Merkezi Sinir Sistemi Detayları
Beyin, meninges denilen üç zar ile çevrilidir: sert zar (kafatası kemiklerine yapışık), örümceksi ağ (iki zar arasında BOS bulunur) ve ince zar (beyin kıvrımlarını örten). Beyin omurilik sıvısı (BOS) beyni darbelere karşı korur, iyon dengesini sağlar ve beslenmeye yardımcı olur.
Uç beyin iki yarım küreye ayrılır. Rolando yarığı bu küreleri enine böler. Dışta boz, içte ak madde vardır. Beyin kabuğu (korteks) düşünme, yazma, konuşma, duyuların değerlendirilmesi ve istemli hareketlerin kontrolünü sağlar. Ara beyindeki talamus duyu merkezi, hipotalamus ise açlık, tokluk, uyku ve vücut sıcaklığının kontrolünden sorumludur.
Omurilik soğanı solunum, dolaşım, sindirim gibi hayati fonksiyonları düzenler. Beyincik denge ve hareket kontrolünü sağlar, görme-işitme ve kas hareketleri arasındaki uyumu düzenler. Omurilik refleks kontrolünü sağlar; dış kısmı ak, iç kısmı boz maddedir. Duyu sinirleri arka kökten omuriliğe girer, motor sinirler ise ön kökten çıkar.
Bilmekte Fayda Var: Kazanılmış refleksler (yürümek, yüzmek, araba kullanmak) önce beyin tarafından öğrenilir, sonra kontrolü omurilik devralır. Bu sayede bu hareketleri yaparken sürekli düşünmek zorunda kalmayız!