Dünya'nın jeolojik yapısı ve kayaç türleri, yaşadığımız gezegenin nasıl şekillendiğini... Daha fazla göster
Cografya203 görüntüleme·Güncellendi May 22, 2026·2 sayfaTYT Coğrafya Ders Notları
ipek su kaya@ipeksuukayaa07
1
of 2
Dünya'nın Tektonik Oluşumu ve Jeolojik Zamanlar
Levha tektoniği teorisi, Dünya'nın sürekli hareket halinde olduğunu açıklıyor. Manto içerisindeki sıcak lav akıntıları konveksiyonel hareket yaparak yer kabuğunu sürekli etkiliyor. Bu akıntılar gekirdeğe yaklaştığında ısınıyor, yer kabuğuna yaklaştığında ise soğuyor.
Levhaların çarpışması sonucu farklı yer şekilleri oluşuyor. İki kıtasal levhanın çarpışması sıradağları, kıtasal ve okyanus levhasının çarpışması ise volkanik adaları meydana getiriyor. Türkiye'yi sıkıştıran Avrasya, Afrika ve Arap levhaları bu duruma güzel bir örnek teşkil ediyor.
Jeolojik zamanlar üç ana dönemde inceleniyor. Paleozoik dönemde Pangea oluşumu ve Kaledoniyen-Hersinyen kıvrımları gerçekleşti. Mezozoik dönemde dinozorlar yaşadı ve Tethys denizi vardı. Senozoik dönemde ise Alp-Himalaya orojenezi ile Kuzey Anadolu ve Toros dağları oluştu.
Önemli Not: Türkiye'deki petrol, tuz, linyit ve bor yatakları Senozoik dönemde oluşmuştur.
2
of 2
Kayaçlar ve Yer Şekilleri
Kayaçlar oluşum şekillerine göre üç ana gruba ayrılıyor. Magmatik kayaçlar iç ve dış püskürük olmak üzere ikiye ayrılır - granit ve bazalt bunların en bilinen örnekleri. Tortul kayaçlar fiziksel, kimyasal ve organik tortullaşma ile oluşur ve içlerinde fosil bulunur.
Metamorfik kayaçlar yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğrayan kayaçlardır. Kalkerin mermer, taş kömürün elmas, granitin gnays olması bu duruma örnektir. Türkiye'de Menderes masifi bu tür kayaçlara ev sahipliği yapıyor.
Orojenik hareketler dağ oluşumunu sağlarken, epirojenik hareketler kıta oluşumunu gerçekleştiriyor. Kıvrımlı dağlar levha çarpışması sonucu, kırıklı dağlar ise çatlaklar boyunca hareket sonucu oluşuyor. Volkanizma da hem iç hem dış şekiller yaratıyor - batolit, lakolit gibi iç şekiller; volkan konisi, travertenler gibi dış şekiller.
Sınav İpucu: Dünya'daki aktif volkan ve deprem kuşakları birbirine paraleldir - bunun sebebi fay hatları!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Plate Tectonics
7CografyaDünyanın Yapısı ve Katmanları
Levhalar, Jeolojik Katmanlar
93903
Cografya10. Sınıf Coğrafya
coğrafya doğal sistemler konu anlatımlı pdf
105263
CografyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3198
CografyaCoğrafya 10.sınıf
Coğrafya
1047121
CografyaCoğrafya
Levha tektoniği
102153
CografyaCografya 1.Bolum Dunya'nin Tektonik Olusumu ve Gelisimi
1.donem 1.yazili
102464
Cografyacoğrafya ders notu
tyt coğrafya yer şekilleri ders notu
101,1975
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1079513
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1269218
Cografya10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
101,22910
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,10541
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1044413
Cografya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
109758
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
105376
Cografya11 AYT Coğrafya Madenler
CK
117282
En popüler içerikler
9
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,801163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Cografya203 görüntüleme·Güncellendi May 22, 2026·2 sayfaTYT Coğrafya Ders Notları
ipek su kaya@ipeksuukayaa07
Dünya'nın jeolojik yapısı ve kayaç türleri, yaşadığımız gezegenin nasıl şekillendiğini anlamamız için kritik öneme sahip. Bu konular, coğrafya derslerinde sıkça karşınıza çıkacak ve hem AYT hem de üniversite sınavlarında önemli bir yer tutacak.
