Dünya'nın şekli ve hareketleri, günlük hayatımızı ve mevsimlerimizi şekillendiren temel... Daha fazla göster
Cografya1,666 görüntüleme·Güncellendi May 17, 2026·3 sayfaDünya'nın Şekli ve Hareketleri: Temel Coğrafya Bilgileri
O
ozlemkirli28@ozlemkirli28
1 / 3
1
of 3
Dünya'nın Şekli ve Günlük Hareketi
Dünya geoit şeklindedir, yani tam bir küre değildir. Ekvator çevresi, kutuplar çevresinden daha uzundur ve ekvatorun yarıçapı da kutuplarınkinden fazladır. Bu şekilden dolayı yer çekimi ekvatorda az, kutuplarda ise fazladır.
Dünya'nın küresel şekli pek çok duruma etki eder. Ekvatordan kutuplara gidildikçe paralellerin boyu kısalır, meridyenler arası mesafe daralır ve çizgisel hız azalır. Ayrıca kutuplara yaklaştıkça gölge boyu uzar ve güneş ışınlarının geliş açısı küçülür.
Dünya'nın günlük hareketi sonucunda gece ve gündüz oluşur. Bu hareket sayesinde gün içinde güneş ışınlarının geliş açısı, sıcaklık ve basınç değişir. Gölge boyu ve yönü de gün içinde farklılık gösterir. Ayrıca yerel saat farkları ve yon kavramı da günlük hareketin sonuçlarındandır.
💡 Biliyor musun? Ekvatordan kutuplara gidildikçe tarım ürünlerinin olgunlaşma süresi uzar. Bunun nedeni güneş ışınlarının geliş açısının küçülmesidir!
2
of 3
Dünya'nın Yörüngesi ve Yıllık Hareketi
Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi tam bir çember değil, elips şeklindedir. Günöte (4 Temmuz), Dünya'nın Güneş'ten en uzak olduğu tarihtir. Bu tarihte Dünya'nın hızı azalır ve çekim etkisi düşer. Günberi (3 Ocak) ise Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu tarihtir. Bu tarihte Dünya'nın hızı artar ve Güneş'in çekim etkisi yükselir.
Dünya'nın yörüngesini ve hareketini anlamak için birkaç temel kavramı bilmeliyiz: Ekvator düzlemi Ekvator çizgisinin geçtiği düzlemdir. Yörünge düzlemi ise Dünya'nın Güneş çevresinde dönerken izlediği elips yörüngenin düzlemidir. Eksen eğikliği, bu iki düzlem arasındaki 23° 27'lik açı farkını ifade eder.
Dünya'nın eksen eğikliği ve yıllık hareketi sonucunda mevsimler oluşur. Bu hareket sayesinde matematiksel iklim kuşakları oluşur, bir yerde güneş ışınlarının geliş açısı yıl içinde değişir ve yıllık sıcaklık farkları meydana gelir. Ayrıca yıl içinde gece-gündüz süreleri ve gölge boyu da değişiklik gösterir.
🌍 Önemli not: Eksen eğikliği olmasaydı, Dünya'da mevsimler oluşmaz ve her gün gece-gündüz süreleri eşit olurdu!
3
of 3
Mevsimsel Dönüm Noktaları
21 Aralık, Kuzey Yarım Küre'de kış mevsiminin, Güney Yarım Küre'de ise yaz mevsiminin başlangıcıdır. Bu tarihte güneş ışınları öğle vakti Oğlak Dönencesi'ne dik düşer ve burada gölge oluşmaz. Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanırken, Kuzey Yarım Küre'de en uzun gece yaşanır.
21 Haziran'da durum tam tersidir. Kuzey Yarım Küre'de yaz, Güney Yarım Küre'de ise kış başlar. Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik açılarla düşer ve burada öğle vakti gölge oluşmaz. Kuzey Yarım Küre'de gündüzler uzun, geceler kısadır.
21 Mart ve 23 Eylül ekinoks tarihleridir. Bu tarihlerde aydınlanma çemberi kutup noktalarından teğet geçer ve dünyanın her yerinde gece-gündüz süreleri eşittir. 21 Mart'ta Kuzey Yarım Küre'de ilkbahar, Güney Yarım Küre'de sonbahar başlar. 23 Eylül'de ise Kuzey Yarım Küre'de sonbahar, Güney Yarım Küre'de ilkbahar başlar.
🌞 Pratik bilgi: Ekinoks (21 Mart ve 23 Eylül) tarihlerinde aynı meridyen üzerindeki her noktada güneş aynı anda doğar ve batar!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Rotation
6Cografyadünyanın şekli ve hareketleri
Özet
99268
CografyaDünyanın şekli ve sonuçları
Coğrafya notu
107528
CografyaDünyanın günlük ve yıllık hareketinin sonuçları
9. sınıf coğrafya konu anlatımı
91,06716
CografyaCografya-Yerel saatler
Yerel saatler
121908
Cografya9.Sınıf coğrafya 1. Not
1. Ünite saat nasil haesaplanir
93,39219
CografyaCoğrafya (Dünya şekli ve hareketleri)
Coğrafyanın kodları hocasını dinleyerek çıkarttığım notlarım
121746
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1079513
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1269218
Cografya10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
101,22910
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,10541
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1044413
Cografya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
109758
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
105376
Cografya11 AYT Coğrafya Madenler
CK
117282
En popüler içerikler
9
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,801163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Cografya1,666 görüntüleme·Güncellendi May 17, 2026·3 sayfaDünya'nın Şekli ve Hareketleri: Temel Coğrafya Bilgileri
O
ozlemkirli28@ozlemkirli28
Dünya'nın şekli ve hareketleri, günlük hayatımızı ve mevsimlerimizi şekillendiren temel coğrafi konulardandır. Bu önemli konuyu anlamak, gece-gündüz oluşumu, mevsimler ve iklim kuşakları gibi doğa olaylarının nasıl gerçekleştiğini kavramanıza yardımcı olacak.
1
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dünya'nın Şekli ve Günlük Hareketi
Dünya geoit şeklindedir, yani tam bir küre değildir. Ekvator çevresi, kutuplar çevresinden daha uzundur ve ekvatorun yarıçapı da kutuplarınkinden fazladır. Bu şekilden dolayı yer çekimi ekvatorda az, kutuplarda ise fazladır.
Dünya'nın küresel şekli pek çok duruma etki eder. Ekvatordan kutuplara gidildikçe paralellerin boyu kısalır, meridyenler arası mesafe daralır ve çizgisel hız azalır. Ayrıca kutuplara yaklaştıkça gölge boyu uzar ve güneş ışınlarının geliş açısı küçülür.
Dünya'nın günlük hareketi sonucunda gece ve gündüz oluşur. Bu hareket sayesinde gün içinde güneş ışınlarının geliş açısı, sıcaklık ve basınç değişir. Gölge boyu ve yönü de gün içinde farklılık gösterir. Ayrıca yerel saat farkları ve yon kavramı da günlük hareketin sonuçlarındandır.
💡 Biliyor musun? Ekvatordan kutuplara gidildikçe tarım ürünlerinin olgunlaşma süresi uzar. Bunun nedeni güneş ışınlarının geliş açısının küçülmesidir!
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dünya'nın Yörüngesi ve Yıllık Hareketi
Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi tam bir çember değil, elips şeklindedir. Günöte (4 Temmuz), Dünya'nın Güneş'ten en uzak olduğu tarihtir. Bu tarihte Dünya'nın hızı azalır ve çekim etkisi düşer. Günberi (3 Ocak) ise Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu tarihtir. Bu tarihte Dünya'nın hızı artar ve Güneş'in çekim etkisi yükselir.
Dünya'nın yörüngesini ve hareketini anlamak için birkaç temel kavramı bilmeliyiz: Ekvator düzlemi Ekvator çizgisinin geçtiği düzlemdir. Yörünge düzlemi ise Dünya'nın Güneş çevresinde dönerken izlediği elips yörüngenin düzlemidir. Eksen eğikliği, bu iki düzlem arasındaki 23° 27'lik açı farkını ifade eder.
Dünya'nın eksen eğikliği ve yıllık hareketi sonucunda mevsimler oluşur. Bu hareket sayesinde matematiksel iklim kuşakları oluşur, bir yerde güneş ışınlarının geliş açısı yıl içinde değişir ve yıllık sıcaklık farkları meydana gelir. Ayrıca yıl içinde gece-gündüz süreleri ve gölge boyu da değişiklik gösterir.
🌍 Önemli not: Eksen eğikliği olmasaydı, Dünya'da mevsimler oluşmaz ve her gün gece-gündüz süreleri eşit olurdu!
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Mevsimsel Dönüm Noktaları
21 Aralık, Kuzey Yarım Küre'de kış mevsiminin, Güney Yarım Küre'de ise yaz mevsiminin başlangıcıdır. Bu tarihte güneş ışınları öğle vakti Oğlak Dönencesi'ne dik düşer ve burada gölge oluşmaz. Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanırken, Kuzey Yarım Küre'de en uzun gece yaşanır.
21 Haziran'da durum tam tersidir. Kuzey Yarım Küre'de yaz, Güney Yarım Küre'de ise kış başlar. Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne dik açılarla düşer ve burada öğle vakti gölge oluşmaz. Kuzey Yarım Küre'de gündüzler uzun, geceler kısadır.
21 Mart ve 23 Eylül ekinoks tarihleridir. Bu tarihlerde aydınlanma çemberi kutup noktalarından teğet geçer ve dünyanın her yerinde gece-gündüz süreleri eşittir. 21 Mart'ta Kuzey Yarım Küre'de ilkbahar, Güney Yarım Küre'de sonbahar başlar. 23 Eylül'de ise Kuzey Yarım Küre'de sonbahar, Güney Yarım Küre'de ilkbahar başlar.
🌞 Pratik bilgi: Ekinoks (21 Mart ve 23 Eylül) tarihlerinde aynı meridyen üzerindeki her noktada güneş aynı anda doğar ve batar!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Rotation
6Cografyadünyanın şekli ve hareketleri
Özet
99268
CografyaDünyanın şekli ve sonuçları
Coğrafya notu
107528
CografyaDünyanın günlük ve yıllık hareketinin sonuçları
9. sınıf coğrafya konu anlatımı
91,06716
CografyaCografya-Yerel saatler
Yerel saatler
121908
Cografya9.Sınıf coğrafya 1. Not
1. Ünite saat nasil haesaplanir
93,39219
CografyaCoğrafya (Dünya şekli ve hareketleri)
Coğrafyanın kodları hocasını dinleyerek çıkarttığım notlarım
121746
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1079513
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1269218
Cografya10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
101,22910
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,10541
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1044413
Cografya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
109758
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
105376
Cografya11 AYT Coğrafya Madenler
CK
117282
En popüler içerikler
9Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,801163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı