ANADOLU'YA TÜRK GÖÇLERİ

Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen Türk göçleri, 11. yüzyılda büyük bir ivme kazandı. 1040 yılında yapılan Dandanakan Savaşı ile Selçuklu Devleti resmen kuruldu ve Anadolu'ya doğru Türk göçleri hızlanmaya başladı. İlk Türk akınlarının amacı daha çok keşif ve ganimet elde etmekti.

Anadolu'ya yapılan akınlardan rahatsız olan Bizans ile 1048'de Pasinler Savaşı yapıldı. Türkler bu savaşı kazanarak Anadolu üzerindeki baskılarını artırdılar.

Türklerin Anadolu'ya yerleşme amaçları arasında bölgenin İpekyolu üzerinde olması, uygun iklim koşulları, verimli toprakları ve hayvancılığa elverişli olması ön plana çıktı. Ayrıca Anadolu'nun üç kıtanın kesiştiği stratejik konumu ve Bizans'ın içinde bulunduğu karışıklıklar da bu göçleri kolaylaştırdı.

💡 Malazgirt Savaşı (1071), Anadolu'nun fethi ve Türkleşmesi için dönüm noktası olmuştur. Bu zaferden sonra Türkler Anadolu'ya daha sistemli ve kalıcı yerleşmeye başlamışlardır.

Malazgirt Savaşı'ndan sonra Büyük Selçuklu Devleti'ne bağlı komutanlar Anadolu'nun çeşitli yerlerini fethederek kendi adlarıyla anılan beylikler kurdular. Bu beylikler arasında en dikkat çekenler:

• Saltuklar: Anadolu'da kurulan ilk beylik
• Danişmentliler: Anadolu'da kurulan beyliklerin en güçlüsü
• Artuklar: Mardin ve çevresinde kuruldular
• Çaka Beyliği: İlk Türk donanmasını kurdular, Çaka Bey ilk Türk denizcisi kabul edilir

Bu ilk Türk beyliklerinin en önemli başarısı, Anadolu'nun Türkleşmesini ve İslamlaşmasını sağlamak olmuştur. Bizans, Gürcüler, Ermeniler ve Haçlılarla mücadele ederek Anadolu'yu savunmuşlar ve bölgeyi "Türkiye" haline getirmişlerdir.

TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ (1077-1308)

Türkiye Selçuklu Devleti, Selçukluların Oğuzların Kınık boyundan gelen Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafından 1077 yılında İznik'te kuruldu. Süleyman Şah'ın ölümünden sonra tahta I. Kılıçarslan geçti ve İstanbul'u kuşatma planı yapan kayınpederi Çaka Bey'i Bizans kışkırtmaları sonucunda öldürttü.

I. Kılıçarslan döneminde I. Haçlı Seferi sırasında devletin başkenti İznik terk edilerek başkent Konya'ya taşındı. I. Mesud döneminde Bizans'la mücadele edildi. II. Kılıçarslan ise 1176 yılında Bizans ile Miryokefalon Savaşı'nı yaptı.

💡 Miryokefalon Savaşı, Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma umudunu sona erdirmiş ve Anadolu'nun kesin bir Türk yurdu olduğunu ispatlamıştır. Bu tarihten sonra Anadolu'ya "Türkiye" denilmeye başlanmıştır.

TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ KÜLTÜR VE UYGARLIĞI

Türkiye Selçuklu devletinin başında "Sultan" unvanını alan Selçuklu soyundan bir hükümdar bulunurdu. Sultanın görevleri arasında halkın refahını sağlamak, orduya komuta etmek, devleti dış saldırılara karşı korumak ve adaleti sağlamak vardı.

Devletle ilgili konuların görüşüldüğü en üst kurul "divan-ı saltanat" olarak adlandırılırdı. Hükümdarın erkek çocuklarına "şehzade" denirdi ve devlet yönetiminde tecrübe kazanmaları için "melik" unvanıyla eyaletlere atanırlardı.

TÜRKİYE SELÇUKLULARI'NDA ORDU

Selçuklu ordusunun beş ana birimi vardı:

1. Hassa Askerleri: Hükümdarlara özel, yakınındaki askeri birlik
2. Sipahi (İkta Askerleri): İkta sisteminde yetişen askeri birlik
3. Türkmenler: Konar-göçerlerden oluşan, sınır boylarını koruyan birlik
4. Devlete Bağlı Beylik Askerleri: İhtiyaç halinde toplanan askeri birlik
5. Donanma: Deniz kuvvetleri, başında "Reisül-ü Bahr" bulunurdu

AHİLİK TEŞKİLATI

Ahilik, esnafların bir araya gelerek dayanışmalarını sağlayan bir esnaf teşkilatıdır. 13. yüzyılda Ahi Evran tarafından oluşturulmuştur. Teşkilatın başındaki kişiye "Ahi baba" denirdi.

Ahi Teşkilatı'nın görevleri:

• Esnaflar arasındaki haksız rekabeti önlemek
• Zor durumda olan esnafa yardım etmek veya kredi sağlamak
• Kurala uymayan esnafı teşkilattan atmak veya cezalandırmak
• Mesleki eğitim vererek "çırak-kalfa-usta" yetiştirmek
• Fiyat ve kalite kontrolü yaparak esnafı denetlemek

TÜRKİYE SELÇUKLULARDA EKONOMİK HAYAT

Türkiye Selçuklularında ekonominin temellerini tarım ve hayvancılık oluşturuyordu. Ayrıca ticaret de ekonomide önemli bir yere sahipti.

💡 Selçuklular ticareti geliştirmek için yolların güvenliğini sağlamış, kervansaraylar inşa etmiş ve tüccarların zararlarını karşılamışlardır.

İKTA SİSTEMİ

İkta sistemi, maaş veya hizmet karşılığı bazı toprakların yönetiminin devlet görevlilerine verildiği bir sistemdi. Bu sistem sayesinde:

• Devletin bütçesinden para çıkmadan, bölgenin tüm masrafları karşılanırdı
• Orduya sürekli asker yetiştirilirdi
• Toprakların sürekli ekili olması sağlanırdı
• Bölgenin güvenliği sağlanırdı
• Vergilerin toplanması kolaylaşırdı
• Devletin otoritesi en uzak yerlere kadar ulaşırdı

TÜRKİYE SELÇUKLULARI'NDA BİLİMSEL VE KÜLTÜREL HAYAT

Türkiye Selçuklu devleti bilimsel çalışmaları desteklemiş ve önemli şehir merkezlerinde medreseler kurmuştur. Medreselerde dini eğitimin yanında tıp, matematik ve astronomi gibi dersler de okutulurdu.

İnsan sağlığına önem veren Selçuklular, "Darül şifalar" (hastaneler) inşa ettiler. Kayseri'de kurulan Gevher Nesibe Darül Şifası Selçukluların ilk tıp okulu olması açısından önemlidir.

HAÇLI SEFERLERİ

Haçlı seferleri, Hristiyan Avrupa'nın Papa'nın önderliğinde birleşerek İslam dünyası üzerine yaptıkları seferlerdir. Toplamda sekiz sefer düzenleyen Haçlılar, sadece 1. Haçlı Seferi'nde başarılı oldular.

Haçlı seferlerinin sebepleri arasında Kudüs'ü geri almak istemeleri, Kluni Tarikatı'nın kışkırtmaları ve Bizans'ın yardım istemesi gibi faktörler vardı.

I. HAÇLI SEFERİ (1096-1099)

Bu seferde Haçlılar Kudüs'ü Müslümanların (Fatimi devleti) elinden aldılar. Kudüs'te büyük bir Latin Krallığı kuran Haçlılar, daha sonra Urfa ve Antakya'yı da alarak buralarda 'Kontluklar' kurdular.

