Duraklama Devri'nin Savaşları ve Islahat Çabaları
Iran ile yapılan antlaşmalar Osmanlı'nın doğuda toprak kaybetmeye başladığını gösterir. Ferhat Paşa Antlaşması (1590) ile en geniş sınırlara ulaşan devlet, sonraki antlaşmalarda geri adım atmıştır. Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639) bugünkü Türk-İran sınırını belirlemiştir.
Batıda Karlofça Antlaşması (1699) en büyük şoktur. II. Viyana bozgunu sonrası kurulan Kutsal İttifak'a karşı 16 yıl savaşan Osmanlı, ilk ciddi toprak kaybını yaşamıştır. Bu antlaşma Gerileme Devri'nin başlangıcı sayılır.
Islahatlarda öne çıkan isimler II. Osman (Genç Osman) ve IV. Murat'tır. II. Osman yeniçeri ocağını kaldırıp milli ordu kurmak istemiş ama yeniçeriler tarafından öldürülmüştür. IV. Murat ise disiplinli yönetimiyle asayişi sağlamaya çalışmıştır.
💡 Önemli: Bu dönemin islahatları genel olarak başarısız olmuş çünkü sorunların kökenine inilememiş ve Avrupa örnek alınmamıştır.
Köprülüler Devri (özellikle Köprülü Mehmet Paşa) duraklama içinde bir toparlanma dönemi olmuştur. Köprülü Mehmet Paşa şartlı sadrazam olan ilk kişi olarak otorite kurmuş, oğlu Fazıl Ahmet Paşa ile birlikte devleti tekrar ayağa kaldırmaya çalışmıştır.