Tortul ve Başkalaşım Kayaçları
Tortul kayaçlar aşınma ve birikmeyle oluşur. Fosilli, tabakalı ve aşınmaya karşı dirençsiz (kalker hariç). Üç çeşidi var.
Fiziksel tortul: Parçalanma sonucu oluşur - kumtaşı, kiltaşı, çakıltaşı. Kimyasal tortul: Minerallerin suda erimesi sonucu - kalker, jips, kayatuzu, dolomit. Organik tortul: Canlı kalıntılarından - mercan, tebeşir, kömür.
Başkalaşım (metamorfik) kayaçlar yüksek sıcaklık ve basınçla oluşur. Aşınmaya dayanıklı, parlak, kristalli ve yaprak şeklinde. Kaygan olduğu için fosil bulunmaz.
Dönüşüm örnekleri: kalker→mermer, granit→gnays, kiltaşı→şist, kumtaşı→kuvarsit, kömür→elmas. Kayaç döngüsü sürekli devam ediyor!
💡 Sınav Sorusu: Hangi kayaçta fosil bulunur? Sadece tortul kayaçlarda!