Avrupa'da Yaşanan Gelişmeler

Avrupa 15. ve 16. yüzyıllarda büyük bir değişim yaşadı. Rönesans ile bilimsel düşünce önem kazanırken, Reform hareketleriyle kilisenin baskısı azalmaya başladı. Ardından gelen Aydınlanma Çağı'nda akıl, deney ve gözlem ön plana çıktı.

Bu gelişmeler sonunda Fransız İhtilali (1789) ortaya çıktı. İhtilalin nedenleri arasında mutlak krallık yönetimi, sosyal sınıfların varlığı ve aydınların eşitlik ve özgürlük fikirleri yayması vardı.

Dikkat! Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik fikri, çok uluslu imparatorlukların dağılmasına yol açmıştır.

İhtilalin sonucunda insanlara düşünce özgürlüğü tanındı, eşitlik ve millet egemenliği kavramları yaygınlaştı ve milliyetçilik düşüncesi yayıldı. Bu düşünce Osmanlı gibi çok uluslu imparatorlukları derinden etkiledi.

Sanayi Devrimi

İngiltere'de başlayan Sanayi Devrimi ile insan ve hayvan gücünün yerini makineler aldı. Büyük fabrikalar kuruldu, köylerden kentlere göçler arttı ve ulaşım gelişti. Artan üretim, ham madde ve pazar arayışını beraberinde getirdi. Bu durum sömürgecilik faaliyetlerini hızlandırarak I. Dünya Savaşı'nın çıkmasına zemin hazırladı.

20. Yüzyılda Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti, Avrupa'daki gelişmeleri takip edemediği için bilimsel, teknik ve ekonomik alanlarda geride kaldı. Kapitülasyonlar nedeniyle Avrupa'nın pazarı haline geldi ve borçlanmak zorunda kaldı. Borçların ödenememesi üzerine 1881'de Düyun-u Umumiye İdaresi kuruldu.

Fransız İhtilali'nin etkisiyle Osmanlı Devleti'nde demokratikleşme hareketleri başladı:

• Tanzimat Fermanı (1839): Can, mal ve namus güvenliği, adil yargılanma ve eşitlik ilkelerini getirdi.
• Islahat Fermanı (1856): Müslüman olmayanların haklarını genişletti.
• I. Meşrutiyet (1876): İlk anayasa $Kanun-u Esasi$ ilan edildi ve halk yönetime katılmaya başladı.

Genç Osmanlılar hareketi, bu demokratikleşme sürecinin öncülerinden olmuştur.

Mustafa Kemal'in Çocukluk ve Eğitim Hayatı

Osmanlı Devleti'nde farklı eğitim kurumları vardı: Medreseler, Batı tarzı okullar, azınlık okulları ve yabancı okullar. Bu durum eğitim birliğinin olmamasına yol açıyordu.

Mustafa Kemal, Batı'ya açılan bir kapı olan Selanik'te dünyaya geldi. Şehrin çok uluslu yapısı ve zengin kültürel ortamı, onun düşünce dünyasını şekillendirdi. Ailesi Ali Rıza Bey, Zübeyde Hanım ve kız kardeşi Makbule Hanım'dan oluşuyordu.

Mustafa Kemal'in öğrenim hayatı şöyle ilerledi:

• Mahalle Mektebi (annesinin isteğiyle)
• Şemsi Efendi Mektebi (çağdaş eğitim veriyordu)
• Selanik Mülkiye Rüştiyesi ve ardından Askeri Rüştiye (burada "Kemal" adını aldı)
• Manastır Askeri İdadisi (Fransızcasını geliştirdi, edebiyat ve tarihe ilgi duydu)
• İstanbul Harp Okulu (teğmen olarak mezun oldu)
• Harp Akademisi (kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu)

Mustafa Kemal'in Askerlik Hayatı

Mustafa Kemal'in ilk görevi Şam'da 5. Ordu'da oldu. 1909'da 31 Mart Olayı'nın bastırılmasında görev aldı. 1911'de Trablusgarp Savaşı'na katıldı ve ilk askeri başarısını burada kazandı.

I. Dünya Savaşı'nda ise:

• Çanakkale Cephesi'nde savaşın kazanılmasında büyük rol oynadı
• Kafkas Cephesi'nde Muş ve Bitlis'i Ruslardan geri aldı
• Suriye-Filistin Cephesi'nde ordunun yok olmasını önledi

Unutma! Mustafa Kemal, I. Dünya Savaşı sonrası Kurtuluş Savaşı'nı yöneterek milletimizi bağımsızlığa kavuşturdu.

Mustafa Kemal'in Hayatındaki Dört Şehir

Selanik: Mustafa Kemal'in doğup büyüdüğü şehirdir. Farklı kültürleri tanıdığı, İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne katıldığı yerdir.

Manastır: Aldığı eğitimle tarih bilinci ve milliyetçi kişiliği gelişti. Fransızcasını ilerlettiği şehirdir.

İstanbul: Siyasi görüşleri burada olgunlaştı. Osmanlı Devleti işgallere tepkisiz kalınca halkı örgütlemek için Anadolu'ya geçti.

Sofya: Batı toplumunun yaşayışını yakından gördü, yabancı temsilcilerle görüştü ve Türk azınlığın sorunlarıyla ilgilendi.

I. Dünya Savaşı ve Osmanlı Devleti

I. Dünya Savaşı'nın temel nedenleri arasında sömürgecilik, milliyetçilik, silahlanma yarışı ve bloklaşma vardı. Osmanlı Devleti, kaybettiği yerleri geri alma isteği, Alman hayranlığı ve siyasi yalnızlıktan kurtulma düşüncesiyle savaşa girdi.

Savaşta iki taraf vardı:

• İtilaf Devletleri: Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı ve Bulgaristan
• İttifak Devletleri: İngiltere, Fransa, Rusya, İtalya, ABD ve diğerleri

Osmanlı Devleti Kafkas, Kanal, Çanakkale, Suriye-Filistin, Irak, Hicaz-Yemen cephelerinde savaştı. Ayrıca Makedonya, Romanya ve Galiçya'ya yardım gönderdi.

Mondros Ateşkes Antlaşması

Wilson ilkelerine güvenen ve Bulgaristan'ın savaştan çekilmesiyle zor durumda kalan Osmanlı Devleti, İtilaf Devletleri ile Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzaladı. Önemli maddeleri:

• Boğazlar açılacak
• Ordular terhis edilecek
• İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden yerleri işgal edebilecek
• Ulaşım ve iletişim sistemleri İtilaf Devletlerine bırakılacak

Önemli! Mondros Antlaşması'nın 7. maddesi, "İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit edebilecek yerleri işgal edebilecek" diyerek işgallere zemin hazırladı.

Bu antlaşma sonrası İstanbul Hükümeti ateşkesin gereklerini yerine getirirken, İtilaf Devletleri işgallere başladı. Türk halkı cemiyetler kurarak direnişe geçti. Mustafa Kemal ise Anadolu'da yeni bir mücadele başlatılması gerektiğini düşünüyordu.

Kuvayımilliye Ruhu ve Cemiyetler

İşgallere karşı Türk halkı Kuvayımilliye adı verilen direniş güçleri oluşturdu. Bu güçler halkın doğal tepkisiydi ve ulusal bilincin doğmasına katkı sağladılar. Sivas Kongresi'nde bir çatı altında birleştirildiler.

Kurtuluş mücadelesinde bazı yararlı cemiyetler kuruldu:

• Kilikyalılar Cemiyeti
• Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti
• Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Ayrıca azınlıkların (Mavri Mira, Pontus Rum Cemiyeti) ve Türklerin (İngiliz Muhipleri Cemiyeti, Kürt Teali Cemiyeti) kurduğu zararlı cemiyetler de vardı.

Milli Mücadele Başlıyor

Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. Amacı halkı örgütleyerek Milli Mücadele'yi başlatmaktı. 28 Mayıs'ta yayımladığı Havza Genelgesi'nde işgallerin protesto edilmesini ve mitingler düzenlenmesini istedi.

22 Haziran'da yayımlanan Amasya Genelgesi'nde "vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir" diyerek halkı milli mücadeleye çağırdı.

Erzurum Kongresi'nde $23 Temmuz-7 Ağustos 1919$ milli sınırlardan söz edildi ve manda-himaye ilk kez reddedildi. Temsil Heyeti kuruldu.

Sivas Kongresi'nde $4-11 Eylül 1919$ tüm cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirildi. Temsil Heyeti, milletin tek temsilcisi olarak kabul edildi.

Dikkat! Sivas Kongresi tüm yurdu kapsadığı için ulusal niteliktedir ve Milli Mücadele'nin tek elden yönetilmesini sağlamıştır.

20-22 Ekim'de yapılan Amasya Görüşmeleri'nde İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'ni resmen tanıdı. Mebusan Meclisi'nin toplanması kararlaştırıldı.

Misakımilli ve TBMM'nin Açılması

28 Ocak 1920'de Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Misakımilli Kararları kabul edildi. Bu kararlar Türk Milli Mücadelesi'nin siyasi programını oluşturdu. Temel noktaları:

• Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür
• Manda ve himaye kabul edilemez
• Kars, Ardahan, Batum ve Batı Trakya'da halk oyuna başvurulacaktır

İtilaf Devletleri Misakımilli'ye tepki olarak İstanbul'u işgal etti ve Mebusan Meclisi'ni dağıttı. Bunun üzerine Ankara'da yeni bir meclis açılmasına karar verildi.

23 Nisan 1920'de TBMM açıldı. Meclis'in başkanlığına Mustafa Kemal seçildi. TBMM'nin temel kararları:

• Hükümet kurmak zorunludur
• Yasama ve yürütme yetkisi TBMM'ye aittir
• Meclis başkanı hükümetin de başkanıdır

TBMM'ye karşı bazı isyanlar çıktı: Kuvayi İnzibatiye İsyanı, Ahmet Anzavur İsyanı, Rum ve Ermeni isyanları. Bu isyanlar Kurtuluş Savaşı'nı geciktirse de TBMM'nin otoritesinin artmasına katkıda bulundu.

10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Barış Antlaşması'nda Türklere çok ağır şartlar dayatıldı. Ancak TBMM bu antlaşmayı tanımadı ve mücadeleye devam etti.

Kurtuluş Savaşı Cepheleri

Doğu Cephesi'nde Ermenilerle mücadele edildi. Rusya ve İngiltere'nin kışkırtmasıyla isyan eden Ermeniler, TBMM kuvvetleri tarafından mağlup edildi. 3 Aralık 1920'de imzalanan Gümrü Antlaşması ile Doğu sınırımız büyük ölçüde belirlendi. Bu, TBMM'nin ilk askeri ve siyasi başarısıydı.

Güney Cephesi'nde Fransızlar ve Ermenilerle mücadele edildi. Maraş'ta Sütçü İmam, Antep'te Şahin Bey gibi kahramanların önderliğinde halk direnişe geçti. Uzun mücadelelerden sonra Fransızlar bölgeden çekildi. Antep'e "Gazi", Maraş'a "Kahraman", Urfa'ya "Şanlı" unvanları verildi.

Biliyor musun? İtalyanlar, Sakarya Savaşı'ndan sonra işgal ettikleri bölgelerden tamamen çekildiler.

Batı Cephesi'nde Yunanlılarla mücadele edildi:

1. I. İnönü Savaşı $6-11 Ocak 1921$: Yunan taarruzu püskürtüldü. Bu başarı sonrası İstiklal Marşı kabul edildi ve 1921 Anayasası hazırlandı.

2. II. İnönü Savaşı $23 Mart-1 Nisan 1921$: Yunanlılar yeniden yenilgiye uğratıldı. İtalya Anadolu'yu boşaltmaya başladı.

3. Kütahya-Eskişehir Savaşları $10-24 Temmuz 1921$: Yorgun Türk ordusu taktik gereği Sakarya'nın doğusuna çekildi. Bu sırada Ankara'da Maarif Kongresi toplandı.

4. Sakarya Meydan Savaşı: Mustafa Kemal'in "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır" anlayışıyla kazanıldı. Bu zaferden sonra kendisine "Gazi" unvanı ve "Mareşallik" rütbesi verildi.

5. Büyük Taarruz: Hazırlıklar tamamlandıktan sonra düşman Anadolu'dan atıldı ve silahlı mücadele sona erdi.

Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Lozan

11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması'na göre:

• Türk-Yunan savaşı sona erecek
• Doğu Trakya Yunanistan tarafından boşaltılacak
• İstanbul ve Boğazlar TBMM'ye bırakılacak

24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile askeri zaferler siyasi zaferlere dönüştü:

• Sınırlar Misakımilli'ye uygun çizildi (Musul ve Hatay hariç)
• Kapitülasyonlar kaldırıldı
• Azınıklar, yabancı okullar ve patrikhane konuları çözüme kavuşturuldu
• Boğazlar, nüfus mübadelesi ve borçlar konuları düzenlendi

Bu antlaşmayla Türkiye, tam bağımsız bir devlet olarak dünya sahnesindeki yerini aldı.

Atatürkçülük ve Çağdaşlaşan Türkiye

Atatürkçülük, Mustafa Kemal Atatürk tarafından belirlenen ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini oluşturan ilke ve düşüncelerdir. Türk insanının ihtiyaçlarından doğmuştur ve ülkeyi çağdaş uygarlık seviyesine çıkarmayı hedefler.

Atatürk'ün düşünce sisteminin oluşmasında yerli ve yabancı pek çok aydın etkili olmuştur:

• Jean-Jacques Rousseau
• Montesquieu
• Ziya Gökalp
• Namık Kemal

Unutma! Atatürkçülük, Türk milli kültüründen kaynaklanır, akılcıdır, bilimseldir ve taklitçi değildir.

Atatürk İlkeleri

Cumhuriyetçilik

Egemenliğin millete ait olduğu yönetim şeklidir. Türk halkına eşitlik, özgürlük ve düşünce özgürlüğü kazandırmıştır. TBMM'nin açılması, saltanatın kaldırılması ve cumhuriyetin ilanı bu ilkenin uygulamalarıdır.

Milliyetçilik

Aynı kültürü paylaşan toplumu sevmek ve yüceltmektir. Irkçılığı reddeder, milli birlik ve beraberliği esas alır. İstiklal Marşı'nın kabulü, Türk Dil ve Tarih Kurumlarının kurulması bu ilkenin uygulamalarıdır.

Halkçılık

Tüm vatandaşların kanun önünde eşit olmasını savunur. Hiçbir kişi veya gruba ayrıcalık tanımaz. Aşar vergisinin kaldırılması, Soyadı Kanunu ve Medeni Kanun'un kabulü bu ilkenin uygulamalarıdır.

Devletçilik

Ekonomide devlet-vatandaş iş birliğini savunur. Özel teşebbüsü engellemeyen, ama devletin de ekonomide aktif rol almasını öngören bir ilkedir. Beş yıllık kalkınma planları, devlet bankalarının kurulması bu ilkenin uygulamalarıdır.

Laiklik

Devlet işlerinin dine değil, akla ve bilime dayandırılmasıdır. Din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına alır. Halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Medeni Kanun bu ilkenin uygulamalarıdır.

İnkılapçılık

Eskimiş kurumların yerine çağdaş kurumların getirilmesini savunur. Sürekli yeniliğe ve değişime açık olmayı gerektirir. Tüm inkılap hareketleri bu ilkenin uygulamalarıdır.

Milli Güç Unsurları

Milli Güç, bir ulusun hedeflerine ulaşmak için kullanabileceği kaynakların toplamıdır:

• Askeri Güç: Ordunun düzenli ve güçlü olmasını sağlar.
• Siyasi Güç: TBMM'nin açılması, Cumhuriyet'in ilanı gibi çalışmaları kapsar.
• Ekonomik Güç: Kapitülasyonların kaldırılması, sanayi tesislerinin açılması gibi faaliyetleri içerir.
• Sosyokültürel Güç: Eğitim, sanat ve kültür alanındaki gelişmeleri kapsar.

Çağdaş Türkiye Yolunda Adımlar

Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Milli egemenliği güçlendirmek için önemli adımlar atıldı:

• Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)
• Ankara'nın başkent olması (13 Ekim 1923)
• Cumhuriyet'in ilanı (29 Ekim 1923)
• Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)

Bu inkılaplarla devletin yönetim biçimi netleştirildi ve laik düzene geçiş sağlandı.

Eğitim ve Kültür Alanındaki İnkılaplar

Eğitimde milli birliği sağlamak için önemli adımlar atıldı:

• Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile tüm okullar MEB'e bağlandı (3 Mart 1924)
• Harf İnkılabı okuma-yazmayı kolaylaştırdı (1 Kasım 1928)
• Millet Mektepleri açılarak halka okuma-yazma öğretildi
• Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu kuruldu
• Üniversite reformu yapıldı, İstanbul Üniversitesi açıldı

Biliyor musun? Atatürk, Cumhuriyet'in 10. yılında yaptığı ünlü konuşmasını "Ne mutlu Türk'üm diyene!" sözüyle bitirmiştir.

Sosyal ve Toplumsal Alanda Yapılan İnkılaplar

Toplumsal alanda eşitliği ve çağdaşlaşmayı sağlayacak inkılaplar yapıldı:

• Kadınlara siyasal haklar verildi (1930-1934)
• Soyadı Kanunu ile halk arasındaki ayrıcalıklar kaldırıldı
• Şapka Kanunu ile kılık-kıyafet düzenlemesi yapıldı
• Saat, takvim ve ölçülerde Batı standartları kabul edildi

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Ekonomik bağımsızlığı sağlamak için önemli adımlar atıldı:

• Aşar vergisi kaldırıldı
• Beş yıllık kalkınma planları hazırlandı
• Teşvik-i Sanayi Kanunu ile yerli üretim desteklendi
• Kabotaj Kanunu ile deniz ticareti millileştirildi
• İş Bankası, Sümerbank ve MTA kuruldu

Sağlık, Spor ve Sanat Alanındaki İnkılaplar

Toplumun tüm yönleriyle gelişmesi için çalışmalar yapıldı:

• Çocuk Esirgeme Kurumu ve Kızılay desteklendi
• Umumi Hıfzıssıhha Kanunu çıkarıldı
• Türkiye İdman Cemiyeti kuruldu
• Resim Heykel Müzesi ve Müzik Muallim Mektebi açıldı

Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

Modern bir hukuk sistemi kurulması için adımlar atıldı:

• 1921 ve 1924 Anayasaları hazırlandı
• İsviçre Medeni Kanunu Türkiye'ye uyarlandı
• Farklı ülkelerden modern kanunlar alındı

Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası

Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel esasları şunlardı:

• Bağımsızlığı korumak
• Milli sınırlar içinde kalmak
• Barışçı olmak
• Eşit şartlarda ilişki kurmak
• Hukuka bağlı olmak
• Gerçekçi olmak
• Milli güce dayanmak

Unutma! Atatürk'ün "Yurtta barış, dünyada barış" sözü Türk dış politikasının temel felsefesini oluşturur.

Balkan Antantı ve Sadabat Paktı

Balkan Antantı (1934), Türkiye, Yugoslavya, Yunanistan ve Romanya arasında imzalandı. Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikalarına karşı sınır güvenliğini sağlamak amacıyla oluşturuldu.

Sadabat Paktı (1937), Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalandı. İtalya'nın Habeşistan'ı işgalinin ardından Ortadoğu'nun güvenliğini sağlamak amacıyla kuruldu. Pakt üyelerinin birbirlerinin sınırlarına saygılı olacağı ve iç işlerine karışmayacağı kabul edildi.

Boğazlar Sorunu ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Lozan'da Boğazların uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi kararlaştırılmıştı. Bu durum Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlıyordu. 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazların yönetimi tamamen Türkiye'ye bırakıldı.

Hatay'ın Anavatana Katılması

Lozan Antlaşması ile Fransız mandasındaki Suriye'ye bırakılan Hatay için Atatürk özel çaba gösterdi. 1938'de "Hatay Bağımsız Cumhuriyeti" kuruldu, 1939'da ise Hatay Meclisi Türkiye'ye katılma kararı aldı. Böylece Hatay, Misakımilli'ye göre Anavatan'a katılan son toprak parçası oldu.

Musul Sorunu

Lozan'da çözülemeyen Musul sorunu için yapılan görüşmelerden sonuç alınamadı. Milletler Cemiyeti, İngiltere lehine karar verdi. Şeyh Sait İsyanı'nın çıkması üzerine Türkiye askeri harekât düzenleyemedi ve 1926'da Ankara Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmayla Musul, Irak'a bırakıldı ve Türkiye petrol gelirlerinden pay aldı.

Nüfus Mübadelesi

Lozan Antlaşması'na göre İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türkler hariç, Yunanistan ve Türkiye arasında nüfus değişimi yapılacaktı. 1930'da yapılan anlaşmayla nüfus mübadelesi tamamlandı ve iki ülke arasındaki dostluk ilişkileri gelişti.

Atatürk'ün Vefatı

Atatürk'ün sağlığı 1937'den itibaren bozulmaya başladı. Buna rağmen çalışmalarını aralıksız sürdürdü. 10 Kasım 1938'de hayata gözlerini yumdu. Cenazesi önce Etnografya Müzesi'ne, daha sonra Anıtkabir'e defnedildi.

Ülkemizde her yıl 10-16 Kasım tarihleri arası Atatürk Haftası olarak anılır.

Atatürk'ün Ölümünden Sonraki Gelişmeler

II. Dünya Savaşı ve Türkiye

II. Dünya Savaşı'nın çıkmasında dünya dengesinin bozulması, I. Dünya Savaşı'nın ağır şartları ve Almanya, İtalya, Japonya'nın yayılmacı politikaları etkili oldu. Mihver Devletleri (Almanya, İtalya, Japonya) ile Müttefik Devletler (ABD, İngiltere, Fransa, SSCB) arasında yaşanan savaşta Türkiye:

• Savaş dışında kalmaya çalıştı
• Dış politikada denge siyaseti izledi
• Savaşın sonunda Müttefik Devletler safında yer aldı

Dikkat! II. Dünya Savaşı'ndan sonra dünyada ABD ve SSCB iki süper güç olarak ortaya çıktı ve Soğuk Savaş dönemi başladı.

Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye

II. Dünya Savaşı sonrası ABD ile SSCB arasında yaşanan rekabet dönemi "Soğuk Savaş" olarak adlandırılır. Türkiye bu dönemde:

• ABD yanlısı politika izledi
• Marshall Planı'ndan yararlandı
• 1952'de NATO'ya üye oldu

Kore Savaşı ve Türkiye

1950'de Kuzey Kore'nin Güney Kore'ye saldırısıyla başlayan savaşta Türkiye, BM güçleri içinde yer aldı. Türk askerlerinin buradaki başarısı, NATO'ya üye olmamızda etkili oldu.

Kıbrıs Barış Harekâtı

İngiltere'nin Kıbrıs'tan çekilmesinin ardından adada Türklere karşı saldırılar başladı. Türkiye, garantörlük yetkisine dayanarak 1974'te Kıbrıs Barış Harekâtı'nı düzenledi. Ada ikiye bölündü ve 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu.

Demokrasiye Geçiş Çabaları

II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de demokratikleşme hızlandı:

• 1945'te Milli Kalkınma Partisi kuruldu
• 1946'da Demokrat Parti kuruldu
• Cemiyetler Kanunu'nda değişiklik yapılarak dernek kurmak kolaylaştırıldı
• İşçilere sendika ve grev hakkı tanındı
• Üniversiteler özerkleştirildi

Türkiye'nin Gelişimi

Savaş sonrası Türkiye'de:

• Siyasi, kültürel ve ekonomik alanda yeni politikalar geliştirildi
• Serbest piyasa ekonomisine geçildi
• Ulaşım, sağlık, eğitim ve sanat alanlarında gelişmeler yaşandı

Türkiye'ye Yönelik Tehditler

Türkiye stratejik konumu nedeniyle çeşitli tehditlere maruz kalıyor:

• Bölücü unsurlar
• İrtica
• Misyonerlik faaliyetleri

Bu tehditlere karşı Türk Silahlı Kuvvetleri, ülkenin iç ve dış güvenliğini sağlıyor. TSK ayrıca BM görevleriyle dünya barışına katkıda bulunuyor.

Avrupa Birliği ve Türkiye

1951'de Avrupa Kömür Çelik Topluluğu olarak kurulan örgüt, 1957'de Avrupa Ekonomik Topluluğu, 1992'de Avrupa Birliği adını aldı. Türkiye'nin AB ile ilişkileri 1963'te başladı. 2005'te tam üyelik müzakereleri başlatıldı, ancak süreç halen devam ediyor.