Türkçede sözcükler farklı anlamlarda kullanılabilir. Bir sözcüğün gerçek anlamı, mecaz... Daha fazla göster
Türkçe81 görüntüleme·Güncellendi May 21, 2026·3 sayfa7. Sınıf Sözcükte Anlam Konusu - Gerçek, Mecaz, ve Terim Anlamlar
E
ebru bilgili@ebrubilgili
1 / 3
1
of 3
Sözcükte Anlam: Gerçek ve Mecaz Anlam
Bir sözcüğün ilk aklımıza gelen anlamına gerçek anlam denir. Bu, sözcüğün temel ve en yaygın kullanımıdır. Örneğin "şu kara kedi çok sevimli değil mi?" cümlesinde "kara" sözcüğü renk anlamında kullanılmıştır. "Elimdeki ince kitabı iki günde bitirdim" cümlesinde "ince" sözcüğü kalınlığın az olduğunu belirtir.
Sözcükler bazen ilk anlamından tamamen uzaklaşarak bambaşka anlamlarda kullanılabilir. Bu duruma mecaz anlam denir. "Aranıza kara kedi mi girdi, niye konuşmuyorsunuz?" cümlesinde "kara kedi girmek" deyimi bozuşmak, küsmek anlamında mecaz olarak kullanılmıştır. "Dedem ince fikirli bir adamdır" derken "ince" sözcüğü zekice, derin düşünen anlamında kullanılmıştır.
Günlük hayatta hem gerçek hem mecaz anlam taşıyan pek çok sözcük kullanırız. Örneğin "Annemin yemekleri çok acı olur" cümlesindeki "acı" gerçek anlamda kullanılırken, "Kadının yüzünde acı bir tebessüm vardı" cümlesinde "acı" sözcüğü üzüntü ifade eden, hüzünlü anlamında mecaz olarak kullanılmıştır.
Bilgi Kutusu: Mecaz anlamlar genellikle deyim ve atasözlerinde sıkça kullanılır. Bu tür ifadeleri anlamak için sözcüklerin gerçek anlamlarını düşünmek yerine, cümle içindeki anlamını düşünmelisin!
2
of 3
Çok Anlamlılık ve Yakın Anlam
Türkçede bazı sözcükler birden fazla anlama sahiptir. Bir sözcüğün farklı durumlarda farklı anlamlar ifade etmesine çok anlamlılık denir. Örneğin "merkez" sözcüğü: "Burası dokumacılığın merkezidir" cümlesinde bir işin en yoğun yapıldığı yer anlamında, "İfadenizi almak için sizi merkeze bekliyoruz" cümlesinde karakol anlamında, "Az daha gidince şehir merkezine varırsınız" cümlesinde ise orta nokta anlamında kullanılmıştır.
Yakın anlamlı sözcükler ise yazılışı ve okunuşu farklı olan, benzer anlamlara sahip görünen ama birbirinin yerini tam olarak tutmayan sözcüklerdir. Örneğin "basmak - çiğnemek - ezmek" sözcükleri benzer anlama sahip olsa da, her biri farklı derecelerde bir baskı ifade eder. Aynı şekilde "tutmak - yakalamak" veya "korkak - çekingen" sözcükleri de yakın anlamlıdır.
Yan anlamlar da gerçek anlamla bağlantılı olarak zamanla ortaya çıkan farklı kullanımlardır. "Uğraşa uğraşa çivinin başını kırmış" cümlesindeki "baş" sözcüğü, "Evrakları masanın gözünden çıkardı" cümlesindeki "göz" sözcüğü yan anlama örnektir. Yan anlama sahip sözcükler Türkçe müfredatında gerçek anlam içinde değerlendirilir.
Dikkat Et: Sözcüklerin farklı anlamlarını bir cümlede kullanarak karışıklığa yol açabiliriz. Bu durum "sözcük oyunu" olarak da bilinir ve şaka yapmak için kullanılabilir!
3
of 3
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
85,974783
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,25831
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,25514
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
856217
Türkçe7.sınıf Türkçe ders notları
Umarım işinize yarar
792626
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,644121
T
Türkçetürkçe
türkçe konularını açıklayan tedt
72890
Türkçe7. Sınıf Türkçe Zarflar
7. Sınıf Türkçe Zarflar
71,11917
TürkçeAnlatım biçimleri
Bunlarla kendini geliştir
81,09937
En popüler içerikler
9
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,902166
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,18382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,753128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,186187
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,67363
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,99947
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,70154
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,42582
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,915267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türkçe81 görüntüleme·Güncellendi May 21, 2026·3 sayfa7. Sınıf Sözcükte Anlam Konusu - Gerçek, Mecaz, ve Terim Anlamlar
E
ebru bilgili@ebrubilgili
Türkçede sözcükler farklı anlamlarda kullanılabilir. Bir sözcüğün gerçek anlamı, mecaz anlamı, çok anlamlılık özelliği ve yakın anlamlı sözcükler gibi konular, dil bilgisi açısından önemlidir. Hadi birlikte sözcüklerin anlam özelliklerini öğrenelim!
