Hücre Bölünmesinin Nedenleri ve Temel Kavramlar
Hücreler neden bölünür? Bunun üç temel nedeni vardır. Birincisi, hücre büyüdükçe hacim-yüzey oranının bozulmasıdır. Hücrenin hacmi, yüzeyinden daha hızlı arttığında, iç basınç fazlalaşır ve hücre bölünmek zorunda kalır. İkinci neden, büyüyen hücrede çekirdeğin sitoplazmayı kontrol etme yeteneğinin zayıflamasıdır. Üçüncü olarak, bazı hormonlar ve kanserojen maddeler de hücre bölünmesini tetikleyebilir.
Mitoz bölünmeyi anlamak için bazı temel kavramları bilmek gerekir. DNA, genetik bilgileri taşıyan yapıdır ve nükleotit adı verilen birimlerden oluşur. Gen ise genetik bilgileri içeren DNA parçalarıdır. Bir hücrenin tüm genetik bilgisine genom denir.
Kromatin, hücre çekirdeğinde bulunan DNA ve protein kompleksidir. Hücre bölünmeye hazırlanırken, bu ince iplikler eşlenir. Bölünme sırasında kromatinler kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur. Kromozomun her bir parçasına kromatit denir. Eşlenen kromozomun birbirinin aynı olan iki parçasına kardeş kromatitler denir.
⚠️ Dikkat: Bölünme sırasında kromozomlarda bulunan sentromer bölgesi kardeş kromatitleri bir arada tutar ve kinetokor adı verilen proteinler iğ ipliklerinin bağlanma noktası olarak görev yapar.