Canlı Hücrelerin Ortak Özellikleri

Tüm canlı hücrelerde hücre zarı, sitoplazma, ribozom ve nükleik asit bulunur. Bu yapılar, hücrenin hayatta kalması için temel işlevleri yerine getirir. Her canlı hücre, madde ve enzim sentezler, ATP üretip tüketir ve kendi biyolojik moleküllerini oluşturur.

Canlılar, inorganik maddeleri dışarıdan hazır alırken, monomerler (amino asitler gibi) birleşerek polimerlere (proteinler gibi) dönüşür. Bu süreçler tüm organizmalarda ortak olarak görülür ve yaşamın devamlılığını sağlar.

Dikkat! Canlılar, inorganik maddelerden ($CO_2$ + $H_2O$) organik maddeler sentezleyebilirken, aynı zamanda organik maddeleri de inorganik maddelere dönüştürebilirler.

Canlıların Temel Bileşenleri

Yaşamın yapıtaşları iki ana kategoriye ayrılır: inorganik ve organik bileşikler. İnorganik bileşikler arasında su, asit-baz-tuz ve mineraller bulunur. Organik bileşikler ise karbonhidratlar, lipidler, proteinler, enzimler, vitaminler, ATP, nükleik asitler ve hormonları içerir.

Mineraller vücudumuzda birçok önemli işleve sahiptir. Bunlar tüm canlılar tarafından dış ortamdan hazır alınır, üretilmezler. Enzimlere kofaktör olarak yardımcı olabilir ve organik moleküllere bağlanabilirler.

Karbonhidratlar

Karbonhidratlar, monosakkarit, disakkarit ve polisakkarit olarak sınıflandırılır. Glikoz ve fruktoz gibi 6 karbonlu monosakkaritler, canlılar için temel enerji kaynağıdır. Bitkiler fazla glikozu nişasta olarak depo ederken, hayvanlarda bu depolama glikojen şeklinde gerçekleşir.

Bitkilerde yapısal amaçla üretilen selüloz, hücre duvarının ana bileşenidir ve insanlar tarafından sindirilemez. Böceklerin dış iskeletinde bulunan kitin ise azot içeren özel bir polisakkarittir.