Türklerde Devlet Teşkilatı Temel Kavramları
Türk devlet geleneğinde bağımsızlık (İstiklal/Oksuzluk) temel değerdir. Hiçbir boyun başka bir güce boyun eğmemesi milli karaktere dönüşmüştür. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde yönetme yetkisinin hükümdara Tanrı tarafından verildiğine inanılır, buna kut anlayışı denirdi.
Türklerde toplumsal yaşam töre ile düzenlenirdi. Töre; yaratılmak, düzenlemek anlamlarına gelirdi ve toplumda benimsenmiş yerleşik gelenekler, alışkanlıklar ve yaşam kuralları bütünüydü. Bağımsız bir devletin yetkilerini kullanabildiği coğrafi alan olan ülkeye ilk Türklerde yurt denilmiş, sınırlarına ise uçlar adı verilmiştir.
Türk devlet yapısında kurultay (kengeş, toy) önemli bir kurumdur. İlk Türk devletlerinde boylar birliğine bodun denilirdi. Osmanlı döneminde toplum, yönetenler ve reaya (yönetilenler) olarak ikiye ayrılmıştır. Reayaya karşı adaletle davranmak temel politika olmuştur.
Not: Türklerde devlet teşkilatının temeli, bağımsızlığa verilen önem ve toplumu bir arada tutan törelere dayanır. Bu yapıda kağan/hükümdar yetkisini Tanrı'dan alsa da kurultay gibi kurumlarla sınırlandırılmıştır.
