidir. Linus Pauling tarafından tanımlanmış bu kavram 0,7-4 arasında değişir.
İki atom arasındaki elektronegatiflik farkı 1,7'den büyükse iyonik, 0-1,7 arasındaysa polar kovalent, 0 ise apolar kovalent bağ oluşur.
Metal oksitleri bazik, ametal oksitleri asidik özellik gösterir. Bazik oksitler suyla tepkimeye girerek baz, asidik oksitler suyla tepkimeye girerek asit oluşturur.
Önemli: Elektronegatiflik birimsiz ve göreceli bir kavramdır, enerji alınıp verilmez!
7
of 7
Oksit ve Hidroksitlerin Asitlik-Bazlık Özellikleri
Periyodik tabloda oksitlerin asidik karakteri sağa doğru artar, bazik karakteri sola doğru artar. Bu özellik elementlerin kimyasal davranışlarını anlamak için kritiktir.
Ametal oksitleri arasında oksijen oranı az olanlar nötr oksit olarak adlandırılır. Bunlar asit ve bazlarla tepkime vermezler.
Amfoter metallerin oksitleri hem asidik hem bazik özellik gösterir. Güçlü asit ve bazlarla tepkime verebilirler.
Halojenik asitler: HI > HBr > HCl > HF şeklinde asitlik kuvveti sıralanır!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Periodic Trends
9Kimya dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Kimya180 görüntüleme·Güncellendi Jun 6, 2026·7 sayfaPeriyodik Özellikler ve Özelliklerin Değişimi
E
Elif İDİKURT@elifidikurt
Periyodik sistemdeki elementlerin özelliklerini anlamak, kimyada başarılı olmanın anahtarıdır. Bu bölümde atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik gibi temel kavramları öğrenerek elementlerin davranışlarını tahmin edebileceksin.
1
of 7
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Modern Periyodik Sistem
Periyodik tablo, elementlerin atom numaralarına göre düzenlendiği ve benzer özelliklere sahip elementlerin aynı sütunlarda yer aldığı muhteşem bir haritadır. 7 periyot (yatay satırlar) ve 18 grup (dikey sütunlar) bulunuyor.
Periyodik sistemde 4 önemli blok var: s, p, d ve f blokları. A grubu elementlerine ana grup, B grubu elementlerine geçiş elementleri deniyor.
En önemli grupları hatırlamak kolay! 1A alkali metaller, 2A toprak alkali metaller, 7A halojenler ve 8A soy gazlar olarak biliniyor. Aynı grupta bulunan elementlerin valans elektron dizilimleri aynıdır.
Püf Noktası: 1. periyot hariç tüm periyotlar s bloğu ile başlayıp p bloğu ile sonlanır!
2
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Elementlerin Yerini Bulma ve Atom Yarıçapı
Bir elementin elektron diziliminden periyodik sistemdeki yerini bulmak çok basit! Son elektron hangi enerji düzeyindeyse o kadar periyot, valans elektronları hangi gruba işaret ediyorsa orası grup numarası.
Atom yarıçapı, atomun büyüklüğünü gösteren kritik bir özelliktir. Atomlar farklı türde bağlar yaptığında farklı yarıçap değerleri gösterir.
Kovalent yarıçap, aynı elementten iki atomun çekirdekleri arasındaki mesafenin yarısıdır. Van der Waals yarıçapı ise birbirine bağlanmamış en yakın atomlar arası uzaklığın yarısını ifade eder.
Dikkat: Bağ sayısı arttıkça bağ uzunluğu kısalır! C-C > C=C > C≡C şeklinde sıralanır.
3
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
İyonik Yarıçap ve Periyodik Değişim
Atomlar iyon haline geldiğinde yarıçapları dramatik şekilde değişir. Bir atom elektron vererek katyon oluşturduğunda yarıçapı küçülür, elektron alarak anyon oluşturduğunda büyür.
İzoelektronik taneciklerde (aynı elektron sayısına sahip) proton sayısı büyük olanın yarıçapı en küçüktür. Örneğin: Na⁺, Mg²⁺ ve Ne arasında Ne < Na⁺ < Mg²⁺ şeklinde sıralanır.
Periyodik tabloda atom yarıçapı sağa doğru azalır, aşağı doğru artar. Bu nedenle en büyük atomlar sol altta, en küçük atomlar sağ üstte bulunur.
Hatırlatma: Anyon > nötr atom > katyon şeklinde yarıçap sıralaması vardır!
4
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Metallik Özellik ve İyonlaşma Enerjisi
Metallik özellik periyodik tabloda sola ve aşağıya doğru artar, ametallik özellik ise sağa ve yukarıya doğru artar. Metaller elektron verme, ametaller elektron alma eğilimindedir.
İyonlaşma enerjisi, gaz halindeki bir atomdan elektron koparmak için gereken enerjidir. Birimi kJ/mol'dür. Periyodik tabloda sağa doğru artar, aşağı doğru azalır.
Dikkat edilmesi gereken istisnalar var! Mg'nin iyonlaşma enerjisi Al'den, N'nin ise O'den büyüktür. Bu durumun sebebi orbital simetrisidir.
Formül Hatırlatması: X(g) + IE₁ → X⁺(g) + e⁻ şeklinde ifade edilir!
5
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Elektron İlgisi
Elektron ilgisi, gaz halindeki bir atomun elektron alması sırasındaki enerji değişimidir. Değeri pozitif veya negatif olabilir.
Eksik enerji verilirse endotermik, enerji açığa çıkarsa egzotermik süreç gerçekleşir. 2A grubu elementleri, azot ve soy gazların elektron ilgileri pozitiftir.
Periyodik tabloda elektron ilgisi genellikle sağa doğru artar, aşağı doğru azalır. Klor en büyük elektron ilgisine sahip elementtir.
İpucu: Elektron ilgisinin 8A grubu hariç periyodik değişim gösterdiğini unutma!
6
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Elektronegatiflik ve Oksit Özellikleri
Elektronegatiflik, bir atomun kimyasal bağdaki elektronları çekme yeteneğidir. Linus Pauling tarafından tanımlanmış bu kavram 0,7-4 arasında değişir.
İki atom arasındaki elektronegatiflik farkı 1,7'den büyükse iyonik, 0-1,7 arasındaysa polar kovalent, 0 ise apolar kovalent bağ oluşur.
Metal oksitleri bazik, ametal oksitleri asidik özellik gösterir. Bazik oksitler suyla tepkimeye girerek baz, asidik oksitler suyla tepkimeye girerek asit oluşturur.
Önemli: Elektronegatiflik birimsiz ve göreceli bir kavramdır, enerji alınıp verilmez!
7
of 7Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Oksit ve Hidroksitlerin Asitlik-Bazlık Özellikleri
Periyodik tabloda oksitlerin asidik karakteri sağa doğru artar, bazik karakteri sola doğru artar. Bu özellik elementlerin kimyasal davranışlarını anlamak için kritiktir.
Ametal oksitleri arasında oksijen oranı az olanlar nötr oksit olarak adlandırılır. Bunlar asit ve bazlarla tepkime vermezler.
Amfoter metallerin oksitleri hem asidik hem bazik özellik gösterir. Güçlü asit ve bazlarla tepkime verebilirler.
Halojenik asitler: HI > HBr > HCl > HF şeklinde asitlik kuvveti sıralanır!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Periodic Trends
9Kimya dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı