Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik gibi periyodik özellikler, kimya...
Kimya195 görüntüleme·Güncellendi 20 Eyl 2026·5 sayfaAtom ve Periyodik Tablo 9. Sınıf Konuları
I
ilayda nur Kılıç@ilaydanurkl
1 / 5
1
of 5
Atom Yarıçapı
Atom yarıçapı, atomun çekirdeğinden en dış katmanına kadar olan uzaklık. Atom elektron aldığında şişer, elektron verince küçülür - tıpkı bir balonun havasını verip almanız gibi.
Atom yarıçaplarını karşılaştırırken iki kural var. İlk olarak katman sayısı fazla olanın çapı daha büyük. Örneğin Ca ile Na'yı karşılaştırdığınızda, Ca'nın daha fazla katmanı olduğu için yarıçapı büyük.
İkinci kural da katman sayıları eşitse, proton sayısı küçük olanın çapı büyük. Mg ile P'yi düşünün - ikisinin de 3 katmanı var ama P'nin protonu fazla olduğu için elektronları daha sıkı tutar.
Pratik İpucu: Periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru atom çapı artar!
2
of 5
İyonlaşma Enerjisi
İyonlaşma enerjisi, gazlı bir atomdan elektron koparmak için vermeniz gereken enerji miktarı. Atom ne kadar "elektronlarını tutmak" istiyorsa, bu enerji o kadar yüksek olur.
İyonlaşma enerjilerini karşılaştırırken önce dış katmandaki elektron sayısına bakın. Elektron sayısı fazla olanın iyonlaşma enerjisi genellikle büyük. Sonra katman sayısına - katman sayısı az olanın enerjisi yüksek çünkü çekirdek elektronları daha sıkı tutar.
Tablolardaki ani artışlara dikkat edin! Li'nin 2. enerjisi, Be'nin 3. enerjisi çok yüksek çünkü değerlik elektronları bitince alt katmandan elektron koparmanız gerekiyor.
Sınav Tüyosu: Periyodik tabloda aşağıdan yukarı ve soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artar. 2A-3A ve 5A-6A arası sapmalar olsa da genel trend budur.
3
of 5
Elektron İlgisi
Elektron ilgisi, atomun elektron alırken ne kadar enerji açığa çıkardığını gösterir. Çoğu atom elektron almayı sever ve enerji verir (ekzotermik).
Elektron ilgisini karşılaştırırken yine dış katman elektron sayısı önemli. Elektron sayısı fazla olanın elektron ilgisi genellikle büyük. Aynı elektron sayısında ise atom çapı küçük olanın elektron ilgisi yüksek.
İlginç bir detay: F en elektronegatif element olsa da, en yüksek elektron ilgisi Cl'de. F çok küçük olduğu için elektronlar arası itme nedeniyle elektron almakta zorlanır.
Dikkat: Soy gazlar ve 2A grubu elementleri elektron almayı sevmez - onların elektron ilgileri pozitif (endotermik).
4
of 5
Elektronegatiflik
Elektronegatiflik, atomların bağ elektronlarını kendine çekme gücü. Bu özellik, hangi atomun bağda "patron" olacağını belirler.
F elementi en elektronegatif element - tüm bileşiklerinde -1 değerlik alır. Değerlik elektron sayısı fazla olanın elektronegatifliliği genellikle büyük. Elektron sayıları eşitse atom çapı küçük olanın elektronegatifliliği yüksek.
Periyodik tabloda soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru elektronegatiflik artar. Bu trendi hatırlamak, hangi elementlerin daha "bencil" olduğunu anlamanızı sağlar.
Formül Hatırlatması: X + e⁻ → X⁻ + Eᵢ şeklinde elektron ilgisi hesaplanır.
5
of 5
Metalik ve Ametalik Özellik
Metalik özellik elektron verme eğilimi, ametalik özellik ise elektron alma eğilimidir. Bu iki özellik birbiririne zıt yönde değişir.
Metalik özellik periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru artar. 1A grubu en metalik grup - alkali metaller elektron vermeyi çok sever. Ametalik özellik ise soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru artar, 7A grubu (halojenler) en ametalik grup.
Pratik kodlama sistemi: A=Ametalik özellik, Ç=Atom çapı, E=Elektronegatiflik, İ=İyonlaşma enerjisi, M=Metalik özellik. Bu harflerle yönleri hatırlayabilirsiniz.
Sınav Püf Noktası: Aynı periyotta metal-ametal ayrımını yaparken, metalin iyonlaşma enerjisi düşük, ametalin elektron ilgisi yüksek olur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Periodic Trends
9KimyaKİMYA 9.SINIF
1.tema konu anlatımı
91,23611
KimyaKimya Periyodik Sistem
Kimya Periyodik Sistem
104438
KimyaPeriyodik özellikler (tyt kimya 3. Konu başlığı)
Tyt kimya
121,70815
Kimya9. Sınıf kimya
Sınavdan önce okuyun
96335
KimyaPeriyodik özellikler
Ders notu
1148026
KimyaPeriyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
Tyt kimya periyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
1236422
KimyaModern Periyodik Sistem
Kimya ayt tyt
1185414
KimyaPeriyodik cetvel
Periyodik cetvel konusu genele özellikleri
992210
KimyaPeriyodik sistem
Tyt kimya atom ve periyodik sistem, periyodik sistem kısmı
92334
Kimya dersinin en popüler içerikleri
9KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,556138
KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,746139
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
105,377107
KimyaTyt kimya
Tyt kimya ders notlari
1279916
KimyaTYT Kimya Tekrar ve Özet 2024
Aktifzeka Yayınları
91,17720
Kimya9. sınıf kimya tüm konular
9. sınıf yazılılarında işe yarar
101,25618
KimyaKimyasal Türler Arası Etkileşimler
El Yazısı Özet Bilgiler
99,030397
Kimya9.sınıf kimya 1. Ünite
Ogm materyal den alabilirsin
95387
Kimyamodern atom teorisi
kimya
111,02213
En popüler içerikler
9
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
96,146164
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
86,129205
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
93,08075
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
95,06977
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,64439
KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,556138
KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,746139
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
105,377107
Matematik8. Sınıf LGS Matematik Çarpanlar ve Katlar Konu Anlatımı
8. Sınıf Çarpanlar ve Katlar Konu Özeti
83,51668
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Kimya195 görüntüleme·Güncellendi 20 Eyl 2026·5 sayfaAtom ve Periyodik Tablo 9. Sınıf Konuları
I
ilayda nur Kılıç@ilaydanurkl
Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik gibi periyodik özellikler, kimya sınavlarında sürekli karşınıza çıkan temel konular. Bu özelliklerin periyodik tabloda nasıl değiştiğini anlamak, atom davranışlarını tahmin etmenizi kolaylaştıracak.
1
of 5
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Atom Yarıçapı
Atom yarıçapı, atomun çekirdeğinden en dış katmanına kadar olan uzaklık. Atom elektron aldığında şişer, elektron verince küçülür - tıpkı bir balonun havasını verip almanız gibi.
Atom yarıçaplarını karşılaştırırken iki kural var. İlk olarak katman sayısı fazla olanın çapı daha büyük. Örneğin Ca ile Na'yı karşılaştırdığınızda, Ca'nın daha fazla katmanı olduğu için yarıçapı büyük.
İkinci kural da katman sayıları eşitse, proton sayısı küçük olanın çapı büyük. Mg ile P'yi düşünün - ikisinin de 3 katmanı var ama P'nin protonu fazla olduğu için elektronları daha sıkı tutar.
Pratik İpucu: Periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru atom çapı artar!
2
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
İyonlaşma Enerjisi
İyonlaşma enerjisi, gazlı bir atomdan elektron koparmak için vermeniz gereken enerji miktarı. Atom ne kadar "elektronlarını tutmak" istiyorsa, bu enerji o kadar yüksek olur.
İyonlaşma enerjilerini karşılaştırırken önce dış katmandaki elektron sayısına bakın. Elektron sayısı fazla olanın iyonlaşma enerjisi genellikle büyük. Sonra katman sayısına - katman sayısı az olanın enerjisi yüksek çünkü çekirdek elektronları daha sıkı tutar.
Tablolardaki ani artışlara dikkat edin! Li'nin 2. enerjisi, Be'nin 3. enerjisi çok yüksek çünkü değerlik elektronları bitince alt katmandan elektron koparmanız gerekiyor.
Sınav Tüyosu: Periyodik tabloda aşağıdan yukarı ve soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artar. 2A-3A ve 5A-6A arası sapmalar olsa da genel trend budur.
3
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Elektron İlgisi
Elektron ilgisi, atomun elektron alırken ne kadar enerji açığa çıkardığını gösterir. Çoğu atom elektron almayı sever ve enerji verir (ekzotermik).
Elektron ilgisini karşılaştırırken yine dış katman elektron sayısı önemli. Elektron sayısı fazla olanın elektron ilgisi genellikle büyük. Aynı elektron sayısında ise atom çapı küçük olanın elektron ilgisi yüksek.
İlginç bir detay: F en elektronegatif element olsa da, en yüksek elektron ilgisi Cl'de. F çok küçük olduğu için elektronlar arası itme nedeniyle elektron almakta zorlanır.
Dikkat: Soy gazlar ve 2A grubu elementleri elektron almayı sevmez - onların elektron ilgileri pozitif (endotermik).
4
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Elektronegatiflik
Elektronegatiflik, atomların bağ elektronlarını kendine çekme gücü. Bu özellik, hangi atomun bağda "patron" olacağını belirler.
F elementi en elektronegatif element - tüm bileşiklerinde -1 değerlik alır. Değerlik elektron sayısı fazla olanın elektronegatifliliği genellikle büyük. Elektron sayıları eşitse atom çapı küçük olanın elektronegatifliliği yüksek.
Periyodik tabloda soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru elektronegatiflik artar. Bu trendi hatırlamak, hangi elementlerin daha "bencil" olduğunu anlamanızı sağlar.
Formül Hatırlatması: X + e⁻ → X⁻ + Eᵢ şeklinde elektron ilgisi hesaplanır.
5
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Metalik ve Ametalik Özellik
Metalik özellik elektron verme eğilimi, ametalik özellik ise elektron alma eğilimidir. Bu iki özellik birbiririne zıt yönde değişir.
Metalik özellik periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru artar. 1A grubu en metalik grup - alkali metaller elektron vermeyi çok sever. Ametalik özellik ise soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru artar, 7A grubu (halojenler) en ametalik grup.
Pratik kodlama sistemi: A=Ametalik özellik, Ç=Atom çapı, E=Elektronegatiflik, İ=İyonlaşma enerjisi, M=Metalik özellik. Bu harflerle yönleri hatırlayabilirsiniz.
Sınav Püf Noktası: Aynı periyotta metal-ametal ayrımını yaparken, metalin iyonlaşma enerjisi düşük, ametalin elektron ilgisi yüksek olur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Periodic Trends
9KimyaKİMYA 9.SINIF
1.tema konu anlatımı
91,23611
KimyaKimya Periyodik Sistem
Kimya Periyodik Sistem
104438
KimyaPeriyodik özellikler (tyt kimya 3. Konu başlığı)
Tyt kimya
121,70815
Kimya9. Sınıf kimya
Sınavdan önce okuyun
96335
KimyaPeriyodik özellikler
Ders notu
1148026
KimyaPeriyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
Tyt kimya periyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
1236422
KimyaModern Periyodik Sistem
Kimya ayt tyt
1185414
KimyaPeriyodik cetvel
Periyodik cetvel konusu genele özellikleri
992210
KimyaPeriyodik sistem
Tyt kimya atom ve periyodik sistem, periyodik sistem kısmı
92334
Kimya dersinin en popüler içerikleri
9KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,556138
KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,746139
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
105,377107
KimyaTyt kimya
Tyt kimya ders notlari
1279916
KimyaTYT Kimya Tekrar ve Özet 2024
Aktifzeka Yayınları
91,17720
Kimya9. sınıf kimya tüm konular
9. sınıf yazılılarında işe yarar
101,25618
KimyaKimyasal Türler Arası Etkileşimler
El Yazısı Özet Bilgiler
99,030397
Kimya9.sınıf kimya 1. Ünite
Ogm materyal den alabilirsin
95387
Kimyamodern atom teorisi
kimya
111,02213
En popüler içerikler
9BiyolojiTyt biyoloji
Bio
96,146164
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
86,129205
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
93,08075
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
95,06977
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,64439
KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,556138
KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,746139
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
105,377107
Matematik8. Sınıf LGS Matematik Çarpanlar ve Katlar Konu Anlatımı
8. Sınıf Çarpanlar ve Katlar Konu Özeti
83,51668
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı