Kimyasal Tepkimeler ve Denklemler

Kimyasal tepkimeler bir veya daha fazla maddenin yeni maddelere dönüştüğü süreçlerdir. Bir tepkimede girenler (reaktifler) ve ürünler (reaktionlar) bulunur. Örneğin, N₂$g$ + 3H₂$g$ → 2NH₃$g$ tepkimesinde azot ve hidrojen girenler, amonyak ise üründür.

Kimyasal tepkimelerde korunan ve değişebilen özellikler vardır. Korunan özelliklere toplam kütle, atom sayısı, toplam elektriksel yük ve çekirdek yapısı örnek verilebilir. Değişebilen özellikler ise molekül sayısı, bağ türü ve sayısı, renk, koku ve iletkenlik gibi fiziksel özelliklerdir.

Tepkimeler maddelerin fiziksel haline göre homojen ve heterojen olarak ikiye ayrılır. Homojen tepkimelerde girenler aynı fiziksel haldeyken (örn. N₂$g$ + 3H₂$g$ → 2NH₃$g$), heterojen tepkimelerde girenler farklı fiziksel hallerdedir (örn. CaCO₃$k$ → CaO$k$ + CO₂$g$).

Dikkat! Kimyasal tepkimelerde $g$ gaz, $s$ sıvı, $k$ katı, (aq) suda çözünmüş maddeyi belirtir. Bu gösterimler tepkimelerdeki maddelerin fiziksel halini anlamamızı sağlar.

Tepkimeler ısı alışverişine göre de sınıflandırılır. Endotermik tepkimeler ısı alan tepkimelerdir (ΔH>0) ve ısı girenler kısmına yazılır. Ekzotermik tepkimeler ise ısı veren tepkimelerdir (ΔH<0) ve ısı ürünler kısmına yazılır. Örneğin, N₂$g$ + O₂$g$ + Isı → 2NO$g$ endotermik bir tepkimeyken, CH₄$g$ + O₂$g$ → CO₂ + H₂O$s$ + Isı ekzotermik bir tepkimedir.