Organik Bileşikler ve Karbohidratlar
Organik bileşikler, yapısında karbon ve hidrojen atomlarını birlikte bulunduran moleküllerdir. Bu bileşikler canlılar tarafından üretilir ve bazıları hücre solunumunda enerji kaynağı olarak kullanılır. Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük olan organik bileşikler, sindirim yoluyla daha küçük parçalara ayrılarak hücre zarından geçebilir hale gelir.
Proteinler, nükleik asitler ve bazı karbohidratlar (glikojen, nişasta, selüloz gibi) polimer yapılı moleküllerdir. Bu moleküller, monomer adı verilen küçük yapı birimlerinden oluşur. Monomerlerin bir araya gelmesi sırasında aralarında bağ kurulur ve su çıkışı olur. Bu olaya dehidrasyon reaksiyonu denir. Tersine, polimer yapılı moleküller su yardımıyla parçalanarak monomerlerine ayrılır, bu olaya da hidroliz denir.
Karbohidratlar canlılarda öncelikli enerji kaynağı olarak kullanılırlar. Ayrıca hücre zarı, hücre duvarı, ATP ve nükleik asitlerin yapısında da bulunurlar. Karbohidratlar yapısındaki şeker sayısına göre üç gruba ayrılır: monosakkaritler, disakkaritler ve polisakkaritler.
Dikkat! Polisakkaritler ve disakkaritlerin yapısında monomerler arasında glikozit bağı bulunur. Bu bağın oluşumu sırasında su molekülü açığa çıkar (dehidrasyon), bağın kopması sırasında ise su molekülü kullanılır (hidroliz).