💡 I. Kılıçarslan, Haçlıların İznik'i kuşatması üzerine merkezi Konya'ya taşımıştır.

II. HAÇLI SEFERİ (1147-1149)

Musul atabeyi Nurettin Zengi'nin Haçlılardan Urfa ve daha sonra da Halep ve Şam'ı geri alması üzerine II. Haçlı seferi düzenlendi. Bu seferde amaçlarına ulaşamayan Haçlılar geri dönmek zorunda kaldılar.

Bu seferin en önemli özelliği, ilk kez kral ve imparatorların katılması olmuştur.

III. HAÇLI SEFERİ (1189-1192)

Eyyubi Devleti Hükümdarı Selahedin Eyyubi'nin 1187 yılında Haçlılarla yaptığı "Hittin Savaşı"nda Kudüs'ü Haçlılardan geri alması üzerine III. Haçlı Seferi düzenlendi. Kudüs kuşatmasında başarılı olamayan Haçlılar geri dönmek zorunda kaldılar.

IV. HAÇLI SEFERİ (1202-1204)

Kudüs'ün geri alınamaması üzerine Papa'nın kışkırtmalarıyla yeni bir ordu kurularak IV. Haçlı Seferi düzenlendi. Bu sırada taht kavgaları sonucundan tahtan indirilen Bizans imparatorunun Haçlı ordusundan yardım istemesi üzerine İstanbul'a gelen Haçlılar, İstanbul'u yağmalayarak bir Latin İmparatorluğu kurdular.

HAÇLI SEFERLERİ'NİN SONUÇLARI

• Avrupa'da kilise ve din adamlarına olan güven azaldı
• Kudüs ve kutsal topraklar, Müslümanların elinde kaldı
• Katolik ve Ortodoks kiliseleri arasındaki ayrılıklar derinleşti
• Feodalitenin zayıflamasına neden oldu
• Türkiye Selçuklu Devleti bazı topraklarını kaybetti
• Avrupalılar pusula, barut ve kağıt yapımını Müslümanlardan öğrendi

TÜRKİYE SELÇUKLU - MOĞOL MÜCADELELERİ

13. yüzyılda Anadolu'ya yönelik Moğol tehditleri artınca Selçuklu Sultanı Alaettin Keykubat, Eyyubiler ve Harzemşahlar ile ittifak yapmaya çalıştı. Ancak Harzemşahların Selçuklulara ait olan Ahlât'ı işgal etmesi 1230'da Yassıçemen Savaşı'na sebep oldu.

BABA İSHAK İSYANI (1237)

Alaeddin Keykubat'ın ölümünden sonra merkezi otoritenin zayıflamasını fırsat bilen Güney Anadolu'daki bazı Türkmenler "Baba İshak" adlı şeyhin etrafında toplanarak isyan ettiler.

Baba İshak isyanını fırsat bilen Moğollar Anadolu'ya saldırarak Erzurum'u yağmaladılar ve Sivas'a kadar geldiler. Bu durum Selçuklular ile Moğollar arasında Kösedağ Savaşı'na sebep oldu.

KÖSEDAĞ SAVAŞI (1243)

Sebebi: Moğolların Anadolu'ya girerek Sivas'a kadar olan yerleri yağmalamaları.

Sonuçları:

1. Türkiye Selçuklu devleti dağılma sürecine girdi
2. Selçuklu devleti ve Anadolu vergiye bağlanarak Moğol egemenliğine girdi
3. Anadolu'daki Türk siyasi birliği bozuldu ve birçok Türk beyliği kuruldu
4. Anadolu'daki birçok şehir Moğol saldırıları sonucu tahrip edildi
5. Moğol saldırıları sonucu birçok Türkmen boyu batı Anadolu'ya göç ederek buraların Türkleşmesini sağladı

KÖSEDAĞ SAVAŞI'NDAN SONRA ANADOLU'DA KURULAN TÜRK BEYLİKLERİ

• Karamanoğulları: Konya civarında kuruldu
• Osmanoğulları: Söğüt ve Domaniç civarında kuruldu
• Germiyanoğulları: Kütahya civarında kuruldu
• Hamitoğulları: Isparta ve Burdur civarında kuruldu
• Aydınoğulları: Aydın civarında kuruldu
• Candaroğulları: Kastamonu ve Sinop civarında kuruldu
• Menteşeoğulları: Muğla civarında kuruldu
• Ramazanoğulları: Adana ve Tarsus civarında kuruldu
• Saruhanoğulları: İzmir ve Manisa civarında kuruldu
• Dulkadiroğulları: Maraş civarında kuruldu
• Karesioğulları: Balıkesir ve Çanakkale civarında kuruldu
• Eratna Devleti: Ankara, Tokat, Sivas civarında kuruldu

OSMANLI KURULUŞ DÖNEMİ (1299-1453)

Osmanlılar, Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyundandır. Osmanlı Devleti, 1299 yılında Osman Bey tarafından Söğüt ve Domaniç dolaylarında kurulmuştur.

💡 Osmanlı Devleti kuruluş döneminde Anadolu'da Selçuklular ve diğer beylikler, Avrupa'da ise Bizans İmparatorluğu ve çeşitli krallıklar ile komşuydu.

OSMANLI DEVLETİ'NİN KISA SÜREDE BÜYÜMESİNİN NEDENLERİ

Osmanlı Devleti'nin hızla büyümesini sağlayan faktörler şunlardı:

• Büyümeye müsait bir coğrafi konumda olması
• Etrafında çok güçlü bir devletin olmaması
• Bizans'a karşı Anadolu beyliklerinin desteğini alması
• Osman Bey'in, Şeyh Edebali'nin kızıyla evlenerek ahi teşkilatının desteğini alması
• Kuruluş dönemindeki padişahların kudretli ve iyi birer yönetici olmaları
• Gaza anlayışı (din uğrunda yapılan savaş)

KOYUNHİSAR SAVAŞI (1302)

Sebebi: Osmanlıların Bizans topraklarına yaptıkları akınlardan, Bizans tekfurlarının rahatsız olması.

Sonucu: Yapılan bu ilk Osmanlı-Bizans savaşını Osmanlılar kazanmıştır.

💡 Koyunhisar Savaşı, Osmanlılar ile Bizans arasında yapılan ilk savaştır.

BURSA'NIN FETHİ (1326)

Anadolu ve Güney Marmara'nın önemli ticaret merkezi olan Bursa'nın fethi için çalışmalar Osman Bey döneminde başlamış ve Bursa kuşatılmıştır.

Kuşatma devam ederken Osman Bey vefat etmiş ve yerine oğlu Orhan Bey geçmiştir. Kuşatmayı devam ettiren Orhan Bey, Bursa'yı Bizans'tan almış (1326) ve devletin başkenti yapmıştır.

PALEKANON (MALTEPE) SAVAŞI (1329)

Sebebi: Osmanlıların Bizans topraklarına yaptıkları akınlara devam ederek İznik'i kuşatması.

Sonucu: Yapılan savaşı Osmanlılar kazanmıştır.

İZNİK VE İZMİT'İN FETHİ

Osmanlılar Güney Marmara'nın fethi için önce 1331'de İznik, 1337'de ise İzmit körfezini alarak Güney Marmara'nın fethini tamamlamıştır.

KARESİOĞULLARI BEYLİĞİ'NİN ALINMASI (1345)

Orhan Bey, Karesioğulları Beyliği içerisindeki karışıklıklardan faydalanarak, bu beyliği 1345 yılında Osmanlı Devleti topraklarına katmıştır.

KARESİOĞULLARI BEYLİĞİ'NİN ALINMASININ ÖNEMİ

• Osmanlılar ilk kez donanma sahibi oldu, böylece denizciliğinin temeli atıldı
• Osmanlılara katılan ilk beylik olarak Anadolu Türk siyasi birliğinin sağlanması yolunda ilk adım atıldı
• Karesioğulları yöneticileri ve ünlü denizci komutanları Osmanlıların hizmetine girdi
• Osmanlıların Rumeli'ye geçişleri kolaylaştı
• Güney Marmara kıyılarının tamamında Osmanlı egemenliği kuruldu

ÇİMPE KALESİNİN ALINMASI (1353)

Bizans tahtında yaşanan kargaşalar esnasında, Bizans imparatoru olmak isteyen Kantakuzen, Orhan Bey'den yardım istemiştir. Orhan Bey, oğlu Süleyman Paşa'yı bir kuvvetle Kantakuzen'e yardım etmesi için göndermiştir.

Osmanlıların yardımları sayesinde Kantakuzen Bizans imparatoru olmuş ve yardımlar karşılığında Çimpe Kalesi'ni Osmanlılara hediye etmiştir. Osmanlılar böylece Rumeli'de (Avrupa'da) ilk kez toprak sahibi olmuştur.

💡 Osmanlılar ilk kez 1353 yılında, Orhan Bey döneminde, Çimpe Kalesi'ni alarak Avrupa'ya (Rumeli'ye) geçmiştir.

EDİRNE'NİN FETHİ (1363)

Çimpe Kalesi'nin alınmasından sonra Balkanlarda ilerlemek isteyen Osmanlılar Edirne'yi fethetmek istemişlerdir. Bu arada Orhan Bey ölmüş yerine oğlu I. Murat geçmiştir.

I. Murat, Bizans ve ona yardıma gelen Balkan kuvvetlerini "Sazlıdere" savaşında yenerek 1363 yılında Edirne'yi fethetmiş ve burayı devletin yeni başkenti yapmıştır.

SIRP SINDIĞI SAVAŞI (1364)

Sebebi: Edirne'nin fethinden sonra Bizans'ın Avrupa'dan yardım istemesi üzerine, Avrupalı devletlerin Osmanlıların Balkanlardaki ilerleyişini durdurmak için "Haçlı Birliği"ni oluşturmaları.

Sonucu: Sırp Sındığı savaşı Osmanlılar ve Haçlılar arasında yapılan ilk savaştır ve Osmanlılar zafer kazanmıştır.

ÇİRMEN SAVAŞI (1371)

Sebebi: Balkan devletlerinin (Haçlıların), Osmanlıların Avrupa topraklarında fetihler yaparak ilerleyişini durdurmak istemesi.

Sonucu: Yapılan savaşı Osmanlılar kazanmış ve Avrupa'daki ilerleyişine devam etmiştir.

BİRİNCİ KOSOVA SAVAŞI (1389)

Sebepleri:

• 1387 yılında bir Osmanlı ordusunun Ploşnik'te Balkan kuvvetleri tarafından bozguna uğratılmasından cesaret alan Avrupalıların büyük bir Haçlı Ordusu oluşturmaları

Sonuçları:

• Çok büyük bir Haçlı ordusuna karşı Osmanlılar büyük bir zafer elde ettiler
• Savaş meydanını gezen I. Murat, bir Sırplı tarafından öldürüldü ve "savaş alanında ölen ilk Osmanlı padişahı" oldu
• I. Kosova savaşında Osmanlılar ilk kez "savaş topu" kullandılar
• I. Murat'tan sonra yerine oğlu I. Bayezid (Yıldırım Beyazid) geçti

OSMANLILARIN BALKANLARDA İZLEDİĞİ İSKAN SİYASETİ

İskan siyaseti, Osmanlıların Balkanlarda uyguladığı yerleşme politikasıdır.

Amaçları:

• Fethedilen yerleri Türkleştirerek elde tutulmasını kolaylaştırmak
• Fetih yapan orduya lojistik destek sağlamak
• Anadolu'daki konar-göçer Türkmenleri yerleşik düzene geçirmek
• Yerli halktan ayaklanma ihtimali olanları başka bölgelere yerleştirmek

Sonuçları:

• Konar göçer Türkmenler yerleşik hayata geçirildi
• Rumeli'deki Türk nüfusu artarak bölge Türkleşti
• Bölge daha güvenilir hale getirilerek Avrupa'ya fetihler kolaylaştı
• Gayrimüslim halkın devlete bağlılığı sağlandı
• Bölgeye Türk-İslam kimliği kazandırıldı

İSTİMALET POLİTİKASI

Osmanlı Devleti, Balkanlar'da fethettiği yerlerdeki Hristiyan halkın diline, dinine ve kültürüne karışmamıştır. Bu "hoşgörü siyaseti" istimalet politikası olarak adlandırılır ve halkın devlete bağlılığını sağlamıştır.

ANADOLU TÜRK SİYASİ BİRLİĞİNİN KURULMASI

• Anadolu'daki Türk siyasi birliğinin ilk adımı Orhan Bey döneminde Karesioğulları Beyliği'nin alınmasıyla atıldı
• I. Murat döneminde Kütahya, Emet, Simav ve Tavşanlı çeyiz yoluyla Germiyanoğulları'ndan; Seydişehir, Beyşehir ve Akşehir ise satın alma yoluyla Hamitoğulları'ndan alındı
• Yıldırım Bayezid (I. Bayezid), Aydınoğulları, Menteşeoğulları, Hamitoğulları, Germiyanoğulları ve Karamanoğulları'nın bir kısmını alarak Anadolu'daki Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağladı

NİĞBOLU SAVAŞI (1396)

Sebebi: Yıldırım Bayezid'in İstanbul'u kuşatması üzerine Bizans'ın, Papa ve Avrupa devletlerinden yardım istemesi sonucu bir Haçlı ordusunun oluşturulması.

Sonuçları:

• Yapılan savaş Osmanlıların zaferi ile sonuçlandı ve Bulgaristan Osmanlı topraklarına katıldı
• Niğbolu zaferi ile Osmanlı Devleti'nin İslam dünyasındaki saygınlığı arttı
• İslam Halifesi tarafından Yıldırım Bayezid'e "Sultan-ı İklim-i Rum (Anadolu'nun Sultanı)" unvanı verildi

💡 Yıldırım Bayezid, Niğbolu Savaşı'ndan sonra İstanbul'u tekrar kuşatmış ve Karadeniz'den gelebilecek yardımı önlemek için İstanbul Boğazı'nın Anadolu yakasına "Anadolu Hisarı"nı yaptırmıştır.

ANKARA SAVAŞI (1402)

Sebepleri:

• Timur'un doğuya yapacağı sefer öncesinde Osmanlı ile sınırını güvence altına almak istemesi
• Timur'dan kaçan hükümdarların Yıldırım Bayezid'e sığınmaları
• Yıldırım Bayezid'in topraklarını aldığı Anadolu beylerinin Timur'u kışkırtması
• İki hükümdar arasındaki "Türk cihan hakimiyeti" çekişmesi

Sonuçları:

• Savaşı Timur kazandı ve Yıldırım Bayezid esir düştü
• Osmanlı yıkılma tehlikesi geçirdi ve Fetret Devri yaşandı
• Avrupa'daki Osmanlı fetihleri durdu
• Anadolu Türk siyasi birliği bozuldu
• İstanbul'un fethi elli yıl gecikti
• Anadolu'nun sosyal ve ekonomik düzeni bozuldu

FETRET DEVRİ

Fetret Devri, Ankara Savaşı'ndan sonra 1402-1413 yılları arasında yaşanan, Yıldırım Bayezid'in oğulları arasında taht kavgalarıyla geçen dönemdir.

Sonuçları:

• Anadolu'da büyük toprak kayıpları oldu
• Osmanlı devleti dağılma tehlikesi geçirdi
• Balkanlarda az da olsa toprak kayıpları oldu
• Fetihler bir süre durdu
• İstanbul'un alınması gecikti

I. MEHMET (MEHMET ÇELEBİ) DÖNEMİ (1413-1421)

Fetret devrinde kardeşlerine karşı üstünlük sağlayan I. Mehmet (Çelebi Mehmet) iktidarı ele geçirdi.

💡 Mehmed Çelebi, Fetret Devri'nden sonra devleti toparlayarak yıkılmaktan kurtardığı için "Osmanlı Devleti'nin ikinci kurucusu" sayılmaktadır.

Mehmed Çelebi, Anadolu'da Osmanlı otoritesini yeniden sağladıktan sonra, Ankara Savaşı ile bozulan Anadolu'daki Türk siyasi birliğini yeniden sağlamaya çalıştı. Bu amaçla:

• Aydınoğullarından İzmir'i
• Karamanoğullarından Akşehir ve Beyşehir'i
• Ankara Savaşı'ndan sonra yeniden kurulan Saruhanoğulları, Aydınoğulları, Menteşeoğulları beyliklerini Osmanlı devletine bağladı

VENEDİK İLE YAPILAN İLK DENİZ SAVAŞI (1416)

Venediklilerin Ege'deki Osmanlı ticaret gemilerine saldırması ve Çanakkale Boğazı'nı ablukaya alması üzerine, 1416'da Osmanlı ile Venedikliler arasında bir deniz savaşı oldu. Bu ilk deniz savaşı Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanmasına rağmen, Osmanlıların deniz tecrübesi kazanması açısından önemliydi.

ŞEYH BEDRETTİN İSYANI

Musa Çelebi'nin kazaskeri olan Şeyh Bedrettin, I. Mehmet tahta geçtikten sonra isyan etti. İsyanı bastıran I. Mehmet, Şeyh Bedrettin'i Serez'de idam ettirdi. Bu isyan, Osmanlı'daki ilk dini ve sosyal içerikli isyandır.

MUSTAFA ÇELEBİ (DÜZMECE MUSTAFA) İSYANI

Timurun esir olarak götürdüğü I. Bayezid'in küçük oğlu Mustafa Çelebi, I. Mehmet'e karşı isyan etti ama başarısız olunca Bizans'a sığındı. I. Mehmet'in ölümünden sonra tahta geçen II. Murat döneminde tekrar isyan eden Mustafa Çelebi yakalanarak idam ettirildi.

II. MURAT DÖNEMİ (1421-1451)

I. Mehmet'in ölümünden sonra oğlu II. Murat padişah oldu. II. Murat 1422'de İstanbul'u kuşattı ancak Anadolu'daki beyliklerin saldırması üzerine kuşatmayı kaldırdı.

II. Murat Anadolu'da Türk siyasi birliğini sağlama çalışmalarını hızlandırarak Aydınoğulları ve Menteşeoğullarını ortadan kaldırdı. Balkanlarda durmuş olan fetihleri tekrar başlatarak Yanya, Selanik ve Serez'i yeniden Osmanlı topraklarına kattı.

EDİRNE - SEGEDİN ANTLAŞMASI (1444)

Osmanlıların Balkanlarda yeniden fetihlere başlaması üzerine Avrupa devletleri bir Haçlı ittifakı oluşturdular. Karamanoğulları'nın da Anadolu'dan saldırması üzerine Osmanlı Devleti, Edirne-Segedin antlaşmasını imzaladı.

Antlaşma şartları:

• 10 yıl süreyle savaş olmayacak
• Sırbistan bağımsız olacak
• Eflak Macaristan'a bağlanacak ancak Osmanlı'ya vergi ödeyecek
• Tuna nehri sınır olacak

Bu antlaşma, Osmanlıların Haçlılar ile imzaladığı ilk barış antlaşmasıdır.