1
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dünya'nın Tektonik Oluşumu ve Jeolojik Zamanlar
Levha tektoniği teorisi, Dünya'nın sürekli hareket halinde olduğunu açıklıyor. Manto içerisindeki sıcak lav akıntıları konveksiyonel hareket yaparak yer kabuğunu sürekli etkiliyor. Bu akıntılar gekirdeğe yaklaştığında ısınıyor, yer kabuğuna yaklaştığında ise soğuyor.
Levhaların çarpışması sonucu farklı yer şekilleri oluşuyor. İki kıtasal levhanın çarpışması sıradağları, kıtasal ve okyanus levhasının çarpışması ise volkanik adaları meydana getiriyor. Türkiye'yi sıkıştıran Avrasya, Afrika ve Arap levhaları bu duruma güzel bir örnek teşkil ediyor.
Jeolojik zamanlar üç ana dönemde inceleniyor. Paleozoik dönemde Pangea oluşumu ve Kaledoniyen-Hersinyen kıvrımları gerçekleşti. Mezozoik dönemde dinozorlar yaşadı ve Tethys denizi vardı. Senozoik dönemde ise Alp-Himalaya orojenezi ile Kuzey Anadolu ve Toros dağları oluştu.
Önemli Not: Türkiye'deki petrol, tuz, linyit ve bor yatakları Senozoik dönemde oluşmuştur.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kayaçlar ve Yer Şekilleri
Kayaçlar oluşum şekillerine göre üç ana gruba ayrılıyor. Magmatik kayaçlar iç ve dış püskürük olmak üzere ikiye ayrılır - granit ve bazalt bunların en bilinen örnekleri. Tortul kayaçlar fiziksel, kimyasal ve organik tortullaşma ile oluşur ve içlerinde fosil bulunur.
Metamorfik kayaçlar yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğrayan kayaçlardır. Kalkerin mermer, taş kömürün elmas, granitin gnays olması bu duruma örnektir. Türkiye'de Menderes masifi bu tür kayaçlara ev sahipliği yapıyor.
Orojenik hareketler dağ oluşumunu sağlarken, epirojenik hareketler kıta oluşumunu gerçekleştiriyor. Kıvrımlı dağlar levha çarpışması sonucu, kırıklı dağlar ise çatlaklar boyunca hareket sonucu oluşuyor. Volkanizma da hem iç hem dış şekiller yaratıyor - batolit, lakolit gibi iç şekiller; volkan konisi, travertenler gibi dış şekiller.
Sınav İpucu: Dünya'daki aktif volkan ve deprem kuşakları birbirine paraleldir - bunun sebebi fay hatları!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Plate Tectonics
7CografyaDünyanın Yapısı ve Katmanları
Levhalar, Jeolojik Katmanlar
93903
Cografya10. Sınıf Coğrafya
coğrafya doğal sistemler konu anlatımlı pdf
105263
CografyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3198
CografyaCoğrafya 10.sınıf
Coğrafya
1047121
CografyaCoğrafya
Levha tektoniği
102153
CografyaCografya 1.Bolum Dunya'nin Tektonik Olusumu ve Gelisimi
1.donem 1.yazili
102464
Cografyacoğrafya ders notu
tyt coğrafya yer şekilleri ders notu
101,1975
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1079513
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1269218
Cografya10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
101,22910
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,10541
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1044413
Cografya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
109758
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
105376
Cografya11 AYT Coğrafya Madenler
CK
117282
En popüler içerikler
9Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,801163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı