Coğrafi konum, bir yerin dünya üzerindeki konumunu ifade eder ve...
Cografya93 görüntüleme·Güncellendi Jun 4, 2026·3 sayfaTYT Coğrafya: Coğrafi Koordinat Sistemi Açıklaması
C
Canan Dibekci@canandibekci
1 / 3
1
of 3
Coğrafi Konum ve Koordinat Sistemi
Dünyayı anlamlandırmak için hayali çizgiler kullanırız. Paraleller ekvatora paralel uzanan hayali çizgilerdir ve kutuplara gidildikçe çevreleri küçülür. İki paralel arasında 111 km mesafe vardır ve her biri bir enlem derecesini gösterir.
Meridyenler ise bir kutuptan diğerine uzanan hayali çizgilerdir. Başlangıç meridyeni İngiltere'nin Greenwich kentinden geçer. Tüm dünyada 360 meridyen derecesi bulunur ve ülkemiz 26-45 doğu meridyenleri arasında yer alır. İki meridyen arasında dört dakikalık zaman farkı vardır.
Enlemin etkileri çok önemlidir. Kutuplara gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür ve sıcaklık azalır. Ayrıca kalıcı kar sınırı, orman üst sınırı ve yerleşim üst sınırı da kutuplara gidildikçe alçalır. Denizlerin tuzluluk oranı ve dünyanın çizgisel dönüş hızı da kutuplara doğru azalır.
İpucu: Yerel saat hesapları yaparken şu formülü hatırla: Meridyen farkı × 4 dakika = Zaman farkı. Eğer istenen yer doğuda ise zaman farkını topla, batıda ise çıkar!
Boylam, bir noktanın başlangıç meridyenine uzaklığının açı cinsinden değeridir. Her meridyen bir boylam derecesini bildirir. Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için doğu meridyenlerinde güneş erken doğar ve yerel saatler ileridir.
2
of 3
Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin hem mutlak konumu hem de göreceli konumu ülkemize benzersiz özellikler kazandırır. Mutlak konum bir ülkenin enlem ve boylamına göre dünya üzerindeki yerini belirtir. Türkiye, 36-42 kuzey paralelleri ve 26-45 doğu meridyenleri arasında yer alır.
Türkiye'nin kuzey yarımkürede yer almasının etkileri belirgindir. Kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür ve sıcaklık azalır. Ayrıca kuzeye gidildikçe gece ile gündüz arasındaki zaman farkı artar. Evlerin ve dağların güneye bakan yamaçları daha fazla güneş ışığı alır ve buralarda sıcaklık ortalaması daha yüksektir.
Orta kuşakta yer alan Türkiye'de dört mevsim belirgin olarak yaşanır ve ülkemiz batı rüzgârlarının etkisi altındadır. Cephe yağışları görülür ve Akdeniz iklim kuşağında yer aldığı için ılıman iklimler yaşanır. Ayrıca dönenceler dışında yer aldığı için güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla gelmez.
Dikkat! Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır, ancak ülke genelinde ortak saat kullanılır.
Türkiye'nin göreceli konumu, çevre ülkelere, denizlere ve ticaret yollarına göre pozisyonunu ifade eder. Asya ile Avrupa arasında köprü durumunda olması, üç tarafının denizlerle çevrili olması ve petrol üreten bölgeler ile Avrupa arasında enerji geçiş alanında bulunması, Türkiye'ye jeopolitik ve jeostratejik açıdan büyük önem kazandırır.
3
of 3
Saat Hesaplamaları
Günlük hayatta kullandığımız saatler yerel saat değil ulusal (ortak) saattir. Ülkeler, saat karışıklığını önlemek için genellikle bir meridyenin yerel saatini ortak saat olarak kullanır. Türkiye, 45° Doğu meridyeninin (Iğdır) yerel saatini ortak saat olarak kullanır.
Yerel saat hesapları yaparken önce meridyen farkını bulmalı, sonra bu farkı 4 dakika ile çarparak zaman farkını elde etmelisin. Saati istenen yer doğuda ise zaman farkını topla, batıda ise çıkar. Örneğin, 27° Doğu boylamında yerel saat 16:50 ise, 17° Doğu boylamında yerel saat kaçtır? Çözüm: 27°-17°=10° boylam farkı → 10×4=40 dakika → 16:50-40=16:10.
Güneş'in doğuşu ve batışı ile ilgili hesaplamalarda ise dikkat etmen gereken nokta şudur: Doğuda güneş daha erken doğar ve erken batar. Bu yüzden, güneşin doğuşu veya batışı ile ilgili sorularda, eğer istenen yer doğuda ise zaman farkını çıkarmalısın.
Püf Noktası: Uluslararası saat hesaplamalarında, saatleri farklı olan iki ülke arasındaki hesaplamalarda, önce ülkelerin hangi saat diliminde olduğunu belirle, sonra aralarındaki farkı bul!
Dünya, zaman farklarını düzenlemek için saat dilimleri sistemine ayrılmıştır. Türkiye, 45° Doğu meridyenini merkez alan 3. saat diliminin saatini kullanır. Eğer soruda bir ülkeden başka bir ülkeye saat hesaplaması isteniyorsa, önce saat dilimleri arasındaki farkı bulup, sonra bu farkı ilgili saate eklemen veya çıkarman gerekir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Absolute Location
6Cografyacoğrafi koordinat sistemi
özet
971012
CografyaTürkiyenin coğrafi konumu
Türkiyenin matematiksel ve özel konumu
1036910
CografyaCoğrafya
Coğrafya 2. Ünite
960310
CografyaCoğrafi Konum
TYT Coğrafi Konum çalışmanız için hazırlanmış PDF konu anlatımıdır.
967910
CografyaCoğrafya
Coğrafi koordinat sistemi, coğrafi konum,paralel ,meridyenler, enlem ,boylam ,yerel saat ,yerel saat hesaplanırken Şu adımlar izlenir
91383
Cografya9. Sınıf COĞRAFYA
Kısa özet
9671
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,078270
Cografya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1084514
CografyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1096328
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1275021
CografyaTYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ
Nüfus Piramitleri Açıklamaları
95031
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050014
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
106017
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,09466
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,099175
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,31485
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,16547
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,966129
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,255189
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,74854
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,51761
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,931620
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Cografya93 görüntüleme·Güncellendi Jun 4, 2026·3 sayfaTYT Coğrafya: Coğrafi Koordinat Sistemi Açıklaması
C
Canan Dibekci@canandibekci
Coğrafi konum, bir yerin dünya üzerindeki konumunu ifade eder ve mutlak ile göreceli konum olmak üzere ikiye ayrılır. Bu konu, dünyayı anlamak için kullandığımız paralel ve meridyen sistemleri ile bunların oluşturduğu koordinat sistemini kapsar. Haydi dünyayı konumlandırmayı öğrenelim!
1
of 3
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Coğrafi Konum ve Koordinat Sistemi
Dünyayı anlamlandırmak için hayali çizgiler kullanırız. Paraleller ekvatora paralel uzanan hayali çizgilerdir ve kutuplara gidildikçe çevreleri küçülür. İki paralel arasında 111 km mesafe vardır ve her biri bir enlem derecesini gösterir.
Meridyenler ise bir kutuptan diğerine uzanan hayali çizgilerdir. Başlangıç meridyeni İngiltere'nin Greenwich kentinden geçer. Tüm dünyada 360 meridyen derecesi bulunur ve ülkemiz 26-45 doğu meridyenleri arasında yer alır. İki meridyen arasında dört dakikalık zaman farkı vardır.
Enlemin etkileri çok önemlidir. Kutuplara gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür ve sıcaklık azalır. Ayrıca kalıcı kar sınırı, orman üst sınırı ve yerleşim üst sınırı da kutuplara gidildikçe alçalır. Denizlerin tuzluluk oranı ve dünyanın çizgisel dönüş hızı da kutuplara doğru azalır.
İpucu: Yerel saat hesapları yaparken şu formülü hatırla: Meridyen farkı × 4 dakika = Zaman farkı. Eğer istenen yer doğuda ise zaman farkını topla, batıda ise çıkar!
Boylam, bir noktanın başlangıç meridyenine uzaklığının açı cinsinden değeridir. Her meridyen bir boylam derecesini bildirir. Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için doğu meridyenlerinde güneş erken doğar ve yerel saatler ileridir.
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Türkiye'nin Coğrafi Konumu
Türkiye'nin hem mutlak konumu hem de göreceli konumu ülkemize benzersiz özellikler kazandırır. Mutlak konum bir ülkenin enlem ve boylamına göre dünya üzerindeki yerini belirtir. Türkiye, 36-42 kuzey paralelleri ve 26-45 doğu meridyenleri arasında yer alır.
Türkiye'nin kuzey yarımkürede yer almasının etkileri belirgindir. Kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür ve sıcaklık azalır. Ayrıca kuzeye gidildikçe gece ile gündüz arasındaki zaman farkı artar. Evlerin ve dağların güneye bakan yamaçları daha fazla güneş ışığı alır ve buralarda sıcaklık ortalaması daha yüksektir.
Orta kuşakta yer alan Türkiye'de dört mevsim belirgin olarak yaşanır ve ülkemiz batı rüzgârlarının etkisi altındadır. Cephe yağışları görülür ve Akdeniz iklim kuşağında yer aldığı için ılıman iklimler yaşanır. Ayrıca dönenceler dışında yer aldığı için güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla gelmez.
Dikkat! Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır, ancak ülke genelinde ortak saat kullanılır.
Türkiye'nin göreceli konumu, çevre ülkelere, denizlere ve ticaret yollarına göre pozisyonunu ifade eder. Asya ile Avrupa arasında köprü durumunda olması, üç tarafının denizlerle çevrili olması ve petrol üreten bölgeler ile Avrupa arasında enerji geçiş alanında bulunması, Türkiye'ye jeopolitik ve jeostratejik açıdan büyük önem kazandırır.
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Saat Hesaplamaları
Günlük hayatta kullandığımız saatler yerel saat değil ulusal (ortak) saattir. Ülkeler, saat karışıklığını önlemek için genellikle bir meridyenin yerel saatini ortak saat olarak kullanır. Türkiye, 45° Doğu meridyeninin (Iğdır) yerel saatini ortak saat olarak kullanır.
Yerel saat hesapları yaparken önce meridyen farkını bulmalı, sonra bu farkı 4 dakika ile çarparak zaman farkını elde etmelisin. Saati istenen yer doğuda ise zaman farkını topla, batıda ise çıkar. Örneğin, 27° Doğu boylamında yerel saat 16:50 ise, 17° Doğu boylamında yerel saat kaçtır? Çözüm: 27°-17°=10° boylam farkı → 10×4=40 dakika → 16:50-40=16:10.
Güneş'in doğuşu ve batışı ile ilgili hesaplamalarda ise dikkat etmen gereken nokta şudur: Doğuda güneş daha erken doğar ve erken batar. Bu yüzden, güneşin doğuşu veya batışı ile ilgili sorularda, eğer istenen yer doğuda ise zaman farkını çıkarmalısın.
Püf Noktası: Uluslararası saat hesaplamalarında, saatleri farklı olan iki ülke arasındaki hesaplamalarda, önce ülkelerin hangi saat diliminde olduğunu belirle, sonra aralarındaki farkı bul!
Dünya, zaman farklarını düzenlemek için saat dilimleri sistemine ayrılmıştır. Türkiye, 45° Doğu meridyenini merkez alan 3. saat diliminin saatini kullanır. Eğer soruda bir ülkeden başka bir ülkeye saat hesaplaması isteniyorsa, önce saat dilimleri arasındaki farkı bulup, sonra bu farkı ilgili saate eklemen veya çıkarman gerekir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Absolute Location
6Cografyacoğrafi koordinat sistemi
özet
971012
CografyaTürkiyenin coğrafi konumu
Türkiyenin matematiksel ve özel konumu
1036910
CografyaCoğrafya
Coğrafya 2. Ünite
960310
CografyaCoğrafi Konum
TYT Coğrafi Konum çalışmanız için hazırlanmış PDF konu anlatımıdır.
967910
CografyaCoğrafya
Coğrafi koordinat sistemi, coğrafi konum,paralel ,meridyenler, enlem ,boylam ,yerel saat ,yerel saat hesaplanırken Şu adımlar izlenir
91383
Cografya9. Sınıf COĞRAFYA
Kısa özet
9671
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,078270
Cografya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1084514
CografyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1096328
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1275021
CografyaTYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ
Nüfus Piramitleri Açıklamaları
95031
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050014
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
106017
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,09466
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,099175
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,31485
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,16547
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,966129
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,255189
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,74854
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,51761
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,931620
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı