Jeolojik zamanlar ve yer hareketleri, dünyamızın milyarlarca yıllık geçmişini ve... Daha fazla göster
Cografya180 görüntüleme·Güncellendi May 12, 2026·2 sayfaCoğrafya 10. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı Hazırlık
E
ecrin@e_crin
1
of 2
Jeolojik Zamanlar ve İç Kuvvetler
Dünya, farklı jeolojik dönemlerden geçerek bugünkü halini almıştır. En eski dönem olan İlkel Devir (Prekambriyen)'de ilk tek hücreli canlılar, ilkel atmosfer ve en eski kayaçlar oluştu. Paleozoik dönemde tek bir kara kütlesi olan Pangea, taş kömür yatakları ve ilk kıvrım dağlar ortaya çıktı.
Mesozoik dönem Alp dağlarının hazırlık dönemi olup, Pangea ikiye ayrılmış ve ilk dinozorlar, kuşlar ve memeliler ortaya çıkmıştır. Tersiyer döneminde Alp-Himalaya kıvrım dağ sistemi başlamış, Atlas ve Hint okyanusları belirginleşmiş, petrol yatakları oluşmuştur. En güncel dönem olan Kuvaterner'de ise buzul çağları yaşanmış, insan ortaya çıkmış ve denizler bugünkü seviyelerine ulaşmıştır.
Yerkabuğunu şekillendiren iç kuvvetlerin başında Epirojenez (dikey hareketler) gelir. Bu hareketler erozyonlar, dağ oluşumları ve volkanik faaliyetler gibi nedenlerle izostatik dengeyi bozar. Deniz seviyesinin yükselmesine regresyon, alçalmasına transgresyon denir.
Orogenez hareketleri ise dağ oluşum hareketleridir. Levhaların sıkıştırması sonucu tortul tabakalar kıvrılır veya kırılır. Kırılma sonucu horst (yüksek) ve graben (alçak) alanlar oluşur. Volkanizma, magmanın yeryüzüne çıkmasıdır ve derinlik ile yüzey volkanizması olmak üzere ikiye ayrılır.
⚠️ Dikkat: Türkiye, Avrasya ve Arap-Afrika levhalarının arasında sıkışmış durumdadır. Afrika levhası yılda 9 mm, Arabistan levhası ise 1 mm hızla kuzeybatıya hareket ederek Anadolu'yu sıkıştırmakta ve deprem oluşumuna neden olmaktadır.
2
of 2
Dünya'nın Tektonik Oluşumu
Dünya'nın katmanları içten dışa doğru çekirdek, manto ve yer kabuğu şeklinde sıralanır. Çekirdek en yoğun ve en sıcak katman olup iç (katı) ve dış (sıvı) olmak üzere ikiye ayrılır. Manto, hacmin %84'ünü oluşturur ve konveksiyonel akıntılarıyla tektonik olayları tetikler.
Yer kabuğu (litosfer) en ince ve en hafif katmandır. Okyanusal kabuk Sima , karasal kabuk ise Sial olarak adlandırılır. Sial, kıtaların altında kalınken okyanusların altında incedir. Sima ise tam tersine okyanusların altında kalın, dağların altında incedir.
Levha Tektoniği Kuramı, Alfred Wegener'in Kıtaların Kayması fikrini geliştirir. Geçmişte tüm kıtalar Pangea adı verilen tek bir kara parçasıydı ve etrafı Panthalasa denizi ile çevriliydi. Zamanla mantonun konveksiyonel hareketleri kıtaları birbirinden ayırmıştır. Kıta kenarlarının puzzle gibi birbirine uyması, benzer fosil ve kayaçlar bu teoriyi destekler.
Levhalar üç şekilde hareket eder: Ayrılan (uzaklaşan) levhalar arasında yeni deniz tabanı oluşurken, yakınlaşan (çarpışan) levhalar arasında okyanusal litosfer mantoya dalar, yanal hareket eden levhalar ise birbirine sürtünerek geçer. Dünya üzerinde Avrasya, Pasifik, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avustralya ve Antartika olmak üzere 7 büyük levha vardır.
🌋 İlginç Bilgi: Levha tektoniği kuramı sadece dağların ve okyanusların oluşumunu değil, aynı zamanda depremlerin, volkanların, sıcak su kaynaklarının ve derin okyanus çukurlarının neden belirli bölgelerde yoğunlaştığını da açıklar!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Plate Tectonics
8CografyaDünyanın Yapısı ve Katmanları
Levhalar, Jeolojik Katmanlar
93903
Cografya10. Sınıf Coğrafya
coğrafya doğal sistemler konu anlatımlı pdf
105263
Cografyacoğrafya tyt
tyt notları
122032
CografyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3198
CografyaCoğrafya 10.sınıf
Coğrafya
1047121
CografyaCoğrafya
Levha tektoniği
102153
CografyaCografya 1.Bolum Dunya'nin Tektonik Olusumu ve Gelisimi
1.donem 1.yazili
102464
Cografyacoğrafya ders notu
tyt coğrafya yer şekilleri ders notu
101,1975
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1079513
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1269218
Cografya10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
101,22910
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,10541
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1044413
Cografya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
109758
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
105376
Cografya11 AYT Coğrafya Madenler
CK
117282
En popüler içerikler
9
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,801163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Cografya180 görüntüleme·Güncellendi May 12, 2026·2 sayfaCoğrafya 10. Sınıf 1. Dönem 1. Yazılı Hazırlık
E
ecrin@e_crin
Jeolojik zamanlar ve yer hareketleri, dünyamızın milyarlarca yıllık geçmişini ve günümüzdeki şeklini anlamamıza yardımcı olan temel konulardır. Bu konuda, yerkabuğunu şekillendiren iç ve dış kuvvetleri, levha hareketlerini ve jeolojik dönemleri öğreneceğiz.
1
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Jeolojik Zamanlar ve İç Kuvvetler
Dünya, farklı jeolojik dönemlerden geçerek bugünkü halini almıştır. En eski dönem olan İlkel Devir (Prekambriyen)'de ilk tek hücreli canlılar, ilkel atmosfer ve en eski kayaçlar oluştu. Paleozoik dönemde tek bir kara kütlesi olan Pangea, taş kömür yatakları ve ilk kıvrım dağlar ortaya çıktı.
Mesozoik dönem Alp dağlarının hazırlık dönemi olup, Pangea ikiye ayrılmış ve ilk dinozorlar, kuşlar ve memeliler ortaya çıkmıştır. Tersiyer döneminde Alp-Himalaya kıvrım dağ sistemi başlamış, Atlas ve Hint okyanusları belirginleşmiş, petrol yatakları oluşmuştur. En güncel dönem olan Kuvaterner'de ise buzul çağları yaşanmış, insan ortaya çıkmış ve denizler bugünkü seviyelerine ulaşmıştır.
Yerkabuğunu şekillendiren iç kuvvetlerin başında Epirojenez (dikey hareketler) gelir. Bu hareketler erozyonlar, dağ oluşumları ve volkanik faaliyetler gibi nedenlerle izostatik dengeyi bozar. Deniz seviyesinin yükselmesine regresyon, alçalmasına transgresyon denir.
Orogenez hareketleri ise dağ oluşum hareketleridir. Levhaların sıkıştırması sonucu tortul tabakalar kıvrılır veya kırılır. Kırılma sonucu horst (yüksek) ve graben (alçak) alanlar oluşur. Volkanizma, magmanın yeryüzüne çıkmasıdır ve derinlik ile yüzey volkanizması olmak üzere ikiye ayrılır.
⚠️ Dikkat: Türkiye, Avrasya ve Arap-Afrika levhalarının arasında sıkışmış durumdadır. Afrika levhası yılda 9 mm, Arabistan levhası ise 1 mm hızla kuzeybatıya hareket ederek Anadolu'yu sıkıştırmakta ve deprem oluşumuna neden olmaktadır.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dünya'nın Tektonik Oluşumu
Dünya'nın katmanları içten dışa doğru çekirdek, manto ve yer kabuğu şeklinde sıralanır. Çekirdek en yoğun ve en sıcak katman olup iç (katı) ve dış (sıvı) olmak üzere ikiye ayrılır. Manto, hacmin %84'ünü oluşturur ve konveksiyonel akıntılarıyla tektonik olayları tetikler.
Yer kabuğu (litosfer) en ince ve en hafif katmandır. Okyanusal kabuk Sima , karasal kabuk ise Sial olarak adlandırılır. Sial, kıtaların altında kalınken okyanusların altında incedir. Sima ise tam tersine okyanusların altında kalın, dağların altında incedir.
Levha Tektoniği Kuramı, Alfred Wegener'in Kıtaların Kayması fikrini geliştirir. Geçmişte tüm kıtalar Pangea adı verilen tek bir kara parçasıydı ve etrafı Panthalasa denizi ile çevriliydi. Zamanla mantonun konveksiyonel hareketleri kıtaları birbirinden ayırmıştır. Kıta kenarlarının puzzle gibi birbirine uyması, benzer fosil ve kayaçlar bu teoriyi destekler.
Levhalar üç şekilde hareket eder: Ayrılan (uzaklaşan) levhalar arasında yeni deniz tabanı oluşurken, yakınlaşan (çarpışan) levhalar arasında okyanusal litosfer mantoya dalar, yanal hareket eden levhalar ise birbirine sürtünerek geçer. Dünya üzerinde Avrasya, Pasifik, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avustralya ve Antartika olmak üzere 7 büyük levha vardır.
🌋 İlginç Bilgi: Levha tektoniği kuramı sadece dağların ve okyanusların oluşumunu değil, aynı zamanda depremlerin, volkanların, sıcak su kaynaklarının ve derin okyanus çukurlarının neden belirli bölgelerde yoğunlaştığını da açıklar!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Plate Tectonics
8CografyaDünyanın Yapısı ve Katmanları
Levhalar, Jeolojik Katmanlar
93903
Cografya10. Sınıf Coğrafya
coğrafya doğal sistemler konu anlatımlı pdf
105263
Cografyacoğrafya tyt
tyt notları
122032
CografyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3198
CografyaCoğrafya 10.sınıf
Coğrafya
1047121
CografyaCoğrafya
Levha tektoniği
102153
CografyaCografya 1.Bolum Dunya'nin Tektonik Olusumu ve Gelisimi
1.donem 1.yazili
102464
Cografyacoğrafya ders notu
tyt coğrafya yer şekilleri ders notu
101,1975
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1079513
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1269218
Cografya10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
10. SINIF COĞRAFYA YERLEŞME
101,22910
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,10541
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1044413
Cografya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
109758
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
105376
Cografya11 AYT Coğrafya Madenler
CK
117282
En popüler içerikler
9Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,801163
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,13382
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,669128
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,117185
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,32560
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,90244
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,63653
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,35980
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,800267
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı