Bağıl hareket ve vektörler, fiziğin temel yapı taşlarından biridir. Vektörel...
Fizik1,610 görüntüleme·Güncellendi Jun 7, 2026·2 sayfa11. Sınıf Fizik: Bağıl Hareket Konu Anlatımı ve AYT Hazırlık
S
Sude BALKAN@sudebalkan
1
of 2
Bağıl Hareket ve Vektör Kavramı
Fiziksel büyüklükler iki temel gruba ayrılır. Sadece sayı ve birimle ifade edilen büyüklüklere skaler büyüklük denir. Kütle ve sıcaklık skaler büyüklüklere örnek verilebilir. Sayı ve birimin yanında yön bilgisini de içeren büyüklükler ise vektörel büyüklük olarak adlandırılır.
Vektörlerin önemli özellikleri vardır. Eşit vektörlerin hem yönleri hem büyüklükleri aynıdır. Yönleri zıt, büyüklükleri eşit olan vektörler birbirlerinin negatifidir. Bir vektörü pozitif sayıyla çarptığımızda sadece büyüklüğü değişir, yönü değişmez. Negatif sayıyla çarptığımızda ise hem büyüklüğü değişir hem de yönü ters döner.
İki boyutlu kartezyen koordinat sisteminde vektör çizerken, vektörün başlangıç noktası genellikle orijin (0,0) olarak kabul edilir. Vektörün bitiş noktası koordinatlarla belirtilen noktadır. Üç boyutlu (x,y,z) sistemde de benzer şekilde başlangıç noktası orijin, bitiş noktası ise koordinatlarla belirtilen nokta olarak alınır.
Hatırlatma: Vektörlerin yönü her zaman başlangıç noktasından bitiş noktasına doğrudur. Bu nedenle aynı büyüklüğe sahip fakat zıt yönlü iki vektör birbirinden farklıdır!
2
of 2
Bileşke Vektör
Birden çok vektörün toplanması sonucunda elde edilen vektöre bileşke vektör denir. Bileşke vektörü oluşturan her bir vektöre ise bileşke vektörün bileşenleri adı verilir. Bileşke vektör, vektörlerin etkisini tek bir vektörle ifade etmemizi sağlar.
Eşit büyüklükteki iki F vektörü arasındaki açıya göre bileşke vektörün büyüklüğü değişir. Açı 60° ise bileşke R = F√3, açı 90° ise R = F√2, açı 120° ise R = F olur. Bu değerleri ezberlemek yerine, bileşke vektör formülünü kullanmak daha mantıklıdır.
Kartezyen koordinat sisteminde iki vektörün bileşkesini hesaplarken Pisagor teoreminden yararlanabiliriz. Vektörlerin x ve y bileşenlerini ayrı ayrı toplayıp, sonuç değerlerini Pisagor teoreminde kullanırız: R² = Rx² + Ry²
İpucu: Vektörleri toplarken "uç uca ekleme yöntemi" kullanabilirsiniz. İlk vektörün ucuna ikinci vektörün başını yerleştirin ve ilk vektörün başlangıç noktasından, ikinci vektörün bitiş noktasına doğru çizdiğiniz vektör, bileşke vektörü verir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Vector
9Fizik dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Fizik1,610 görüntüleme·Güncellendi Jun 7, 2026·2 sayfa11. Sınıf Fizik: Bağıl Hareket Konu Anlatımı ve AYT Hazırlık
S
Sude BALKAN@sudebalkan
Bağıl hareket ve vektörler, fiziğin temel yapı taşlarından biridir. Vektörel büyüklükler, yalnızca değer değil aynı zamanda yön de taşıyan fiziksel nicelikleri ifade eder. Kartezyen koordinat sisteminde vektörlerin gösterimi ve bileşke vektör kavramları, fizik problemlerini çözerken kullanılan önemli araçlardır.
1
of 2
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Bağıl Hareket ve Vektör Kavramı
Fiziksel büyüklükler iki temel gruba ayrılır. Sadece sayı ve birimle ifade edilen büyüklüklere skaler büyüklük denir. Kütle ve sıcaklık skaler büyüklüklere örnek verilebilir. Sayı ve birimin yanında yön bilgisini de içeren büyüklükler ise vektörel büyüklük olarak adlandırılır.
Vektörlerin önemli özellikleri vardır. Eşit vektörlerin hem yönleri hem büyüklükleri aynıdır. Yönleri zıt, büyüklükleri eşit olan vektörler birbirlerinin negatifidir. Bir vektörü pozitif sayıyla çarptığımızda sadece büyüklüğü değişir, yönü değişmez. Negatif sayıyla çarptığımızda ise hem büyüklüğü değişir hem de yönü ters döner.
İki boyutlu kartezyen koordinat sisteminde vektör çizerken, vektörün başlangıç noktası genellikle orijin (0,0) olarak kabul edilir. Vektörün bitiş noktası koordinatlarla belirtilen noktadır. Üç boyutlu (x,y,z) sistemde de benzer şekilde başlangıç noktası orijin, bitiş noktası ise koordinatlarla belirtilen nokta olarak alınır.
Hatırlatma: Vektörlerin yönü her zaman başlangıç noktasından bitiş noktasına doğrudur. Bu nedenle aynı büyüklüğe sahip fakat zıt yönlü iki vektör birbirinden farklıdır!
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Bileşke Vektör
Birden çok vektörün toplanması sonucunda elde edilen vektöre bileşke vektör denir. Bileşke vektörü oluşturan her bir vektöre ise bileşke vektörün bileşenleri adı verilir. Bileşke vektör, vektörlerin etkisini tek bir vektörle ifade etmemizi sağlar.
Eşit büyüklükteki iki F vektörü arasındaki açıya göre bileşke vektörün büyüklüğü değişir. Açı 60° ise bileşke R = F√3, açı 90° ise R = F√2, açı 120° ise R = F olur. Bu değerleri ezberlemek yerine, bileşke vektör formülünü kullanmak daha mantıklıdır.
Kartezyen koordinat sisteminde iki vektörün bileşkesini hesaplarken Pisagor teoreminden yararlanabiliriz. Vektörlerin x ve y bileşenlerini ayrı ayrı toplayıp, sonuç değerlerini Pisagor teoreminde kullanırız: R² = Rx² + Ry²
İpucu: Vektörleri toplarken "uç uca ekleme yöntemi" kullanabilirsiniz. İlk vektörün ucuna ikinci vektörün başını yerleştirin ve ilk vektörün başlangıç noktasından, ikinci vektörün bitiş noktasına doğru çizdiğiniz vektör, bileşke vektörü verir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Vector
9Fizik dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı