Dünyanın yapısından başlayarak, levha tektoniği, jeolojik zamanlar ve kayaçlar konusuna...
Cografya78 görüntüleme·Güncellendi Jun 13, 2026·6 sayfaCoğrafya 10. Sınıf: Yer Katmanları ve Biyolojik Zaman Konu Anlatımı
Elvin Gundogdu@elvingundogdu
1 / 6
1
of 6
Dünya'nın Yapısı ve Levha Tektoniği
Dünyanın en dış katmanı olan litosfer, tüm yaşamın geçtiği ince bir kabuk gibidir. Karada 2,7 g/km² yoğunluğundaki sial, okyanuslarda ise 3,0 g/km² yoğunluğundaki sima bulunur.
Manto katmanı magnezyum ve demirden oluşur ve tektonik olayların ana kaynağıdır. Buradaki konveksiyonel lav akıntıları sayesinde kıtalar hareket eder. En içte bulunan çekirdek ise iç kısmı katı, dış kısmı sıvı haldedir.
Pangea süperkıtası önce Laurasia ve Gondwana'ya ayrıldı, sonra bugünkü kıtalar oluştu. Türkiye'nin önemli masiflerine Yıldız Dağları, Menderes Masifi ve Anamur-Silifke örnek verilebilir.
Önemli: Her 33 metrede sıcaklık 1°C artar - bu bilgi sınavlarda sık soruluyor!
2
of 6
Jeolojik Zamanlar
Dünya'nın tarihi dört ana jeolojik zamana ayrılır ve her dönemde farklı önemli olaylar yaşandı. Prekambriyen dönemde su ve atmosfer oluştu, ilk canlılar ortaya çıktı.
Paleozoik dönemde kıta çekirdekleri ve taş kömürü oluştu, büyük tortullaşmalar yaşandı. Mezozoik dönemde Pangea ayrıldı ve dinozorlar yaşadı.
Tersiyer dönemde insan ortaya çıktı ve Alp-Himalaya orojenezi gerçekleşti. Bu dönemde Türkiye bugünkü şeklini aldı ve linyit, petrol, bor gibi önemli maden yatakları oluştu.
İpucu: Zamanları "Birincil, İkincil, Üçüncül, Dördüncül" olarak da hatırlayabilirsin.
3
of 6
Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası ve Volkanizma
Türkiye'deki dağ sistemleri Batı Toroslar, Orta Toroslar ve Güneydoğu Toroslar olmak üzere üç ana bölümde incelenir. Her bölgenin kendine özgü dağları ve özellikleri vardır.
Volkanizma faaliyetleri farklı şekillerde görülür. Kaldera, maar, koni gibi volkanik şekiller oluşur. Magma yeryüzüne çıktığında lav, tüf, volkan bombası gibi malzemeler ortaya çıkar.
Volkanik faaliyetler sadece doğal güzellikler oluşturmaz, aynı zamanda verimli topraklar da sağlar. Türkiye'de özellikle Kapadokya bölgesi volkanik faaliyetlerin güzel örneklerini sunar.
Dikkat: Batolit yeraltında kalan büyük magma kütlesidir - yeryüzünde görülmez!
4
of 6
Depremler ve Kayaçlar
Tektonik depremler en yaygın deprem türüdür ve fay hatları boyunca oluşur. Normal fay, ters fay ve yanal fay olmak üzere üç ana fay türü vardır. SPIRAL kelimesiyle fay türlerini hatırlayabilirsin.
Magmatik kayaçlar iki gruba ayrılır: İç püskürtük kayaçlar (granit, siyenit) yavaş soğuyarak iri kristalli ve sert olur. Dış püskürtük kayaçlar (bazalt, andezit) ise hızlı soğuyarak küçük kristalli ve daha az sert olur.
Tortul kayaçlar fiziksel, kimyasal ve organik olmak üzere üç türde oluşur. Konglomera, kireçtaşı, kömür en bilinen örneklerdir. Başkalaşım kayaçları ise mevcut kayaçların basınç ve sıcaklıkla değişmesiyle oluşur.
Püf Noktası: Granit → Gnays, Kalker → Mermer dönüşümlerini mutlaka ezberle!
5
of 6
6
of 6
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Tectonic Plates
9Cografya10. Sınıf Coğrafya
Kayaçlar, Jeolojik Zamanlar, Deprem Volkanizma, Dünya Tektoniği Konu Anlatım
105868
CografyaCoğrafya sınav hazırlık
Coğrafya
93481
Cografyaiç kuvvetler
tyt coğrafya ders notu
91113
Cografyaİç kuvvetler
konu anlatımı
101,10130
Cografya10.sınıf coğrafya
10.sınıf coğrafya konu özeti
102,40530
Cografyalevha hareketinin etkileri
coğrafya notları
10931
Cografya10. Sınıf Coğrafya İç Kuvvetlere Kadar Ders Notu
Coğrafya dersi notları
108428
CografyaCoğrafya 10.sınıf
Tyt
101,2509
CografyaTyt 10. Sınıf Coğrafya İç Kuvvetler
Tyt 10. Sınıf coğrafya iç kuvvetler konu anlatım notu
102322
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,078270
Cografya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1084514
CografyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1096328
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1275021
CografyaTYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ
Nüfus Piramitleri Açıklamaları
95031
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050014
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
106017
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,09466
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,099175
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,31485
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,16547
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,966129
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,255189
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,74854
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,51761
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,931620
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Cografya78 görüntüleme·Güncellendi Jun 13, 2026·6 sayfaCoğrafya 10. Sınıf: Yer Katmanları ve Biyolojik Zaman Konu Anlatımı
Elvin Gundogdu@elvingundogdu
Dünyanın yapısından başlayarak, levha tektoniği, jeolojik zamanlar ve kayaçlar konusuna kadar Türkiye coğrafyasının temellerini öğreneceksin. Bu konular sadece sınav için değil, ayaklarının altındaki toprağın nasıl oluştuğunu anlaman için de çok önemli!
1
of 6
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dünya'nın Yapısı ve Levha Tektoniği
Dünyanın en dış katmanı olan litosfer, tüm yaşamın geçtiği ince bir kabuk gibidir. Karada 2,7 g/km² yoğunluğundaki sial, okyanuslarda ise 3,0 g/km² yoğunluğundaki sima bulunur.
Manto katmanı magnezyum ve demirden oluşur ve tektonik olayların ana kaynağıdır. Buradaki konveksiyonel lav akıntıları sayesinde kıtalar hareket eder. En içte bulunan çekirdek ise iç kısmı katı, dış kısmı sıvı haldedir.
Pangea süperkıtası önce Laurasia ve Gondwana'ya ayrıldı, sonra bugünkü kıtalar oluştu. Türkiye'nin önemli masiflerine Yıldız Dağları, Menderes Masifi ve Anamur-Silifke örnek verilebilir.
Önemli: Her 33 metrede sıcaklık 1°C artar - bu bilgi sınavlarda sık soruluyor!
2
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Jeolojik Zamanlar
Dünya'nın tarihi dört ana jeolojik zamana ayrılır ve her dönemde farklı önemli olaylar yaşandı. Prekambriyen dönemde su ve atmosfer oluştu, ilk canlılar ortaya çıktı.
Paleozoik dönemde kıta çekirdekleri ve taş kömürü oluştu, büyük tortullaşmalar yaşandı. Mezozoik dönemde Pangea ayrıldı ve dinozorlar yaşadı.
Tersiyer dönemde insan ortaya çıktı ve Alp-Himalaya orojenezi gerçekleşti. Bu dönemde Türkiye bugünkü şeklini aldı ve linyit, petrol, bor gibi önemli maden yatakları oluştu.
İpucu: Zamanları "Birincil, İkincil, Üçüncül, Dördüncül" olarak da hatırlayabilirsin.
3
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası ve Volkanizma
Türkiye'deki dağ sistemleri Batı Toroslar, Orta Toroslar ve Güneydoğu Toroslar olmak üzere üç ana bölümde incelenir. Her bölgenin kendine özgü dağları ve özellikleri vardır.
Volkanizma faaliyetleri farklı şekillerde görülür. Kaldera, maar, koni gibi volkanik şekiller oluşur. Magma yeryüzüne çıktığında lav, tüf, volkan bombası gibi malzemeler ortaya çıkar.
Volkanik faaliyetler sadece doğal güzellikler oluşturmaz, aynı zamanda verimli topraklar da sağlar. Türkiye'de özellikle Kapadokya bölgesi volkanik faaliyetlerin güzel örneklerini sunar.
Dikkat: Batolit yeraltında kalan büyük magma kütlesidir - yeryüzünde görülmez!
4
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Depremler ve Kayaçlar
Tektonik depremler en yaygın deprem türüdür ve fay hatları boyunca oluşur. Normal fay, ters fay ve yanal fay olmak üzere üç ana fay türü vardır. SPIRAL kelimesiyle fay türlerini hatırlayabilirsin.
Magmatik kayaçlar iki gruba ayrılır: İç püskürtük kayaçlar (granit, siyenit) yavaş soğuyarak iri kristalli ve sert olur. Dış püskürtük kayaçlar (bazalt, andezit) ise hızlı soğuyarak küçük kristalli ve daha az sert olur.
Tortul kayaçlar fiziksel, kimyasal ve organik olmak üzere üç türde oluşur. Konglomera, kireçtaşı, kömür en bilinen örneklerdir. Başkalaşım kayaçları ise mevcut kayaçların basınç ve sıcaklıkla değişmesiyle oluşur.
Püf Noktası: Granit → Gnays, Kalker → Mermer dönüşümlerini mutlaka ezberle!
5
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
6
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Tectonic Plates
9Cografya10. Sınıf Coğrafya
Kayaçlar, Jeolojik Zamanlar, Deprem Volkanizma, Dünya Tektoniği Konu Anlatım
105868
CografyaCoğrafya sınav hazırlık
Coğrafya
93481
Cografyaiç kuvvetler
tyt coğrafya ders notu
91113
Cografyaİç kuvvetler
konu anlatımı
101,10130
Cografya10.sınıf coğrafya
10.sınıf coğrafya konu özeti
102,40530
Cografyalevha hareketinin etkileri
coğrafya notları
10931
Cografya10. Sınıf Coğrafya İç Kuvvetlere Kadar Ders Notu
Coğrafya dersi notları
108428
CografyaCoğrafya 10.sınıf
Tyt
101,2509
CografyaTyt 10. Sınıf Coğrafya İç Kuvvetler
Tyt 10. Sınıf coğrafya iç kuvvetler konu anlatım notu
102322
Cografya dersinin en popüler içerikleri
9Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,078270
Cografya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Cografya10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
10. SINIF COĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
1084514
CografyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1096328
CografyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CografyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1275021
CografyaTYT COĞRAFYA NÜFUS PİRAMİTLERİ
Nüfus Piramitleri Açıklamaları
95031
Cografyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050014
CografyaCOĞRAFYA EKONOMİK FAALİYETLER
Ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması
106017
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,09466
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,099175
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,31485
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,16547
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,966129
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,255189
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,74854
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,51761
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,931620
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı