Tarih676 görüntüleme·Güncellendi May 15, 2026·6 sayfa

10. Sınıf Tarih: 1. Dönem 1. Yazılı Notları (2024 - 2025 Müfredatı)

EsmaNur Akay@esmanurak_cyk2k

Oğuz Türklerinin Anadolu'ya yerleşimi ve burada kurdukları beylikler, Türk tarihinin... Daha fazla göster

1 / 6

of 6

Oğuz Türklerinin Anadolu'ya Göç Elme Sebepleri
*Nüfus artışından dolayı, Orta Asya'nın kaynakları yetersia kaldı.
İklim değişikliğı-kuraklığ

Oğuz Türklerinin Anadolu'ya Gelme Sebepleri

Orta Asya'da yaşanan kuraklık ve iklim değişikliği, Oğuz Türklerinin göçünün en önemli sebeplerindendi. Hayvan hastalıkları ve Çin ile Moğolların baskıları da Türkleri yeni yurt arayışına itti. Ayrıca Türkler, cihan hakimiyeti düşüncesiyle dünyaya yayılmak istiyorlardı.

Bizans'ın içinde bulunduğu karışıklık, Anadolu'nun fethini kolaylaştırdı. Bizans'ta yaşanan taht kavgaları, düzenli bir ordunun olmaması ve fakir halka zulmedilmesi Türklerin işini kolaylaştırdı. Malazgirt Savaşı, Anadolu'nun kapılarını Türklere açtı ve Miryokefalon Savaşı ile Anadolu kesin olarak Türk yurdu haline geldi.

Anadolu'da kurulan ilk Türk beylikleri şunlardır: Saltuklular (1072-1202), Danişmendliler (1080-1178), Mengücekler (1080-1228), Artuklular (1102-1231) ve Çaka Beyliği (1081-1093).

İlginç Bilgi: Danişmendlilere ait olan Yağıbasan Medresesi, Anadolu'da bilinen en eski medrese olarak kabul edilmektedir!

of 6

İlk Türk Beyliklerinin Özellikleri

Saltuklular Ebu'l Kasım Saltuk tarafından Erzurum ve çevresinde kurulmuştur. En önemli eserleri arasında Tepsi Minare, Kale Camii ve Mama Hatun Kervansarayı bulunur. Türkiye Selçukluları tarafından yıkılmıştır.

Danişmendliler Danişmend Gazi tarafından Kayseri çevresinde kurulmuştur. "Danişmendname" adlı eserde ülkeye yapılan hizmetler anlatılır. Artuklular ise Artuk Bey tarafından Mardin ve Diyarbakır civarında kurulmuştur. Dönemin en önemli bilim adamlarından El-Cezeri, su ve mekanik parçalar kullanarak makineler yapmıştır.

İlk Türk Beyliklerinin ortak özellikleri, Malazgirt Savaşı'ndan sonra kurulmaları ve Anadolu'da Türk-İslam kültürünü yaymaları olmuştur. Bu beylikler cami, çeşme, yol ve medrese gibi yapılar inşa etmiş, böylece Anadolu'nun Türkleşmesini hızlandırmışlardır.

Unutma: Anadolu'ya ilk fetih seferlerini düzenleyen komutan, Büyük Selçuklu Devleti'nin başındaki Çağrı Bey'dir!

of 6

Türkiye Selçuklu Devleti

Süleyman Şah, Konya'yı Bizans'tan aldıktan sonra İznik'i ele geçirip başkent ilan ederek kendi himayesi altına almıştır. Türkiye Selçukluları, teşkilat yapısında en fazla İranlılardan etkilenmiş ve devletin yönetim merkezi saray olarak kabul edilmiştir.

Devletin temel politikaları gaza ve cihat politikası (Haçlılara ve Bizans'a karşı), Anadolu-Türk siyasi birliğini sağlama ve Anadolu'daki beyliklerin ele geçirilmesiydi. Selçuklularda devlet, hükümdar ailesinin ortak malıydı, bu da taht kavgalarına neden oluyordu. Şehzadeler "melik" unvanıyla eğitilirdi.

Ahi Teşkilatı, esnaflar arasında dini, sosyal ve ekonomik özellikler taşıyan bir örgütlenmeydi. Temel amacı zengin-fakir, üretici-tüketici, halk-devlet arasındaki ilişkileri kurarak sosyal adaleti gerçekleştirmekti. Ahilikte, çırak, kalfa ve usta arasında sıkı bir hiyerarşi bulunurdu ve esnaflar kazançlarının bir bölümünü "Orta Sandık" adı verilen yerlerde toplardı.

Selçuklu Hukuk Sistemi: Şer'i Hukuk (kadılar tarafından yürütülürdü) ve Örfi Hukuk $gelenek-görenekler, emir-i dad tarafından yürütülürdü$ olmak üzere ikiye ayrılırdı.

of 6

Selçuklu Ticareti ve Haçlı Seferleri

Selçuklular ticareti geliştirmek için Antalya, Sinop ve Alanya gibi liman şehirlerini fethettiler. Kıbrıs ve İtalya Cumhuriyetleriyle ticaret anlaşmaları yapıp düşük gümrük vergileri aldılar. Tüccarların korsan veya eşkıyadan doğacak zararlarına hazine garantisi getirerek bir çeşit sigorta sistemi oluşturdular.

Kervansaraylar, şehirler arasında kısa aralıklarla inşa edildi ve buradaki hizmetler vakıflar aracılığıyla ücretsizdi. Selçuklularda ordu; hassa kuvvetleri, ikta sistemi, Türkmenler, bağlı beyliklerin askerleri, ücretli askerler ve deniz kuvvetlerinden oluşuyordu.

Haçlı Seferleri, Papa liderliğinde Kudüs'ü almak için düzenlenen seferlerdi. I. Haçlı Seferi'nde Türkiye Selçukluları yenilmiş ve başkenti İznik'ten Konya'ya taşımıştır. III. Haçlı Seferi'nde ise Selahattin Eyyubi, Hittin Savaşı'nı kazanarak Kudüs'ü Haçlılardan geri almıştır.

İlginç Bilgi: IV. Haçlı Seferi, amacından saparak İstanbul'u işgal etmiş ve burada bir Latin İmparatorluğu kurulmuştur!

of 6

Haçlı Seferlerinin Nedenleri ve Sonuçları

Haçlı Seferlerinin dini nedenleri arasında Hristiyanların Kudüs'ü almak istemesi, Papanın Ortodokslar üzerinde etki alanını genişletmek istemesi ve din adamlarının savaşa katılanlara cennet vaat etmesi vardı. Siyasi nedenler ise Bizans'ın Türklere karşı Avrupa'dan yardım istemesi ve Türkleri Anadolu'dan çıkarmayı amaçlamalarıydı.

Haçlı Seferlerinin ekonomik sonuçları önemlidir. Doğu-Batı ülkeleri arasındaki ticari ilişkiler artmış, Akdeniz limanları önem kazanmış ve burjuva sınıfı ticarette gelişerek zenginleşmiştir. Kültürel olarak ise cam imalatı, deri işleme, dokuma sanayisi, pusula, barut, kağıt ve matbaa gibi yenilikler Avrupa'ya taşınmıştır.

Dini sonuçlar açısından Avrupa'da kiliseye duyulan güven sarsılmış ve skolastik düşünce zayıflamıştır. Siyasi olarak ise derebeylerin azalmasıyla feodal düzen zayıflamış ve merkezi krallıklar güç kazanmıştır.

Önemli Not: Haçlı Seferlerinin en önemli etkilerinden biri, Anadolu'nun Türkleşme sürecini bir süre geciktirmesidir!

of 6

Selçuklu Devleti'nin Yıkılışı ve Beylikler Dönemi

Kösedağ Savaşı (1243) Türkiye Selçukluları ve Moğollar arasında gerçekleşmiştir. Selçukluların savaşı kaybetmesiyle Anadolu Moğol işgali altına girmiş, Türkiye Selçukluları Moğol hakimiyetine girerek vergi ödemeye başlamıştır. Bu savaş, Türk siyasi birliğinin bozulmasına ve Selçuklu Devleti'nin yıkılış sürecine girmesine neden olmuştur.

Babai İsyanı, Moğollardan kaçıp Anadolu'ya göç eden Türkmenlerin yaşadıkları ekonomik ve sosyal sorunlar nedeniyle çıkmıştır. Bu isyan, güven ortamını bozmuş, ekonomik durumu kötüleştirmiş ve Moğol istilasına zemin hazırlamıştır.

Selçuklu Devleti'nin yıkılmasıyla II. Dönem Beylikler ortaya çıkmıştır. Bu beylikler genellikle Orta ve Batı Anadolu'da kurulmuştur: Osmanoğulları (Söğüt ve Domaniç), Karamanoğulları (Konya), Germiyanoğulları (Kütahya), Saruhanoğulları (Manisa) ve Candaroğulları (Kastamonu) en önemlileridir.

Dikkat: I. Dönem Beylikler Malazgirt Savaşı sonrası kurulurken, II. Dönem Beylikler Kösedağ Savaşı sonrası kurulmuştur ve çoğu Osmanlı Devleti'nin egemenliğine girmiştir!

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity ücretsiz mi?

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Oğuz Türklerinin Anadolu'ya Gelme Sebepleri

İlk Türk Beyliklerinin Özellikleri

Türkiye Selçuklu Devleti

Selçuklu Ticareti ve Haçlı Seferleri

Haçlı Seferlerinin Nedenleri ve Sonuçları

Selçuklu Devleti'nin Yıkılışı ve Beylikler Dönemi

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

En popüler içerikler: Seljuk Turks

Yerleşme ve Devletleşme sürecinde Selçuklu Türkiyesi

İlk ve orta çağda Türk dünyası

10.sınıf tarih

TYT TARİH FULL TEKRAR -1-

Türk İslam Tarihi

Tarih (İslamiyet öncesi Türk tarihi)

İlk Türk İslam Devletleri

TARİH

Yerleşme ve devletleşme sürecinde Selçuklu türkiyesi

Tarih dersinin en popüler içerikleri

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

9.sınıf tarih ders notları

TYT AYT TARİH

11.SINIF TARİH 3.ÜNİTE SINAV ÖZETİ

Tarih 4. Ünite

9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025

9. sinif tarih 2025 Mufredat ders notlari 2. donem 2. yazili konular dahildir sayfa 29-41 arasi

İslam Öncesi Türk Tarihi Temel Bilgiler

tyt-ayt tarih

En popüler içerikler

8.sınıf matematik

11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları

Tyt biyoloji

7. Sınıf Fen Bilimleri

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

9.sınıf tarih ders notları

İnkılap tarihi

8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR

9. sınıf coğrafya ders notları

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Oğuz Türklerinin Anadolu'ya Gelme Sebepleri

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

İlk Türk Beyliklerinin Özellikleri

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Türkiye Selçuklu Devleti

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Selçuklu Ticareti ve Haçlı Seferleri

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Haçlı Seferlerinin Nedenleri ve Sonuçları

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Selçuklu Devleti'nin Yıkılışı ve Beylikler Dönemi

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

En popüler içerikler: Seljuk Turks

Yerleşme ve Devletleşme sürecinde Selçuklu Türkiyesi

İlk ve orta çağda Türk dünyası

10.sınıf tarih

TYT TARİH FULL TEKRAR -1-

Türk İslam Tarihi

Tarih (İslamiyet öncesi Türk tarihi)

İlk Türk İslam Devletleri

TARİH

Yerleşme ve devletleşme sürecinde Selçuklu türkiyesi

Tarih dersinin en popüler içerikleri

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

9.sınıf tarih ders notları

TYT AYT TARİH

11.SINIF TARİH 3.ÜNİTE SINAV ÖZETİ

Tarih 4. Ünite

9.Sınıf Tarih Ders Notları 2025

9. sinif tarih 2025 Mufredat ders notlari 2. donem 2. yazili konular dahildir sayfa 29-41 arasi

İslam Öncesi Türk Tarihi Temel Bilgiler

tyt-ayt tarih

En popüler içerikler

8.sınıf matematik