1
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Sözcükte Anlam: Gerçek ve Mecaz Anlam
Bir sözcüğün ilk aklımıza gelen anlamına gerçek anlam denir. Bu, sözcüğün temel ve en yaygın kullanımıdır. Örneğin "şu kara kedi çok sevimli değil mi?" cümlesinde "kara" sözcüğü renk anlamında kullanılmıştır. "Elimdeki ince kitabı iki günde bitirdim" cümlesinde "ince" sözcüğü kalınlığın az olduğunu belirtir.
Sözcükler bazen ilk anlamından tamamen uzaklaşarak bambaşka anlamlarda kullanılabilir. Bu duruma mecaz anlam denir. "Aranıza kara kedi mi girdi, niye konuşmuyorsunuz?" cümlesinde "kara kedi girmek" deyimi bozuşmak, küsmek anlamında mecaz olarak kullanılmıştır. "Dedem ince fikirli bir adamdır" derken "ince" sözcüğü zekice, derin düşünen anlamında kullanılmıştır.
Günlük hayatta hem gerçek hem mecaz anlam taşıyan pek çok sözcük kullanırız. Örneğin "Annemin yemekleri çok acı olur" cümlesindeki "acı" gerçek anlamda kullanılırken, "Kadının yüzünde acı bir tebessüm vardı" cümlesinde "acı" sözcüğü üzüntü ifade eden, hüzünlü anlamında mecaz olarak kullanılmıştır.
Bilgi Kutusu: Mecaz anlamlar genellikle deyim ve atasözlerinde sıkça kullanılır. Bu tür ifadeleri anlamak için sözcüklerin gerçek anlamlarını düşünmek yerine, cümle içindeki anlamını düşünmelisin!
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Çok Anlamlılık ve Yakın Anlam
Türkçede bazı sözcükler birden fazla anlama sahiptir. Bir sözcüğün farklı durumlarda farklı anlamlar ifade etmesine çok anlamlılık denir. Örneğin "merkez" sözcüğü: "Burası dokumacılığın merkezidir" cümlesinde bir işin en yoğun yapıldığı yer anlamında, "İfadenizi almak için sizi merkeze bekliyoruz" cümlesinde karakol anlamında, "Az daha gidince şehir merkezine varırsınız" cümlesinde ise orta nokta anlamında kullanılmıştır.
Yakın anlamlı sözcükler ise yazılışı ve okunuşu farklı olan, benzer anlamlara sahip görünen ama birbirinin yerini tam olarak tutmayan sözcüklerdir. Örneğin "basmak - çiğnemek - ezmek" sözcükleri benzer anlama sahip olsa da, her biri farklı derecelerde bir baskı ifade eder. Aynı şekilde "tutmak - yakalamak" veya "korkak - çekingen" sözcükleri de yakın anlamlıdır.
Yan anlamlar da gerçek anlamla bağlantılı olarak zamanla ortaya çıkan farklı kullanımlardır. "Uğraşa uğraşa çivinin başını kırmış" cümlesindeki "baş" sözcüğü, "Evrakları masanın gözünden çıkardı" cümlesindeki "göz" sözcüğü yan anlama örnektir. Yan anlama sahip sözcükler Türkçe müfredatında gerçek anlam içinde değerlendirilir.
Dikkat Et: Sözcüklerin farklı anlamlarını bir cümlede kullanarak karışıklığa yol açabiliriz. Bu durum "sözcük oyunu" olarak da bilinir ve şaka yapmak için kullanılabilir!
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
85,974783
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,25831
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,25514
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
856217
Türkçe7.sınıf Türkçe ders notları
Umarım işinize yarar
792626
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,644121
T
Türkçetürkçe
türkçe konularını açıklayan tedt
72890
Türkçe7. Sınıf Türkçe Zarflar
7. Sınıf Türkçe Zarflar
71,11917
TürkçeAnlatım biçimleri
Bunlarla kendini geliştir
81,09937
En popüler içerikler
9Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,902166
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,18382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,753128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,186187
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,67363
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,99947
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,70154
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,42582
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,915267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı