Dünyanın iç yapısından jeolojik zamanlara, dağ oluşumundan kıta hareketlerine kadar...
Coğrafya91 görüntüleme·Güncellendi 30 Haz 2026·3 sayfa10. Sınıf Coğrafya Ders Notları - Volkanizma
H
Hayriye Dila İleri@hayriyedilailer
1 / 3
1
of 3
Dünyanın İç Yapısı ve Tektonik Hareketler
Ayaklarımızın altındaki toprak aslında çok katmanlı bir yapının sadece en üst kısmı! Dünya üç ana katmandan oluşuyor: en dışta yer kabuğu, ortada manto ve merkezde çekirdek var.
Yer kabuğu iki farklı bileşenden oluşuyor. Sial (silisyum + alüminyum) kıtaları, sima (silisyum + magnezyum) ise okyanusları oluşturuyor. Bu katman en serin ve hafif olan kısım.
Manto dünyanın hacminin %84'ünü kaplıyor ve iç kuvvetlerin asıl kaynağı burası. İçindeki sıcak magma sürekli hareket halinde ve bu hareket yeryüzündeki tüm değişimleri tetikliyor. Her 33 metrede sıcaklık 1°C artıyor, yani ne kadar derine inersen o kadar sıcak oluyor!
Alfred Wegener'in kıtaların kayması teorisine göre, levhalar birbirinden uzaklaşırsa riftler, birbirine yaklaşırsa dağlar oluşuyor. Levhaların yanal hareketi de depremlerle sonuçlanıyor.
Not: Manto içindeki konveksiyonel hareketler, dünyadaki tüm büyük değişimlerin gerçek sebebi!
2
of 3
Jeolojik Zamanlar: Dünyanın Büyük Dönüşümü
Dünya milyarlarca yıl içinde üç büyük jeolojik zaman geçirdi ve her dönemde bambaşka bir gezegen haline geldi!
İlkel Zaman (Prekambriyen) en uzun dönem. İlk kıta çekirdekleri ve tek hücreli canlılar bu dönemde ortaya çıktı. I. Jeolojik Zaman (Paleozoik)'te ise İskandinav, Ural ve Appalaş dağları oluştu. Bu dönemde dev Pangea kıtası vardı ve ilk kanatlı böcekler yaşamaya başladı.
II. Jeolojik Zaman (Mezozoik) dinozorların dönemi! Tetis Denizi oluştu ve yer kabuğu parçalanmaya başladı. Şiddetli deprem ve volkanik faaliyetler bu dönemin özelliği.
III. Jeolojik Zaman (Senozoik)'te günümüze daha yakın değişimler yaşandı. Alp-Himalaya kıvrım sistemi oluştu ve ülkemizdeki Toros ile Kuzey Anadolu Dağları bu dönemde şekillendi. Kuvaterner'de ise İstanbul ve Çanakkale Boğazları açıldı, insanlar ortaya çıktı ve kıyılar bugünkü şeklini almaya başladı.
Önemli: Türkiye'deki dağların çoğu Senozoik'te oluştu, bu yüzden deprem riski yüksek!
3
of 3
İç Kuvvetler: Dağlar ve Kıtalar Nasıl Oluşuyor?
Mantodaki sıcak akıntılar yeryüzünü şekillendiren dört büyük iç kuvvet yaratıyor: orojenez, epirojenez, volkanizma ve depremler.
Orojenez (Dağ Oluşumu) yan basınçlarla gerçekleşiyor. Yumuşak tabakalar sıkışınca kıvrım dağları (antiklinal-senklinal) oluşuyor - Kuzey Anadolu ve Toros dağları gibi. Sert tabakalar kırılınca da kırık dağları (horst-graben) ortaya çıkıyor - Ege Bölgesi'ndeki dağlar gibi.
Epirojenez (Kıta Oluşumu) yer kabuğundaki yükselme-çökme hareketleri. İzostatik denge bozulunca bu hareketler başlıyor. Buzulların erimesi, dağ oluşumu ya da aşınma malzemelerinin birikmesi dengeyi bozabilir.
Transgresyon denizin karaya ilerlemesi (Venedik'in batması gibi), regresyon ise denizin geri çekilmesi (İskandinav Yarımadası'nın yükselmesi gibi). Bu süreçler hâlâ devam ediyor ve günümüzde de gözlemliyoruz!
Dikkat: İzostatik denge bozulmazsa epirojenez gerçekleşmez - bu sınav sorusu favorisi!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Plate Tectonics
5Coğrafyacoğrafya ders notu
tyt coğrafya yer şekilleri ders notu
101,1985
CoğrafyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3208
Coğrafyacoğrafya tyt
tyt notları
122082
CoğrafyaDünyanın iç yapisi
İyi dersler
9910
CoğrafyaCoğrafya 10.sınıf Dünyanın tektonik oluşumu,jeolojik zaman,iç kuvvetler
Coğrafya 10.sınıf 1.ünite 1-2-3.bölümleri konu yazısı
102450
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
9Coğrafya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Coğrafya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,147271
CoğrafyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1097029
Coğrafya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
101,0339
Coğrafyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050614
CoğrafyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1276621
Coğrafya10. Sınıf Coğrafya
2.Dönem 2.Yazılı Notları (2024-2025 müfredatı)
101,1048
CoğrafyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CoğrafyaTyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
93,45046
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,305187
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,163134
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,940619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,610142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,17073
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Coğrafya91 görüntüleme·Güncellendi 30 Haz 2026·3 sayfa10. Sınıf Coğrafya Ders Notları - Volkanizma
H
Hayriye Dila İleri@hayriyedilailer
Dünyanın iç yapısından jeolojik zamanlara, dağ oluşumundan kıta hareketlerine kadar gezegenimizdeki büyük değişimleri keşfetmeye hazır mısın? Bu konular coğrafya sınavlarında sürekli çıkıyor ve aslında günlük hayatımızdaki depremleri, volkanları anlamak için de çok önemli.
1
of 3
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Dünyanın İç Yapısı ve Tektonik Hareketler
Ayaklarımızın altındaki toprak aslında çok katmanlı bir yapının sadece en üst kısmı! Dünya üç ana katmandan oluşuyor: en dışta yer kabuğu, ortada manto ve merkezde çekirdek var.
Yer kabuğu iki farklı bileşenden oluşuyor. Sial (silisyum + alüminyum) kıtaları, sima (silisyum + magnezyum) ise okyanusları oluşturuyor. Bu katman en serin ve hafif olan kısım.
Manto dünyanın hacminin %84'ünü kaplıyor ve iç kuvvetlerin asıl kaynağı burası. İçindeki sıcak magma sürekli hareket halinde ve bu hareket yeryüzündeki tüm değişimleri tetikliyor. Her 33 metrede sıcaklık 1°C artıyor, yani ne kadar derine inersen o kadar sıcak oluyor!
Alfred Wegener'in kıtaların kayması teorisine göre, levhalar birbirinden uzaklaşırsa riftler, birbirine yaklaşırsa dağlar oluşuyor. Levhaların yanal hareketi de depremlerle sonuçlanıyor.
Not: Manto içindeki konveksiyonel hareketler, dünyadaki tüm büyük değişimlerin gerçek sebebi!
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Jeolojik Zamanlar: Dünyanın Büyük Dönüşümü
Dünya milyarlarca yıl içinde üç büyük jeolojik zaman geçirdi ve her dönemde bambaşka bir gezegen haline geldi!
İlkel Zaman (Prekambriyen) en uzun dönem. İlk kıta çekirdekleri ve tek hücreli canlılar bu dönemde ortaya çıktı. I. Jeolojik Zaman (Paleozoik)'te ise İskandinav, Ural ve Appalaş dağları oluştu. Bu dönemde dev Pangea kıtası vardı ve ilk kanatlı böcekler yaşamaya başladı.
II. Jeolojik Zaman (Mezozoik) dinozorların dönemi! Tetis Denizi oluştu ve yer kabuğu parçalanmaya başladı. Şiddetli deprem ve volkanik faaliyetler bu dönemin özelliği.
III. Jeolojik Zaman (Senozoik)'te günümüze daha yakın değişimler yaşandı. Alp-Himalaya kıvrım sistemi oluştu ve ülkemizdeki Toros ile Kuzey Anadolu Dağları bu dönemde şekillendi. Kuvaterner'de ise İstanbul ve Çanakkale Boğazları açıldı, insanlar ortaya çıktı ve kıyılar bugünkü şeklini almaya başladı.
Önemli: Türkiye'deki dağların çoğu Senozoik'te oluştu, bu yüzden deprem riski yüksek!
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
İç Kuvvetler: Dağlar ve Kıtalar Nasıl Oluşuyor?
Mantodaki sıcak akıntılar yeryüzünü şekillendiren dört büyük iç kuvvet yaratıyor: orojenez, epirojenez, volkanizma ve depremler.
Orojenez (Dağ Oluşumu) yan basınçlarla gerçekleşiyor. Yumuşak tabakalar sıkışınca kıvrım dağları (antiklinal-senklinal) oluşuyor - Kuzey Anadolu ve Toros dağları gibi. Sert tabakalar kırılınca da kırık dağları (horst-graben) ortaya çıkıyor - Ege Bölgesi'ndeki dağlar gibi.
Epirojenez (Kıta Oluşumu) yer kabuğundaki yükselme-çökme hareketleri. İzostatik denge bozulunca bu hareketler başlıyor. Buzulların erimesi, dağ oluşumu ya da aşınma malzemelerinin birikmesi dengeyi bozabilir.
Transgresyon denizin karaya ilerlemesi (Venedik'in batması gibi), regresyon ise denizin geri çekilmesi (İskandinav Yarımadası'nın yükselmesi gibi). Bu süreçler hâlâ devam ediyor ve günümüzde de gözlemliyoruz!
Dikkat: İzostatik denge bozulmazsa epirojenez gerçekleşmez - bu sınav sorusu favorisi!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Plate Tectonics
5Coğrafyacoğrafya ders notu
tyt coğrafya yer şekilleri ders notu
101,1985
CoğrafyaCoğrafya ders notu
10. Sınıf coğrafya dünyanın tektonik oluşumu ders notu
101,3208
Coğrafyacoğrafya tyt
tyt notları
122082
CoğrafyaDünyanın iç yapisi
İyi dersler
9910
CoğrafyaCoğrafya 10.sınıf Dünyanın tektonik oluşumu,jeolojik zaman,iç kuvvetler
Coğrafya 10.sınıf 1.ünite 1-2-3.bölümleri konu yazısı
102450
Coğrafya dersinin en popüler içerikleri
9Coğrafya11 sınıf COĞRAFYA SINAV NOTU 2 dönem 2 yazılı
İyi çalışmalar
111,07319
Coğrafya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
918,147271
CoğrafyaCOĞRAFYA DOĞAL AFETLER
Coğrafya ders notu
1097029
Coğrafya10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
10. SINIF COĞRAFYA DOĞAL AFETLER
101,0339
Coğrafyafiziki dalgalar
fiziki dalgalar
1050614
CoğrafyaCoğrafya
Coğrafya tyt için tekrar
1276621
Coğrafya10. Sınıf Coğrafya
2.Dönem 2.Yazılı Notları (2024-2025 müfredatı)
101,1048
CoğrafyaEkosistem ve Madde Döngüleri
11. Sınıf Coğrafya Ekosistem
113,19441
CoğrafyaTyt Coğrafya Doğa ve İnsan
Tyt coğrafya ilk konu
93,45046
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,18967
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,305187
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,163134
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,940619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,60363
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,610142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,22349
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,17073
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı