Cografya117 görüntüleme·Güncellendi Jun 4, 2026·3 sayfa

Kıyı Tipleri ve Özellikleri

Ela Şen@elanuren

Türkiye'nin kıyı coğrafyası, ülkemizin üç farklı denizle çevrili olması nedeniyle... Daha fazla göster

1 / 3

of 3

Kıyılda kimyosal ciözünme gerçekleşir.
(Akdeniz)

Doğu And
yolkalk
gstlerdir.
Türkiyehh Kıyı Topoğrafyası
* Dalgalar dik kuyılarda aşındırma

Türkiye'nin Kıyı Topoğrafyası

Kıyılarımızda sürekli bir değişim yaşanıyor - dalgalar bazı yerleri aşındırırken, bazılarında da malzeme biriktiriyor. Dalgalar dik kıyılarda aşındırma yaparken, sığ kıyılarda biriktirme etkisi gösterir.

Dağların kıyıya göre konumu çok önemlidir. Dağlar kıyıya paralel olduğunda (Karadeniz ve Akdeniz'de olduğu gibi) aşındırma baskın olur. Ancak dağlar kıyıya dik konumlandığında (Ege'de olduğu gibi) biriktirme etkisi görülür ve kıta sahanlığı genişler.

Bu süreçler sonucunda çeşitli kıyı şekilleri oluşur. Falez (yalıyar) denilen dik kayalık kıyılar, kıyı kordonları, lagün ve kıyı set gölleri bunların başlıcalarıdır. İstanbul'daki Büyükçekmece, Küçükçekmece ve Terkos gölleri kıyı set göllerine örnektir.

Dikkat! Delta varsa falez olmaz - bu iki şekil birlikte bulunmaz çünkü delta biriktirme, falez ise aşındırma sonucu oluşur.

of 3

Türkiye'deki Kıyı Tipleri

Türkiye'de üç ana kıyı tipi bulunur ve her birinin kendine özgü özellikleri vardır. Boyuna kıyı tipinde dağlar kıyıya paraleldir ve Akdeniz ile Karadeniz kıyılarında görülür. Bu kıyılarda yağışlar fazla, ulaşım zor ve girinti-çıkıntı azdır.

Enine kıyı tipinde dağlar kıyıya diktir ve Ege kıyılarının karakteristiğidir. Bu bölgelerde deltalar yaygın ve kıta sahanlığı genişdir. Dalmaçya kıyısı ise Teke Yarımadası'nın güneyi $Finike-Kaş arası$ için karakteristiktir.

Ria kıyı deniz seviyelerinin yükselip vadileri işgal etmesiyle oluşur. İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Menteşe kıyıları buna örnektir. Karanlık kıyı ise karstik vadilerin deniz seviyesine kadar aşınmasıyla meydana gelir - Mersin-Silifke arası bunun tipik örneğidir.

Önemli! Her kıyı tipi farklı coğrafi koşulların sonucudur - dağların yönü, deniz seviyesi değişikleri ve jeolojik yapı belirleyici faktörlerdir.

of 3

Türkiye'de Görülmeyen Kıyı Tipleri

Dünyada birçok farklı kıyı tipi olmasına rağmen, Türkiye'de bazı kıyı şekilleri hiç görülmez. Fiyort ve skayer tipindeki kıyılar ülkemizde bulunmaz çünkü buzulların kıyıya inmemesi gerekir. Türkiye'nin enlem konumu (mutlak konum) nedeniyle buzullar kıyılarımıza ulaşmaz.

Hafya ve vatt tipindeki kıyılar da Türkiye'de yoktur. Bunun nedeni ise ülkemizin okyanuslara kıyısının olmaması (göreceli konum) ve gelgit farklarının az olmasıdır. Bu kıyı tipleri yüksek gelgit farklarına sahip okyanus kıyılarında oluşur.

İlginç bir detay da şudur: Deltanın olması, o bölgede hafya olmadığının kanıtıdır. Çünkü deltalar nehirlerin getirdiği alüvyonlarla oluşurken, hafyalar gelgit etkisiyle şekillenir.

Hatırla! İstanbul'daki Haliç, ria kıyı tipinin en güzel örneğidir ve coğrafya sınavlarında sık sık sorulur.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity ücretsiz mi?

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Türkiye'nin Kıyı Topoğrafyası

Türkiye'deki Kıyı Tipleri

Türkiye'de Görülmeyen Kıyı Tipleri

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

Cografya dersinin en popüler içerikleri

9. sınıf coğrafya ders notları

11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı

10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER

COĞRAFYA DOĞAL AFETLER

Ekosistem ve Madde Döngüleri

Coğrafya

TYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ

fiziki dalgalar

COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER

En popüler içerikler

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

8.sınıf matematik

11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları

9.sınıf tarih ders notları

Tyt biyoloji

7. Sınıf Fen Bilimleri

İnkılap tarihi

TYT AYT TARİH

11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Türkiye'nin Kıyı Topoğrafyası

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Türkiye'deki Kıyı Tipleri

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

Türkiye'de Görülmeyen Kıyı Tipleri

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

Cografya dersinin en popüler içerikleri

9. sınıf coğrafya ders notları

11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı

10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER

COĞRAFYA DOĞAL AFETLER

Ekosistem ve Madde Döngüleri

Coğrafya

TYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ

fiziki dalgalar

COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER

En popüler içerikler

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

8.sınıf matematik

11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları

9.sınıf tarih ders notları

Tyt biyoloji

7. Sınıf Fen Bilimleri

İnkılap tarihi

TYT AYT TARİH

11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.