Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik gibi periyodik özellikler, kimya... Daha fazla göster
Kimya189 görüntüleme·Güncellendi May 22, 2026·5 sayfaAtom ve Periyodik Tablo 9. Sınıf Konuları
I
ilayda nur Kılıç@ilaydanurkl
1 / 5
1
of 5
Atom Yarıçapı
Atom yarıçapı, atomun çekirdeğinden en dış katmanına kadar olan uzaklık. Atom elektron aldığında şişer, elektron verince küçülür - tıpkı bir balonun havasını verip almanız gibi.
Atom yarıçaplarını karşılaştırırken iki kural var. İlk olarak katman sayısı fazla olanın çapı daha büyük. Örneğin Ca (2-8-8-2) ile Na'yı (2-8-1) karşılaştırdığınızda, Ca'nın daha fazla katmanı olduğu için yarıçapı büyük.
İkinci kural da katman sayıları eşitse, proton sayısı küçük olanın çapı büyük. Mg (2-8-2) ile P'yi (2-8-5) düşünün - ikisinin de 3 katmanı var ama P'nin protonu fazla olduğu için elektronları daha sıkı tutar.
Pratik İpucu: Periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru atom çapı artar!
2
of 5
İyonlaşma Enerjisi
İyonlaşma enerjisi, gazlı bir atomdan elektron koparmak için vermeniz gereken enerji miktarı. Atom ne kadar "elektronlarını tutmak" istiyorsa, bu enerji o kadar yüksek olur.
İyonlaşma enerjilerini karşılaştırırken önce dış katmandaki elektron sayısına bakın. Elektron sayısı fazla olanın iyonlaşma enerjisi genellikle büyük. Sonra katman sayısına - katman sayısı az olanın enerjisi yüksek çünkü çekirdek elektronları daha sıkı tutar.
Tablolardaki ani artışlara dikkat edin! Li'nin 2. enerjisi, Be'nin 3. enerjisi çok yüksek çünkü değerlik elektronları bitince alt katmandan elektron koparmanız gerekiyor.
Sınav Tüyosu: Periyodik tabloda aşağıdan yukarı ve soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artar. 2A-3A ve 5A-6A arası sapmalar olsa da genel trend budur.
3
of 5
Elektron İlgisi
Elektron ilgisi, atomun elektron alırken ne kadar enerji açığa çıkardığını gösterir. Çoğu atom elektron almayı sever ve enerji verir (ekzotermik).
Elektron ilgisini karşılaştırırken yine dış katman elektron sayısı önemli. Elektron sayısı fazla olanın elektron ilgisi genellikle büyük. Aynı elektron sayısında ise atom çapı küçük olanın elektron ilgisi yüksek.
İlginç bir detay: F en elektronegatif element olsa da, en yüksek elektron ilgisi Cl'de. F çok küçük olduğu için elektronlar arası itme nedeniyle elektron almakta zorlanır.
Dikkat: Soy gazlar ve 2A grubu elementleri elektron almayı sevmez - onların elektron ilgileri pozitif (endotermik).
4
of 5
Elektronegatiflik
Elektronegatiflik, atomların bağ elektronlarını kendine çekme gücü. Bu özellik, hangi atomun bağda "patron" olacağını belirler.
F elementi en elektronegatif element - tüm bileşiklerinde -1 değerlik alır. Değerlik elektron sayısı fazla olanın elektronegatifliliği genellikle büyük. Elektron sayıları eşitse atom çapı küçük olanın elektronegatifliliği yüksek.
Periyodik tabloda soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru elektronegatiflik artar. Bu trendi hatırlamak, hangi elementlerin daha "bencil" olduğunu anlamanızı sağlar.
Formül Hatırlatması: X(g) + e⁻ → X⁻(g) + Eᵢ şeklinde elektron ilgisi hesaplanır.
5
of 5
Metalik ve Ametalik Özellik
Metalik özellik elektron verme eğilimi, ametalik özellik ise elektron alma eğilimidir. Bu iki özellik birbiririne zıt yönde değişir.
Metalik özellik periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru artar. 1A grubu en metalik grup - alkali metaller elektron vermeyi çok sever. Ametalik özellik ise soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru artar, 7A grubu (halojenler) en ametalik grup.
Pratik kodlama sistemi: A=Ametalik özellik, Ç=Atom çapı, E=Elektronegatiflik, İ=İyonlaşma enerjisi, M=Metalik özellik. Bu harflerle yönleri hatırlayabilirsiniz.
Sınav Püf Noktası: Aynı periyotta metal-ametal ayrımını yaparken, metalin iyonlaşma enerjisi düşük, ametalin elektron ilgisi yüksek olur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Periodic Trends
9KimyaKimya Periyodik Sistem
Kimya Periyodik Sistem
103988
KimyaKİMYA 9.SINIF
1.tema konu anlatımı
99479
Kimyaperiyodik özelliklerin değişimi
atom yarıçapı,iyonlaşma enerjisi,elektroni ilgisi ve elektronegatiflik ile ilgili detaylı konu anlatım notları
91474
KimyaPeriyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
Tyt kimya periyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
1232821
KimyaPeriyodik özellikler
9.sınıf kimya
91625
KimyaPeriyodik Özellikler
Periyodik özelliklerin değişimi.
91340
KimyaPeriyodik özellikler
11.sınıf kimya periyodik özellikler konu anlatımı
1134811
KimyaPeriyodik özellikler
Ders notu
1146626
KimyaPeriyodik sistem
Tyt kimya atom ve periyodik sistem, periyodik sistem kısmı
92034
Kimya dersinin en popüler içerikleri
9KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,015123
KimyaKimyaa
9.sınıf KİMYASAL BAĞLAR(metalik bağ,iyonik bağ,kovalent bağ) (☆▽☆)
91,60927
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
104,69092
Kimya11 sınıf kimya 4 ünite kimyasal tepkimelerde enerji
11 sınıf kimya 4 ünite kimyasal tepkimelerde enerji
1185632
KimyaKimyasal Türler Arası Etkileşimler
El Yazısı Özet Bilgiler
98,756394
KimyaKimyasal Bağlar
9.sınıf Kimya metalik bağ,iyonik bağ,kovalent bağ konusu ders notu (Kimyasal bağlar)
91,01211
Kimya9. Sınıf Kimya 2. Dönem 1. Yazılı Notları
İyi çalışmalar🫶🏻
941018
Kimyakimyasal türler arası etkileşimler
apolarlik polarlik yukseltgenme basamaklari zayif ve guclu etkilesimler
94979
Kimya11 sınıf kimyasal tepkimelerde enerji full tekrar
11 sınıf kimyasal tepkimelerde enerji full tekrar
1164015
En popüler içerikler
9
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07582
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,57452
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,31980
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,655266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Kimya189 görüntüleme·Güncellendi May 22, 2026·5 sayfaAtom ve Periyodik Tablo 9. Sınıf Konuları
I
ilayda nur Kılıç@ilaydanurkl
Atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik gibi periyodik özellikler, kimya sınavlarında sürekli karşınıza çıkan temel konular. Bu özelliklerin periyodik tabloda nasıl değiştiğini anlamak, atom davranışlarını tahmin etmenizi kolaylaştıracak.
1
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Atom Yarıçapı
Atom yarıçapı, atomun çekirdeğinden en dış katmanına kadar olan uzaklık. Atom elektron aldığında şişer, elektron verince küçülür - tıpkı bir balonun havasını verip almanız gibi.
Atom yarıçaplarını karşılaştırırken iki kural var. İlk olarak katman sayısı fazla olanın çapı daha büyük. Örneğin Ca (2-8-8-2) ile Na'yı (2-8-1) karşılaştırdığınızda, Ca'nın daha fazla katmanı olduğu için yarıçapı büyük.
İkinci kural da katman sayıları eşitse, proton sayısı küçük olanın çapı büyük. Mg (2-8-2) ile P'yi (2-8-5) düşünün - ikisinin de 3 katmanı var ama P'nin protonu fazla olduğu için elektronları daha sıkı tutar.
Pratik İpucu: Periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru atom çapı artar!
2
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
İyonlaşma Enerjisi
İyonlaşma enerjisi, gazlı bir atomdan elektron koparmak için vermeniz gereken enerji miktarı. Atom ne kadar "elektronlarını tutmak" istiyorsa, bu enerji o kadar yüksek olur.
İyonlaşma enerjilerini karşılaştırırken önce dış katmandaki elektron sayısına bakın. Elektron sayısı fazla olanın iyonlaşma enerjisi genellikle büyük. Sonra katman sayısına - katman sayısı az olanın enerjisi yüksek çünkü çekirdek elektronları daha sıkı tutar.
Tablolardaki ani artışlara dikkat edin! Li'nin 2. enerjisi, Be'nin 3. enerjisi çok yüksek çünkü değerlik elektronları bitince alt katmandan elektron koparmanız gerekiyor.
Sınav Tüyosu: Periyodik tabloda aşağıdan yukarı ve soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artar. 2A-3A ve 5A-6A arası sapmalar olsa da genel trend budur.
3
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Elektron İlgisi
Elektron ilgisi, atomun elektron alırken ne kadar enerji açığa çıkardığını gösterir. Çoğu atom elektron almayı sever ve enerji verir (ekzotermik).
Elektron ilgisini karşılaştırırken yine dış katman elektron sayısı önemli. Elektron sayısı fazla olanın elektron ilgisi genellikle büyük. Aynı elektron sayısında ise atom çapı küçük olanın elektron ilgisi yüksek.
İlginç bir detay: F en elektronegatif element olsa da, en yüksek elektron ilgisi Cl'de. F çok küçük olduğu için elektronlar arası itme nedeniyle elektron almakta zorlanır.
Dikkat: Soy gazlar ve 2A grubu elementleri elektron almayı sevmez - onların elektron ilgileri pozitif (endotermik).
4
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Elektronegatiflik
Elektronegatiflik, atomların bağ elektronlarını kendine çekme gücü. Bu özellik, hangi atomun bağda "patron" olacağını belirler.
F elementi en elektronegatif element - tüm bileşiklerinde -1 değerlik alır. Değerlik elektron sayısı fazla olanın elektronegatifliliği genellikle büyük. Elektron sayıları eşitse atom çapı küçük olanın elektronegatifliliği yüksek.
Periyodik tabloda soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru elektronegatiflik artar. Bu trendi hatırlamak, hangi elementlerin daha "bencil" olduğunu anlamanızı sağlar.
Formül Hatırlatması: X(g) + e⁻ → X⁻(g) + Eᵢ şeklinde elektron ilgisi hesaplanır.
5
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Metalik ve Ametalik Özellik
Metalik özellik elektron verme eğilimi, ametalik özellik ise elektron alma eğilimidir. Bu iki özellik birbiririne zıt yönde değişir.
Metalik özellik periyodik tabloda sağdan sola ve yukarıdan aşağı doğru artar. 1A grubu en metalik grup - alkali metaller elektron vermeyi çok sever. Ametalik özellik ise soldan sağa ve aşağıdan yukarı doğru artar, 7A grubu (halojenler) en ametalik grup.
Pratik kodlama sistemi: A=Ametalik özellik, Ç=Atom çapı, E=Elektronegatiflik, İ=İyonlaşma enerjisi, M=Metalik özellik. Bu harflerle yönleri hatırlayabilirsiniz.
Sınav Püf Noktası: Aynı periyotta metal-ametal ayrımını yaparken, metalin iyonlaşma enerjisi düşük, ametalin elektron ilgisi yüksek olur.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Periodic Trends
9KimyaKimya Periyodik Sistem
Kimya Periyodik Sistem
103988
KimyaKİMYA 9.SINIF
1.tema konu anlatımı
99479
Kimyaperiyodik özelliklerin değişimi
atom yarıçapı,iyonlaşma enerjisi,elektroni ilgisi ve elektronegatiflik ile ilgili detaylı konu anlatım notları
91474
KimyaPeriyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
Tyt kimya periyodik tabloya ait bilinmesi gerekenler
1232821
KimyaPeriyodik özellikler
9.sınıf kimya
91625
KimyaPeriyodik Özellikler
Periyodik özelliklerin değişimi.
91340
KimyaPeriyodik özellikler
11.sınıf kimya periyodik özellikler konu anlatımı
1134811
KimyaPeriyodik özellikler
Ders notu
1146626
KimyaPeriyodik sistem
Tyt kimya atom ve periyodik sistem, periyodik sistem kısmı
92034
Kimya dersinin en popüler içerikleri
9KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,015123
KimyaKimyaa
9.sınıf KİMYASAL BAĞLAR(metalik bağ,iyonik bağ,kovalent bağ) (☆▽☆)
91,60927
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
104,69092
Kimya11 sınıf kimya 4 ünite kimyasal tepkimelerde enerji
11 sınıf kimya 4 ünite kimyasal tepkimelerde enerji
1185632
KimyaKimyasal Türler Arası Etkileşimler
El Yazısı Özet Bilgiler
98,756394
KimyaKimyasal Bağlar
9.sınıf Kimya metalik bağ,iyonik bağ,kovalent bağ konusu ders notu (Kimyasal bağlar)
91,01211
Kimya9. Sınıf Kimya 2. Dönem 1. Yazılı Notları
İyi çalışmalar🫶🏻
941018
Kimyakimyasal türler arası etkileşimler
apolarlik polarlik yukseltgenme basamaklari zayif ve guclu etkilesimler
94979
Kimya11 sınıf kimyasal tepkimelerde enerji full tekrar
11 sınıf kimyasal tepkimelerde enerji full tekrar
1164015
En popüler içerikler
9Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07582
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,57452
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,31980
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,655266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı