Edebi akımlar, edebiyatın zaman içinde gelişimini gösteren düşünce ve sanat...
Türk Dili ve Edebiyatı163 görüntüleme·Güncellendi 28 Haz 2026·3 sayfaEdebiyat ve Sanat Akımları: Temel Notlar
Y
Yağmur Uzun@yamuruzun
1 / 3
1
of 3
Edebi Akımlar ve Temelleri
Edebi akımlar dört temel unsurun etkisiyle oluşur: toplumsal yapıdaki değişimler, siyasal yönetim özellikleri, dönemin felsefi anlayışları ve sanatçıların farklı arayışları. Bu unsurlar her akımın kendine özgü karakterini belirlemiştir.
Hümanizm, 14. yüzyılda İtalya'da doğmuş ve Dante ile Boccaccio gibi isimlerle şekillenmiştir. Temelinde insan sevgisi bulunur ve estetik kaygıya önem verir. Bu akım, kendinden sonra gelen diğer akımları beslemiştir.
Klasisizm 17. yüzyıl ortalarında Fransa'da ortaya çıkmış, Yunan ve Latin edebiyatlarını örnek almıştır. Akıl, sağduyu ve ahlakı önemseyen klasik akım, insanın değişmeyen özelliklerini konu eder ve dilde mükemmelliği amaçlar. Sanatçı eserinde kendini gizler, kahramanlar genellikle soylulardan seçilir. Dünyada Corneille, Racine, Molière gibi isimler; Türkiye'de ise Şinasi, Ahmet Vefik Paşa gibi isimler bu akımın temsilcileridir.
Not: Klasisizme "akılcılık" veya "kuralcılık" da denir. Bu akımda konular genellikle tarih ve mitolojiden alınır, günlük hayata pek yer verilmez.
Romantizm, 18. yüzyılın ikinci yarısında Fransa'da Klasisizme tepki olarak doğmuştur. Duygu, coşku ve hayali öne çıkaran bu akım, günlük hayatı ve milli tarihi konu alır. Doğa betimlemeleri önemlidir ve sanatçı kendini gizlemez. Victor Hugo, Goethe, Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan bu akımın önde gelen isimleridir.
2
of 3
Realizm ve Natüralizm
Realizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında Romantizme tepki olarak doğmuştur. Duygu ve hayalden uzak, gözleme dayalı bir akımdır. Gerçek hayatı yansıtır ve toplumsal çevreyi ayrıntılı bir şekilde betimler. Kahramanlar sıradan insanlardır ve sanatçı kendini gizler. Sade bir dil kullanılır.
Dünya edebiyatında Balzac, Dostoyevski, Tolstoy; Türk edebiyatında ise Halit Ziya Uşaklıgil, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ömer Seyfettin gibi isimler realizmin temsilcileridir. Bu akım, hayatı olduğu gibi gösterme çabasıyla edebiyata yeni bir soluk getirmiştir.
Natüralizm, 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmış ve realizmin ileri bir aşaması olarak kabul edilmiştir. Determinizm (belirlenimcilik) anlayışını edebiyata yansıtır. Doğa anlatımında deneysel yöntemlerden faydalanır ve toplumsal sorunlara odaklanır.
Dikkat! Natüralizm, realizme göre daha serttir. Sokak dili ve argo kullanımı yaygındır, kahramanlar genellikle toplumdan dışlanmış kişilerdir.
Emile Zola ve Guy de Maupassant dünya edebiyatında; Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Nabizade Nazım ise Türk edebiyatında natüralizmin önemli temsilcileridir. Bu akıma "doğalcılık" da denir ve insanın doğal yönlerini çekinmeden anlatması ile bilinir.
3
of 3
Şiirde Yenilikçi Akımlar
Parnasizm, 19. yüzyıl sonlarında Fransa'da doğmuş ve realizmin şiire yansıması olarak kabul edilmiştir. Romantizme tepki olarak ortaya çıkan bu akım, duygu ve hayalin yerine gerçekleri önemser. Dış dünyanın betimlemesine önem verir.
Parnasizmde şiirde biçim mükemmelliği amaçlanır. Kelime seçimi, kelimelerin dizilişi ve ahenk çok önemlidir. "Sanat için sanat" anlayışı hâkimdir. Théophile Gautier ve Heredia dünya edebiyatında; Cenap Şahabettin, Tevfik Fikret ve Yahya Kemal Beyatlı Türk edebiyatında bu akımın temsilcileridir.
Sembolizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında Fransa'da Parnasizme karşı oluşmuştur. Şiirde anlam kapalılığını savunan bu akım, müzikaliteye ve ahenge büyük önem verir. Lirizm ve hayal gücü ön plandadır. Dış dünyanın insan üzerindeki etkisi sembollerle anlatılır.
İpucu: Sembolist şiirler ilk okuyuşta anlaşılmayabilir çünkü semboller ve imgeler arkasına gizlenmiş anlamlar vardır. Şiiri birkaç kez ve dikkatlice okuyun!
Baudelaire, Mallarmé ve Edgar Allan Poe dünya edebiyatında; Ahmet Haşim, Cahit Sıtkı Tarancı ve Ahmet Hamdi Tanpınar ise Türk edebiyatında sembolizmin önde gelen temsilcileridir. Bu akıma "simgecilik" de denir ve modern şiirin temellerini atmıştır.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
FilosofíaEn popüler içerikler: Humanism
9
FelsefeFelsefe 3.ünite notlari
Önemli olan kısımları kısa ve anlasılır biçimde
111,15512
Türk Dili ve EdebiyatıAyt edb
Özet
123624
Felsefe15-17 ve 17-18. yüzyıllarda felsefe
11.sınıf felsefe yazılıya hazırlık notları
111,66715
Felsefe15 yy -17 yy felsefesi
3 ünite kapsiyor
112,09720
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notu
9. Sınıf tüm konuları kapsayan edebiyat ders notu
998919
Türk Dili ve EdebiyatıNamık Kemal
Tanzimat Edebiyatı 1. dönem sanatçıları
112634
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
Ayt edebiyat ders notları
115945
Sosyal Bilgiler7.sınıf sosyal bilgiler 2. Ünite kültür ve miras konu anlatımı🌼
İyi çalışmalar🍯
74628
Türk Dili ve EdebiyatıServetifünun Edebiyatı
Türk Edebiyatı Dönemleri
116353
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,15373
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,33541
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,728327
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
124300
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
123460
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
129000
Türk Dili ve Edebiyatı11.sınıf edebiyat
Tiyatro ünitesi
112,453139
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat
Püf noktalar
101,65530
Türk Dili ve EdebiyatıAnlatım bozuklukları
Anlatım bozuklukları detaylı konu anlatımı
121,31530
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,17666
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,267186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,132133
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,21249
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59663
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77155
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,297188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türk Dili ve Edebiyatı163 görüntüleme·Güncellendi 28 Haz 2026·3 sayfaEdebiyat ve Sanat Akımları: Temel Notlar
Y
Yağmur Uzun@yamuruzun
Edebi akımlar, edebiyatın zaman içinde gelişimini gösteren düşünce ve sanat hareketleridir. Bu akımlar toplumsal değişimler, siyasi gelişmeler, felsefi düşünceler ve sanatçıların farklı arayışlarından doğmuştur. Her akım kendi dünya görüşünü, estetik anlayışını ve sanat prensiplerini oluşturmuştur.
1
of 3
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Edebi Akımlar ve Temelleri
Edebi akımlar dört temel unsurun etkisiyle oluşur: toplumsal yapıdaki değişimler, siyasal yönetim özellikleri, dönemin felsefi anlayışları ve sanatçıların farklı arayışları. Bu unsurlar her akımın kendine özgü karakterini belirlemiştir.
Hümanizm, 14. yüzyılda İtalya'da doğmuş ve Dante ile Boccaccio gibi isimlerle şekillenmiştir. Temelinde insan sevgisi bulunur ve estetik kaygıya önem verir. Bu akım, kendinden sonra gelen diğer akımları beslemiştir.
Klasisizm 17. yüzyıl ortalarında Fransa'da ortaya çıkmış, Yunan ve Latin edebiyatlarını örnek almıştır. Akıl, sağduyu ve ahlakı önemseyen klasik akım, insanın değişmeyen özelliklerini konu eder ve dilde mükemmelliği amaçlar. Sanatçı eserinde kendini gizler, kahramanlar genellikle soylulardan seçilir. Dünyada Corneille, Racine, Molière gibi isimler; Türkiye'de ise Şinasi, Ahmet Vefik Paşa gibi isimler bu akımın temsilcileridir.
Not: Klasisizme "akılcılık" veya "kuralcılık" da denir. Bu akımda konular genellikle tarih ve mitolojiden alınır, günlük hayata pek yer verilmez.
Romantizm, 18. yüzyılın ikinci yarısında Fransa'da Klasisizme tepki olarak doğmuştur. Duygu, coşku ve hayali öne çıkaran bu akım, günlük hayatı ve milli tarihi konu alır. Doğa betimlemeleri önemlidir ve sanatçı kendini gizlemez. Victor Hugo, Goethe, Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan bu akımın önde gelen isimleridir.
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Realizm ve Natüralizm
Realizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında Romantizme tepki olarak doğmuştur. Duygu ve hayalden uzak, gözleme dayalı bir akımdır. Gerçek hayatı yansıtır ve toplumsal çevreyi ayrıntılı bir şekilde betimler. Kahramanlar sıradan insanlardır ve sanatçı kendini gizler. Sade bir dil kullanılır.
Dünya edebiyatında Balzac, Dostoyevski, Tolstoy; Türk edebiyatında ise Halit Ziya Uşaklıgil, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ömer Seyfettin gibi isimler realizmin temsilcileridir. Bu akım, hayatı olduğu gibi gösterme çabasıyla edebiyata yeni bir soluk getirmiştir.
Natüralizm, 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmış ve realizmin ileri bir aşaması olarak kabul edilmiştir. Determinizm (belirlenimcilik) anlayışını edebiyata yansıtır. Doğa anlatımında deneysel yöntemlerden faydalanır ve toplumsal sorunlara odaklanır.
Dikkat! Natüralizm, realizme göre daha serttir. Sokak dili ve argo kullanımı yaygındır, kahramanlar genellikle toplumdan dışlanmış kişilerdir.
Emile Zola ve Guy de Maupassant dünya edebiyatında; Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Nabizade Nazım ise Türk edebiyatında natüralizmin önemli temsilcileridir. Bu akıma "doğalcılık" da denir ve insanın doğal yönlerini çekinmeden anlatması ile bilinir.
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Şiirde Yenilikçi Akımlar
Parnasizm, 19. yüzyıl sonlarında Fransa'da doğmuş ve realizmin şiire yansıması olarak kabul edilmiştir. Romantizme tepki olarak ortaya çıkan bu akım, duygu ve hayalin yerine gerçekleri önemser. Dış dünyanın betimlemesine önem verir.
Parnasizmde şiirde biçim mükemmelliği amaçlanır. Kelime seçimi, kelimelerin dizilişi ve ahenk çok önemlidir. "Sanat için sanat" anlayışı hâkimdir. Théophile Gautier ve Heredia dünya edebiyatında; Cenap Şahabettin, Tevfik Fikret ve Yahya Kemal Beyatlı Türk edebiyatında bu akımın temsilcileridir.
Sembolizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında Fransa'da Parnasizme karşı oluşmuştur. Şiirde anlam kapalılığını savunan bu akım, müzikaliteye ve ahenge büyük önem verir. Lirizm ve hayal gücü ön plandadır. Dış dünyanın insan üzerindeki etkisi sembollerle anlatılır.
İpucu: Sembolist şiirler ilk okuyuşta anlaşılmayabilir çünkü semboller ve imgeler arkasına gizlenmiş anlamlar vardır. Şiiri birkaç kez ve dikkatlice okuyun!
Baudelaire, Mallarmé ve Edgar Allan Poe dünya edebiyatında; Ahmet Haşim, Cahit Sıtkı Tarancı ve Ahmet Hamdi Tanpınar ise Türk edebiyatında sembolizmin önde gelen temsilcileridir. Bu akıma "simgecilik" de denir ve modern şiirin temellerini atmıştır.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Humanism
9FelsefeFelsefe 3.ünite notlari
Önemli olan kısımları kısa ve anlasılır biçimde
111,15512
Türk Dili ve EdebiyatıAyt edb
Özet
123624
Felsefe15-17 ve 17-18. yüzyıllarda felsefe
11.sınıf felsefe yazılıya hazırlık notları
111,66715
Felsefe15 yy -17 yy felsefesi
3 ünite kapsiyor
112,09720
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notu
9. Sınıf tüm konuları kapsayan edebiyat ders notu
998919
Türk Dili ve EdebiyatıNamık Kemal
Tanzimat Edebiyatı 1. dönem sanatçıları
112634
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
Ayt edebiyat ders notları
115945
Sosyal Bilgiler7.sınıf sosyal bilgiler 2. Ünite kültür ve miras konu anlatımı🌼
İyi çalışmalar🍯
74628
Türk Dili ve EdebiyatıServetifünun Edebiyatı
Türk Edebiyatı Dönemleri
116353
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,15373
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,33541
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,728327
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
124300
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
123460
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
129000
Türk Dili ve Edebiyatı11.sınıf edebiyat
Tiyatro ünitesi
112,453139
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat
Püf noktalar
101,65530
Türk Dili ve EdebiyatıAnlatım bozuklukları
Anlatım bozuklukları detaylı konu anlatımı
121,31530
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,17666
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,267186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,132133
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,21249
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59663
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77155
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,297188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı