Hücre Bölünmesi ve Kromozomlar
Hücreler neden bölünür? Temel neden, hücre büyüdükçe hacim-yüzey oranının bozulması ve çekirdeğin hücre kontrolünü kaybetmesidir. Bu durumda çekirdek bölünme emrini verir ve süreç başlar.
Kromozomlar, hücre bölünmesinde en önemli yapılardır. Bunlar kromatin adı verilen DNA ve protein karışımından oluşur. Bölünme sırasında belirgin hale gelen kromozomlar, genetik bilgileri nesilden nesile aktarır. Anneden ve babadan gelen, şekil ve yapı bakımından birbirine benzeyen kromozom çiftlerine homolog kromozom denir.
Canlılarda kromozom sayıları önemlidir. Vücut kromozomlarına otozom, cinsiyeti belirleyen kromozomlara gonozom denir. Normal vücut hücreleri diploit (2n) kromozom içerirken, üreme hücreleri (sperm ve yumurta) haploit (n) kromozom taşır.
⚡️ Dikkat! Bir kromozom iki kardeş kromatitten oluşur ve bunlar bir sentromer ile birbirine bağlıdır. Her kromatitin bir kinetokor bölgesi vardır.
Hücre döngüsü, bir hücrenin bölünmesinden sonraki bölünmeye kadar geçen süreçtir. Bu döngü interfaz ve mitotik evrelerden oluşur. İnterfaz, G1 (hücre büyür), S (DNA kendini eşler) ve G2 (sitoplazma ve organel sayısı artar) aşamalarından oluşur. Bu hazırlık aşamalarından sonra hücre bölünmeye hazır hale gelir.