Dünya'nın yapısını oluşturan kayaçlar, oluşum süreçlerine göre üç ana gruba... Daha fazla göster
Cografya544 görüntüleme·Güncellendi Jun 8, 2026·2 sayfa10. Sınıf Kayaçlar Konu Anlatımı - 1. Ünite 6. Konu
N
nisa @nisa_yizw286nphgw5o7
1
of 2
Kayaç Türleri ve Oluşumları
Kayaçlar, dünyamızın temel yapı taşlarıdır ve üç ana grupta incelenir. Magmatik kayaçlar magmanın soğuması ve katılaşmasıyla oluşur ve yerkürenin iç yapısı hakkında değerli bilgiler sunar. İç magmatik kayaçlar yavaş soğuma sürecinde oluşur ve genellikle açık renkli, iri kristalli yapıdadır. Bunlar arasında granit, diorit, siyenit ve gabro bulunur.
Dış magmatik kayaçlar ise hızlı soğuma sürecinde oluşur ve genellikle daha koyu renkli, ince kristalli yapıdadır. Bazalt, andezit, süngertaşı, tüf ve obsidyen bu grubun önemli örnekleridir.
Tortul kayaçlar ise aşınma, taşınma ve birikme süreçleriyle oluşur ve üç alt gruba ayrılır. Fiziksel tortul kayaçlar, dağ eteklerinde, delta ovalarında ve dere yataklarında bulunur. Löss, kumtaşı, kiltaşı, çakıltaşı ve moren gibi kayaçlar bu gruba örnektir.
Dikkat! Tortul kayaçlar, Dünya'nın geçmiş dönemlerine ait bilgileri içinde barındıran fosillerin en çok bulunduğu kayaç türüdür.
2
of 2
Diğer Kayaç Türleri ve Topoğrafya İlişkisi
Kimyasal tortul kayaçlar, çözünmüş minerallerin çökelip katılaşmasıyla oluşur. Kalker (kireçtaşı), jips (alçıtaşı), dolomit ve kaya tuzu bu grubun önemli örnekleridir. Organik tortul kayaçlar ise canlı kalıntılarının birikmesi sonucu oluşur. Bu grupta taşkömürü, antrasit, linyit, mercan, tebeşir ve turba bulunur. Organik tortul kayaçlarda fosiller yaygın olarak görülür.
Metamorfik kayaçlar, mevcut kayaçların yüksek ısı ve basınç altında başkalaşıma uğraması sonucu oluşur. Örneğin, kalker mermere, granit gnaysa, kumtaşı kuvarsa ve kiltaşı killiştiste (şiste) dönüşebilir. Bu dönüşüm sürecine metamorfizma denir.
Kayaçların özellikleri, bulundukları bölgelerin topoğrafyasını doğrudan etkiler. Volkanik araziler, bazalt dağlar ve granit yapılar farklı yeryüzü şekilleri oluşturur. Karst topoğrafyası, kireçtaşı gibi çözünebilen kayaçların bulunduğu bölgelerde görülür ve mağaralar, travertenler, kanyonlar, dolinler, obruklar ve polyeler bu topoğrafyanın karakteristik özellikleridir.
Biliyor muydun? Kapadokya'daki peribacaları ve mantarkayalar, tüf kayaçlarının aşınması sonucu oluşmuştur ve dünyada eşi benzeri olmayan bir jeolojik manzara sunar.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Sedimentary Rock
1Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,078270
Cografya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1084514
CografyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1096328
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1275021
CografyaTYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ
Nüfus Piramitleri Açıklamaları
95031
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050014
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
106017
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,09466
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,099175
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,31485
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,16547
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,966129
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,255189
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,74854
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,51761
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,931620
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Cografya544 görüntüleme·Güncellendi Jun 8, 2026·2 sayfa10. Sınıf Kayaçlar Konu Anlatımı - 1. Ünite 6. Konu
N
nisa @nisa_yizw286nphgw5o7
Dünya'nın yapısını oluşturan kayaçlar, oluşum süreçlerine göre üç ana gruba ayrılır: magmatik, tortul ve metamorfik kayaçlar. Bu kayaçlar yeryüzü şekillerinin oluşumunda belirleyici rol oynar ve her biri kendine özgü özelliklere sahiptir.
1
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kayaç Türleri ve Oluşumları
Kayaçlar, dünyamızın temel yapı taşlarıdır ve üç ana grupta incelenir. Magmatik kayaçlar magmanın soğuması ve katılaşmasıyla oluşur ve yerkürenin iç yapısı hakkında değerli bilgiler sunar. İç magmatik kayaçlar yavaş soğuma sürecinde oluşur ve genellikle açık renkli, iri kristalli yapıdadır. Bunlar arasında granit, diorit, siyenit ve gabro bulunur.
Dış magmatik kayaçlar ise hızlı soğuma sürecinde oluşur ve genellikle daha koyu renkli, ince kristalli yapıdadır. Bazalt, andezit, süngertaşı, tüf ve obsidyen bu grubun önemli örnekleridir.
Tortul kayaçlar ise aşınma, taşınma ve birikme süreçleriyle oluşur ve üç alt gruba ayrılır. Fiziksel tortul kayaçlar, dağ eteklerinde, delta ovalarında ve dere yataklarında bulunur. Löss, kumtaşı, kiltaşı, çakıltaşı ve moren gibi kayaçlar bu gruba örnektir.
Dikkat! Tortul kayaçlar, Dünya'nın geçmiş dönemlerine ait bilgileri içinde barındıran fosillerin en çok bulunduğu kayaç türüdür.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Diğer Kayaç Türleri ve Topoğrafya İlişkisi
Kimyasal tortul kayaçlar, çözünmüş minerallerin çökelip katılaşmasıyla oluşur. Kalker (kireçtaşı), jips (alçıtaşı), dolomit ve kaya tuzu bu grubun önemli örnekleridir. Organik tortul kayaçlar ise canlı kalıntılarının birikmesi sonucu oluşur. Bu grupta taşkömürü, antrasit, linyit, mercan, tebeşir ve turba bulunur. Organik tortul kayaçlarda fosiller yaygın olarak görülür.
Metamorfik kayaçlar, mevcut kayaçların yüksek ısı ve basınç altında başkalaşıma uğraması sonucu oluşur. Örneğin, kalker mermere, granit gnaysa, kumtaşı kuvarsa ve kiltaşı killiştiste (şiste) dönüşebilir. Bu dönüşüm sürecine metamorfizma denir.
Kayaçların özellikleri, bulundukları bölgelerin topoğrafyasını doğrudan etkiler. Volkanik araziler, bazalt dağlar ve granit yapılar farklı yeryüzü şekilleri oluşturur. Karst topoğrafyası, kireçtaşı gibi çözünebilen kayaçların bulunduğu bölgelerde görülür ve mağaralar, travertenler, kanyonlar, dolinler, obruklar ve polyeler bu topoğrafyanın karakteristik özellikleridir.
Biliyor muydun? Kapadokya'daki peribacaları ve mantarkayalar, tüf kayaçlarının aşınması sonucu oluşmuştur ve dünyada eşi benzeri olmayan bir jeolojik manzara sunar.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Sedimentary Rock
1Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,078270
Cografya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1084514
CografyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1096328
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1275021
CografyaTYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ
Nüfus Piramitleri Açıklamaları
95031
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050014
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
106017
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,09466
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,099175
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,31485
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,16547
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,966129
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,255189
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,74854
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,51761
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,931620
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı