Yapım ekleri, kelimelerimize yeni anlamlar kazandıran ve farklı türde sözcükler...
Türkçe76 görüntüleme·Güncellendi 21 Tem 2026·4 sayfaYapım Ekleri Konu Anlatımı
İlayda Kavkacı@ilaydarella
1 / 4
1
of 4
Yapım Ekleri
Yapım ekleri, kelimelere gelerek yeni sözcükler türeten veya yeni anlam kazandıran yapılardır. Bu ekler sayesinde sözcük aileleri oluşur ve dilimiz zenginleşir.
Bir kelimenin yapısını incelerken karşımıza üç temel kavram çıkar: kök, gövde ve gövdeden türemiş sözcük. Kök, sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır. Gövde ise bir kelimenin en az bir yapım eki almış halidir.
Gövdeden türemiş sözcükler ise iki veya daha fazla yapım ekinin arka arkaya geldiği sözcüklerdir. Örneğin "simitçilik" sözcüğünde "simit" kök, "-çi" yapım eki ve "-lik" yapım eki vardır. Benzer şekilde "gözlen" sözcüğünde "göz" isim kökü, "-le" isimden fiil yapan ek ve "-n" fiilden fiil yapan ektir.
Hatırlatma: Yapım ekleri sözcüğün türünü değiştirebilir veya aynı türde yeni bir sözcük oluşturabilir. Örneğin "göz" (isim) → "gözle" (fiil), "tuz" (isim) → "tuzlu" (isim, sıfat).
2
of 4
İsimden İsim Yapan Ekler
İsimden isim yapan ekler, isim olan sözcüklere gelerek yeni bir isim türetirler. Bu ekler sözcüğün türünü değiştirmezler, sadece yeni bir anlam kazandırırlar.
En çok kullanılan isimden isim yapan ekler şunlardır: -lı/-li/-lu/-lü (tuzlu, köylü), -lık/-lik/-luk/-lük (tuzluk, boşluk), -sız/-siz/-suz/-süz (kitapsız, susuz), -cı/-ci/-cu/-cü (kitapçı, aşçı) ve -cık/-cik/-cuk/-cük (kısacık, azıcık).
Bunların yanında birçok isimden isim yapan ek vardır: -ceğiz/-cağız (çocukcağız), -ce/-ca (Türkçe, çocukça), -ki (sınıftaki), -daş/-deş (yurttaş, kardeş), -inci/-ıncı (birinci, ikinci). Ayrıca -imsi (mavimsi), -cil (evcil), -leyin (akşamleyin), -iz (ikiz) gibi ekler de bu gruba girer.
İpucu: İsimden isim yapan eklerin birçoğunu sıfat olarak da kullanabilirsin. Örneğin "tuzlu" hem bir isimdir hem de bir sıfat olarak "tuzlu yemek" şeklinde kullanılabilir.
3
of 4
İsimden Fiil Yapan Ekler ve Fiilden Fiil Yapan Ekler
İsimden fiil yapan ekler, isim köklerine gelerek fiil oluşturan ve sözcüğün türünü değiştiren eklerdir. En sık kullandıklarımız -le/-la (bekle, sula), -er/-ar (morar, yeşiller), -et (gözet, yönet) ekleridir.
Diğer önemli isimden fiil yapan ekler arasında -da/-de (fısılda, gürülde), -kır/-kir (fışkır, püskür), -l (incel, ufal), -al/-el (yönel, çoğal), -a/-e (kana, yaşa) ve -len/-lan (sözlen, evlen) bulunur. Bu ekler isim olan bir kelimeyi fiil haline dönüştürdükleri için dilin zenginleşmesine büyük katkı sağlarlar.
Fiilden fiil yapan ekler ise zaten fiil olan bir sözcüğe gelerek yeni fiiller oluşturur ve anlamını değiştirirler. Çatı ekleri (-l, -n, -ş, -t, -tir) bu grubun önemli bir parçasıdır. Bunların yanında -dır/-dir/-dur/-dür (yedir, kaldır), -ıl/-il/-ul/-ül (yazıl, görül), -ın/-in/-un/-ün (bakın, görün) ve -ar/-er (çıkar) eklerini sık kullanırız.
Bunu bil: Fiilden fiil yapan eklerin çoğu çatı özelliği taşır ve fiilin özne-nesne ilişkisini değiştirir. Örneğin "yaz-" fiili, "-ıl" eki ile "yazıl-" şeklinde edilgen bir anlam kazanır.
4
of 4
Fiilden İsim Yapan Ekler
Fiilden isim yapan ekler, fiil köklerine veya gövdelerine gelerek isim türünden sözcükler oluşturur. Bu ekler sayesinde hareket bildiren sözcüklerden varlık, kavram veya durum bildiren sözcükler türetebiliriz.
Tüm fiilimsi ekleri (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) aslında fiilden isim yapan eklerdir. İsim-fiil ekleri -mak/-mek, -ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş; sıfat-fiil ekleri -an/-en, -ası/-esi, -mez/-maz, -ar/-er, -dık/-dik/-duk/-dük, -ecek/-acak, -mış/-miş/-muş/-müş; zarf-fiil ekleri ise -ken, -alı/-eli, -ip, -arak/-erek, -ınca/-ince şeklindedir.
Bunların dışında fiilden isim yapan diğer önemli ekler arasında -ak/-ek (kaçak), -gı/-gi/-gu/-gü (bilgi, uyku), -gın/-gin/-gun/-gün (soygun, çalışkan), -ıcı/-ici/-ucu/-ücü (satıcı, öğrenici), -k (kapak, tükürük), -ım/-im/-um/-üm (ölüm, doğum), -ge/-ga (süpürge, dalga) bulunur.
Önemli not: Fiilimsi ekleri fiil anlamını korurken diğer fiilden isim yapan ekler tamamen isim türünde sözcükler oluşturur. Örneğin, "okumak" bir fiilimsi iken "okuyucu" tamamen bir isimdir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Nominalism
4Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
86,012781
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
867518
TürkçeAnlatım bozuklukları
Türkçe dil bilgisi dersinde yararlı ders notları
1158014
Türkçe8. Sınıf Türkçe bütün konular
8. Sınıf, Türkçe, Ders notu, konu özeti
839916
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,755124
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,28014
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47146
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,28332
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,05728
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,28869
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,495196
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,356145
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,67664
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,29549
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,625142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türkçe76 görüntüleme·Güncellendi 21 Tem 2026·4 sayfaYapım Ekleri Konu Anlatımı
İlayda Kavkacı@ilaydarella
Yapım ekleri, kelimelerimize yeni anlamlar kazandıran ve farklı türde sözcükler oluşturmamızı sağlayan önemli yapılardır. Bu ekleri kullanarak tek bir kökten birçok farklı sözcük türetebilir ve Türkçe'nin zengin söz varlığını genişletebiliriz.
1
of 4
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Yapım Ekleri
Yapım ekleri, kelimelere gelerek yeni sözcükler türeten veya yeni anlam kazandıran yapılardır. Bu ekler sayesinde sözcük aileleri oluşur ve dilimiz zenginleşir.
Bir kelimenin yapısını incelerken karşımıza üç temel kavram çıkar: kök, gövde ve gövdeden türemiş sözcük. Kök, sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır. Gövde ise bir kelimenin en az bir yapım eki almış halidir.
Gövdeden türemiş sözcükler ise iki veya daha fazla yapım ekinin arka arkaya geldiği sözcüklerdir. Örneğin "simitçilik" sözcüğünde "simit" kök, "-çi" yapım eki ve "-lik" yapım eki vardır. Benzer şekilde "gözlen" sözcüğünde "göz" isim kökü, "-le" isimden fiil yapan ek ve "-n" fiilden fiil yapan ektir.
Hatırlatma: Yapım ekleri sözcüğün türünü değiştirebilir veya aynı türde yeni bir sözcük oluşturabilir. Örneğin "göz" (isim) → "gözle" (fiil), "tuz" (isim) → "tuzlu" (isim, sıfat).
2
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
İsimden İsim Yapan Ekler
İsimden isim yapan ekler, isim olan sözcüklere gelerek yeni bir isim türetirler. Bu ekler sözcüğün türünü değiştirmezler, sadece yeni bir anlam kazandırırlar.
En çok kullanılan isimden isim yapan ekler şunlardır: -lı/-li/-lu/-lü (tuzlu, köylü), -lık/-lik/-luk/-lük (tuzluk, boşluk), -sız/-siz/-suz/-süz (kitapsız, susuz), -cı/-ci/-cu/-cü (kitapçı, aşçı) ve -cık/-cik/-cuk/-cük (kısacık, azıcık).
Bunların yanında birçok isimden isim yapan ek vardır: -ceğiz/-cağız (çocukcağız), -ce/-ca (Türkçe, çocukça), -ki (sınıftaki), -daş/-deş (yurttaş, kardeş), -inci/-ıncı (birinci, ikinci). Ayrıca -imsi (mavimsi), -cil (evcil), -leyin (akşamleyin), -iz (ikiz) gibi ekler de bu gruba girer.
İpucu: İsimden isim yapan eklerin birçoğunu sıfat olarak da kullanabilirsin. Örneğin "tuzlu" hem bir isimdir hem de bir sıfat olarak "tuzlu yemek" şeklinde kullanılabilir.
3
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
İsimden Fiil Yapan Ekler ve Fiilden Fiil Yapan Ekler
İsimden fiil yapan ekler, isim köklerine gelerek fiil oluşturan ve sözcüğün türünü değiştiren eklerdir. En sık kullandıklarımız -le/-la (bekle, sula), -er/-ar (morar, yeşiller), -et (gözet, yönet) ekleridir.
Diğer önemli isimden fiil yapan ekler arasında -da/-de (fısılda, gürülde), -kır/-kir (fışkır, püskür), -l (incel, ufal), -al/-el (yönel, çoğal), -a/-e (kana, yaşa) ve -len/-lan (sözlen, evlen) bulunur. Bu ekler isim olan bir kelimeyi fiil haline dönüştürdükleri için dilin zenginleşmesine büyük katkı sağlarlar.
Fiilden fiil yapan ekler ise zaten fiil olan bir sözcüğe gelerek yeni fiiller oluşturur ve anlamını değiştirirler. Çatı ekleri (-l, -n, -ş, -t, -tir) bu grubun önemli bir parçasıdır. Bunların yanında -dır/-dir/-dur/-dür (yedir, kaldır), -ıl/-il/-ul/-ül (yazıl, görül), -ın/-in/-un/-ün (bakın, görün) ve -ar/-er (çıkar) eklerini sık kullanırız.
Bunu bil: Fiilden fiil yapan eklerin çoğu çatı özelliği taşır ve fiilin özne-nesne ilişkisini değiştirir. Örneğin "yaz-" fiili, "-ıl" eki ile "yazıl-" şeklinde edilgen bir anlam kazanır.
4
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Fiilden İsim Yapan Ekler
Fiilden isim yapan ekler, fiil köklerine veya gövdelerine gelerek isim türünden sözcükler oluşturur. Bu ekler sayesinde hareket bildiren sözcüklerden varlık, kavram veya durum bildiren sözcükler türetebiliriz.
Tüm fiilimsi ekleri (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) aslında fiilden isim yapan eklerdir. İsim-fiil ekleri -mak/-mek, -ma/-me, -ış/-iş/-uş/-üş; sıfat-fiil ekleri -an/-en, -ası/-esi, -mez/-maz, -ar/-er, -dık/-dik/-duk/-dük, -ecek/-acak, -mış/-miş/-muş/-müş; zarf-fiil ekleri ise -ken, -alı/-eli, -ip, -arak/-erek, -ınca/-ince şeklindedir.
Bunların dışında fiilden isim yapan diğer önemli ekler arasında -ak/-ek (kaçak), -gı/-gi/-gu/-gü (bilgi, uyku), -gın/-gin/-gun/-gün (soygun, çalışkan), -ıcı/-ici/-ucu/-ücü (satıcı, öğrenici), -k (kapak, tükürük), -ım/-im/-um/-üm (ölüm, doğum), -ge/-ga (süpürge, dalga) bulunur.
Önemli not: Fiilimsi ekleri fiil anlamını korurken diğer fiilden isim yapan ekler tamamen isim türünde sözcükler oluşturur. Örneğin, "okumak" bir fiilimsi iken "okuyucu" tamamen bir isimdir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Nominalism
4Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
86,012781
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
867518
TürkçeAnlatım bozuklukları
Türkçe dil bilgisi dersinde yararlı ders notları
1158014
Türkçe8. Sınıf Türkçe bütün konular
8. Sınıf, Türkçe, Ders notu, konu özeti
839916
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,755124
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,28014
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47146
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,28332
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,05728
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,28869
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,495196
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,356145
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,67664
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,29549
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,625142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı