Türk Edebiyatı, zengin tarihi boyunca çeşitli dönemlerden geçerek bugünkü halini... Daha fazla göster
Türk Dili ve Edebiyatı176 görüntüleme·Güncellendi May 10, 2026·2 sayfaTürk Edebiyatı Dönemleri: İslamiyet Öncesi ve Sonrası
E
Elif İDİKURT@elifidikurt
1
of 2
Türk Edebiyatının Dönemleri ve İslamiyet Öncesi
Türk Edebiyatı üç ana döneme ayrılır: İslamiyet Öncesi, İslamiyet Etkisinde ve Batı Etkisinde. Her dönemin kendine özgü özellikleri ve ürünleri vardır.
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'nda sözlü ve yazılı olmak üzere iki kol vardır. Sözlü edebiyat ürünleri sav (atasözü), sagu (ölüm üzerine yakılan ağıtlar) ve koşuk gibi türlerden oluşur. Bu ürünler genellikle kopuz eşliğinde söylenmiş, hece ölçüsü kullanılmış ve dörtlükler halinde yazılmıştır. Yabancı dillerden çok az sözcük alınmıştır.
Yazılı edebiyat kolunda ise Türk Edebiyatı'nın ilk yazılı belgeleri olan Orhun Yazıtları bulunur. M.S. 8. yüzyılda ortaya konan bu yazıtlarda, dağılan Göktürklerin Bilge Kağan ve kardeşi Kültigin tarafından bir araya getirilişi ve Köktürk devletinin yeniden kuruluşu anlatılmaktadır. Bu yazıtların yazarı Yolluğ Tigin'dir.
Unutma! İslamiyet öncesi edebiyatımızın en önemli özelliği milli bir karakter taşımasıdır. Bu dönemin kültürel izlerini bugün bile kullandığımız atasözleri ve şiir yapılarında görebilirsin.
Geçiş Dönemi Eserleri ise İslamiyet'in kabulünden sonra yazılmaya başlanan, ancak hâlâ eski Türk geleneklerini taşıyan eserlerdir. Bunlar: Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacip), Divan-ı Lügati't-Türk (Kaşgarlı Mahmut), Atabetü'l-Hakayık (Edip Ahmet) ve Divan-ı Hikmet'tir (Ahmet Yesevi).
2
of 2
Türk Destanları ve İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı
Destanlar, milletlerin ortak hafızasını yansıtan önemli eserlerdir. Türk destanları doğal ve yapay olarak ikiye ayrılır. Doğal destanlar halk arasında kendiliğinden oluşmuş anonim eserlerdir. Bunların içinde Yaratılış, Oğuz Kağan, Bozkurt, Ergenekon gibi destanlar yer alır. Yapay destanlar ise Fazıl Hüsnü Dağlarca, Nazım Hikmet gibi şairler tarafından bilinçli olarak yazılmıştır.
Dünya edebiyatında da önemli destanlar vardır. Bunlar arasında Yunan destanları (İlyada, Odysseia), İran destanı Şehname, Hint destanları (Ramayana, Mahabharata) ve Sümer destanı Gılgamış sayılabilir.
İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı iki koldan ilerlemiştir: Divan Edebiyatı ve Halk Edebiyatı. Divan Edebiyatı'nda nazım birimi beyit, ölçü olarak aruz kullanılmış, tam ve zengin uyak tercih edilmiştir. İçerikten çok üslup önem kazanmıştır.
Önemli bilgi: Halk Edebiyatı, İslamiyet öncesi edebiyatımızın devamı niteliğindedir ve daha sade bir dil kullanır. Hece ölçüsü, aşk, tabiat, ölüm ve kahramanlık temaları bu edebiyatın temel özellikleridir.
Halk Edebiyatı saz eşliğinde icra edilmiş, dili sadedir ve yarım ve cinaslı uyak kullanılmıştır. Başlıca anonim, âşık ve tekke edebiyatı kollarına ayrılır. Bu edebiyatta hece ölçüsü hâkimdir ve düzyazı örneklerine pek rastlanmaz. Lirik şiirler ön planda olmuştur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Islam
9
Sosyal Bilgiler7.sınıf sosyal bilgiler ders notları
Sizin için en iyi notlar sosyal bilgiler tüm ünite notları burda🎀🌟
71,04026
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi7. Sınıf din k ve ahlak bilgisi
Din kültürü
71,39813
Din Kültürü ve Ahlak BilgisiDin kültürü
8 sinif
83937
Türk Dili ve EdebiyatıHalk Edebiyatı Ayt
Halk edebiyatı ders notu
1061110
Din Kültürü ve Ahlak BilgisiHz salih
Din kültürü 7sinif
74287
Din Kültürü ve Ahlak BilgisiDin kültürü 2. Ünite 8. Sınıf
8.sınıf din kültürü
81,08017
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisidin kulturu ve ahlak bilgisi
7.sinif din kulturu notu icerir
71,83228
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi 1. ünite özet
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi 1. ünite ders notu, özeti
73,03835
Sosyal BilgilerOsmanlı imparatorluğu
Osmanlı imparatorluğu dönemi kuruluşu
71,50810
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
92,49162
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,598326
Türk Dili ve EdebiyatıKpss türkçe
Ders notu
Üniversite1,54732
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
123370
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,01939
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
128280
Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,62443
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
122570
Türk Dili ve Edebiyatı9.Sınıf Şiir Ahenk Unsurları
9.sınıf edebiyat şiir ahenk unsurları konu anlatımı hepsi kendi el yazımdır
91,14316
En popüler içerikler
9
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07982
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,58352
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,32580
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,673266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türk Dili ve Edebiyatı176 görüntüleme·Güncellendi May 10, 2026·2 sayfaTürk Edebiyatı Dönemleri: İslamiyet Öncesi ve Sonrası
E
Elif İDİKURT@elifidikurt
Türk Edebiyatı, zengin tarihi boyunca çeşitli dönemlerden geçerek bugünkü halini almıştır. Bu notlarda, İslamiyet öncesinden başlayarak edebiyatımızın gelişimini, önemli eserlerini ve özelliklerini inceleyeceğiz. Her dönemin kendine özgü özellikleri, bu edebiyat serüvenini eşsiz kılmıştır.
1
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Türk Edebiyatının Dönemleri ve İslamiyet Öncesi
Türk Edebiyatı üç ana döneme ayrılır: İslamiyet Öncesi, İslamiyet Etkisinde ve Batı Etkisinde. Her dönemin kendine özgü özellikleri ve ürünleri vardır.
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'nda sözlü ve yazılı olmak üzere iki kol vardır. Sözlü edebiyat ürünleri sav (atasözü), sagu (ölüm üzerine yakılan ağıtlar) ve koşuk gibi türlerden oluşur. Bu ürünler genellikle kopuz eşliğinde söylenmiş, hece ölçüsü kullanılmış ve dörtlükler halinde yazılmıştır. Yabancı dillerden çok az sözcük alınmıştır.
Yazılı edebiyat kolunda ise Türk Edebiyatı'nın ilk yazılı belgeleri olan Orhun Yazıtları bulunur. M.S. 8. yüzyılda ortaya konan bu yazıtlarda, dağılan Göktürklerin Bilge Kağan ve kardeşi Kültigin tarafından bir araya getirilişi ve Köktürk devletinin yeniden kuruluşu anlatılmaktadır. Bu yazıtların yazarı Yolluğ Tigin'dir.
Unutma! İslamiyet öncesi edebiyatımızın en önemli özelliği milli bir karakter taşımasıdır. Bu dönemin kültürel izlerini bugün bile kullandığımız atasözleri ve şiir yapılarında görebilirsin.
Geçiş Dönemi Eserleri ise İslamiyet'in kabulünden sonra yazılmaya başlanan, ancak hâlâ eski Türk geleneklerini taşıyan eserlerdir. Bunlar: Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacip), Divan-ı Lügati't-Türk (Kaşgarlı Mahmut), Atabetü'l-Hakayık (Edip Ahmet) ve Divan-ı Hikmet'tir (Ahmet Yesevi).
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Türk Destanları ve İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı
Destanlar, milletlerin ortak hafızasını yansıtan önemli eserlerdir. Türk destanları doğal ve yapay olarak ikiye ayrılır. Doğal destanlar halk arasında kendiliğinden oluşmuş anonim eserlerdir. Bunların içinde Yaratılış, Oğuz Kağan, Bozkurt, Ergenekon gibi destanlar yer alır. Yapay destanlar ise Fazıl Hüsnü Dağlarca, Nazım Hikmet gibi şairler tarafından bilinçli olarak yazılmıştır.
Dünya edebiyatında da önemli destanlar vardır. Bunlar arasında Yunan destanları (İlyada, Odysseia), İran destanı Şehname, Hint destanları (Ramayana, Mahabharata) ve Sümer destanı Gılgamış sayılabilir.
İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı iki koldan ilerlemiştir: Divan Edebiyatı ve Halk Edebiyatı. Divan Edebiyatı'nda nazım birimi beyit, ölçü olarak aruz kullanılmış, tam ve zengin uyak tercih edilmiştir. İçerikten çok üslup önem kazanmıştır.
Önemli bilgi: Halk Edebiyatı, İslamiyet öncesi edebiyatımızın devamı niteliğindedir ve daha sade bir dil kullanır. Hece ölçüsü, aşk, tabiat, ölüm ve kahramanlık temaları bu edebiyatın temel özellikleridir.
Halk Edebiyatı saz eşliğinde icra edilmiş, dili sadedir ve yarım ve cinaslı uyak kullanılmıştır. Başlıca anonim, âşık ve tekke edebiyatı kollarına ayrılır. Bu edebiyatta hece ölçüsü hâkimdir ve düzyazı örneklerine pek rastlanmaz. Lirik şiirler ön planda olmuştur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Islam
9Sosyal Bilgiler7.sınıf sosyal bilgiler ders notları
Sizin için en iyi notlar sosyal bilgiler tüm ünite notları burda🎀🌟
71,04026
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi7. Sınıf din k ve ahlak bilgisi
Din kültürü
71,39813
Din Kültürü ve Ahlak BilgisiDin kültürü
8 sinif
83937
Türk Dili ve EdebiyatıHalk Edebiyatı Ayt
Halk edebiyatı ders notu
1061110
Din Kültürü ve Ahlak BilgisiHz salih
Din kültürü 7sinif
74287
Din Kültürü ve Ahlak BilgisiDin kültürü 2. Ünite 8. Sınıf
8.sınıf din kültürü
81,08017
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisidin kulturu ve ahlak bilgisi
7.sinif din kulturu notu icerir
71,83228
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi 1. ünite özet
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi 1. ünite ders notu, özeti
73,03835
Sosyal BilgilerOsmanlı imparatorluğu
Osmanlı imparatorluğu dönemi kuruluşu
71,50810
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
92,49162
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,598326
Türk Dili ve EdebiyatıKpss türkçe
Ders notu
Üniversite1,54732
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
123370
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,01939
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
128280
Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,62443
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
122570
Türk Dili ve Edebiyatı9.Sınıf Şiir Ahenk Unsurları
9.sınıf edebiyat şiir ahenk unsurları konu anlatımı hepsi kendi el yazımdır
91,14316
En popüler içerikler
9Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07982
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,58352
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,32580
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,673266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı