Türkçe76Güncellendi 14 Eki 20264 sayfa

Yapım Ekleri Konu Anlatımı

Şikayet Et

İlayda Kavkacı@ilaydarella

Yapım ekleri, kelimelerimize yeni anlamlar kazandıran ve farklı türde sözcükler oluşturmamızı sağlayan önemli yapılardır. Bu ekleri kullanarak tek bir kökten birçok farklı sözcük türetebilir ve Türkçe'nin zengin söz varlığını genişletebiliriz.

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Yapım Ekleri

Yapım ekleri, kelimelere gelerek yeni sözcükler türeten veya yeni anlam kazandıran yapılardır. Bu ekler sayesinde sözcük aileleri oluşur ve dilimiz zenginleşir.

Bir kelimenin yapısını incelerken karşımıza üç temel kavram çıkar: kök, gövde ve gövdeden türemiş sözcük. Kök, sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır. Gövde ise bir kelimenin en az bir yapım eki almış halidir.

Gövdeden türemiş sözcükler ise iki veya daha fazla yapım ekinin arka arkaya geldiği sözcüklerdir. Örneğin "simitçilik" sözcüğünde "simit" kök, "-çi" yapım eki ve "-lik" yapım eki vardır. Benzer şekilde "gözlen" sözcüğünde "göz" isim kökü, "-le" isimden fiil yapan ek ve "-n" fiilden fiil yapan ektir.

Hatırlatma: Yapım ekleri sözcüğün türünü değiştirebilir veya aynı türde yeni bir sözcük oluşturabilir. Örneğin "göz" (isim) → "gözle" (fiil), "tuz" (isim) → "tuzlu" (isim, sıfat).

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

İsimden İsim Yapan Ekler

İsimden isim yapan ekler, isim olan sözcüklere gelerek yeni bir isim türetirler. Bu ekler sözcüğün türünü değiştirmezler, sadece yeni bir anlam kazandırırlar.

En çok kullanılan isimden isim yapan ekler şunlardır: -lı/-li/-lu/-lü (tuzlu, köylü), -lık/-lik/-luk/-lük (tuzluk, boşluk), -sız/-siz/-suz/-süz (kitapsız, susuz), -cı/-ci/-cu/-cü (kitapçı, aşçı) ve -cık/-cik/-cuk/-cük (kısacık, azıcık).

Bunların yanında birçok isimden isim yapan ek vardır: -ceğiz/-cağız (çocukcağız), -ce/-ca (Türkçe, çocukça), -ki (sınıftaki), -daş/-deş (yurttaş, kardeş), -inci/-ıncı (birinci, ikinci). Ayrıca -imsi (mavimsi), -cil (evcil), -leyin (akşamleyin), -iz (ikiz) gibi ekler de bu gruba girer.

İpucu: İsimden isim yapan eklerin birçoğunu sıfat olarak da kullanabilirsin. Örneğin "tuzlu" hem bir isimdir hem de bir sıfat olarak "tuzlu yemek" şeklinde kullanılabilir.

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

İsimden Fiil Yapan Ekler ve Fiilden Fiil Yapan Ekler

İsimden fiil yapan ekler, isim köklerine gelerek fiil oluşturan ve sözcüğün türünü değiştiren eklerdir. En sık kullandıklarımız -le/-la (bekle, sula), -er/-ar (morar, yeşiller), -et (gözet, yönet) ekleridir.

Diğer önemli isimden fiil yapan ekler arasında -da/-de (fısılda, gürülde), -kır/-kir (fışkır, püskür), -l (incel, ufal), -al/-el (yönel, çoğal), -a/-e (kana, yaşa) ve -len/-lan (sözlen, evlen) bulunur. Bu ekler isim olan bir kelimeyi fiil haline dönüştürdükleri için dilin zenginleşmesine büyük katkı sağlarlar.

Fiilden fiil yapan ekler ise zaten fiil olan bir sözcüğe gelerek yeni fiiller oluşturur ve anlamını değiştirirler. Çatı ekleri (-l, -n, -ş, -t, -tir) bu grubun önemli bir parçasıdır. Bunların yanında -dır/-dir/-dur/-dür (yedir, kaldır), -ıl/-il/-ul/-ül (yazıl, görül), -ın/-in/-un/-ün (bakın, görün) ve -ar/-er (çıkar) eklerini sık kullanırız.

Bunu bil: Fiilden fiil yapan eklerin çoğu çatı özelliği taşır ve fiilin özne-nesne ilişkisini değiştirir. Örneğin "yaz-" fiili, "-ıl" eki ile "yazıl-" şeklinde edilgen bir anlam kazanır.

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Fiilden İsim Yapan Ekler

Fiilden isim yapan ekler, fiil köklerine veya gövdelerine gelerek isim türünden sözcükler oluşturur. Bu ekler sayesinde hareket bildiren sözcüklerden varlık, kavram veya durum bildiren sözcükler türetebiliriz.

Tüm fiilimsi ekleri (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) aslında fiilden isim yapan eklerdir. İsim-fiil ekleri -mak/-mek, -ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş; sıfat-fiil ekleri -an/-en, -ası/-esi, -mez/-maz, -ar/-er, -dık/-dik/-duk/-dük, -ecek/-acak, -mış/-miş/-muş/-müş; zarf-fiil ekleri ise -ken, -alı/-eli, -ip, -arak/-erek, -ınca/-ince şeklindedir.

Bunların dışında fiilden isim yapan diğer önemli ekler arasında -ak/-ek (kaçak), -gı/-gi/-gu/-gü (bilgi, uyku), -gın/-gin/-gun/-gün (soygun, çalışkan), -ıcı/-ici/-ucu/-ücü (satıcı, öğrenici), -k (kapak, tükürük), -ım/-im/-um/-üm (ölüm, doğum), -ge/-ga (süpürge, dalga) bulunur.

Önemli not: Fiilimsi ekleri fiil anlamını korurken diğer fiilden isim yapan ekler tamamen isim türünde sözcükler oluşturur. Örneğin, "okumak" bir fiilimsi iken "okuyucu" tamamen bir isimdir.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Yapım Ekleri Konu Anlatımı

Yapım Ekleri

İsimden İsim Yapan Ekler

İsimden Fiil Yapan Ekler ve Fiilden Fiil Yapan Ekler

Fiilden İsim Yapan Ekler

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

Benzer Ders Notları

Fiilimsi

İsim (ad)

Türkçe ders notları

Görüntü iyi değil ama umarım beğenirsiniz 🐚🫧

Isim tamlamasi

Fiilimsiler

En popüler içerikler: Nominalism

FİİLİMSİLER KONU ANLATIM PDF 8. SINIF TÜRKÇE

FİİLİMSİ DERS NOTU

İsim (ad)

İsim Tamlamaları

En popüler içerikler: Türkçe

Türkçe

LGS TÜRKÇE NOTLARI

Türkçe

tyt Türkçe ders notları

8. Sınıf Fen Bilimleri/ DNA ve Genetik Kod

8. Sınıf türkçe

8. Sınıf Fen Bilimleri/ 1. Ünite-İklim ve Hava Hareketleri

7.sınıf Türkçe ders notları

Fiilimsiler 8. Sınıf

En popüler içerikler

Tyt biyoloji

Tyt kimya

8.sınıf matematik

8. Sınıf fen notları

Tyt kimya konu başlıkları

TYT Kimya her yıl çıkan konu notları

8. Sınıf LGS Matematik Çarpanlar ve Katlar Konu Anlatımı

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

Tyt Ayt Kpss Tarih

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.