TYT Türkçe: Zamir Türleri ve Notlar

Zamirler ve Türleri

Zamirler isimlerin yerini tutan sözcüklerdir. Toplam 24 türü vardır ve bunları sözcük halinde ve ek halinde olarak ayırabiliriz.

Kişi zamirleri kişilerin yerini tutar ve altı tanedir: ben, sen, o, biz, siz, onlar. Kişi zamirleri isimlerin aldığı durum eklerini alabilir. Örneğin:

• ben → beni, benim, bana, bende, benden
• sen → seni, senin, sana

İşaret zamirleri (bu, şu, o) isimlerin yerini tutarlar. İşaret zamirleriyle işaret sıfatlarını karıştırmamak önemlidir. Eğer sözcüğün önüne isim geliyorsa işaret sıfatıdır, yerine isim koyabiliyorsanız zamirdir.

💡 İpucu: İşaret zamirini test etmek için yerine bir isim koyabiliyor musun diye kontrol et. "Bunu masaya koyabilirsin" cümlesinde "bunu" bir zamirdir çünkü yerine "pastayı" gibi bir isim koyabilirsin.

Dönüşlülük zamirleri kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri şeklinde kullanılır. Bunlar pekiştirme anlamı taşır ve ismin aldığı çekim eklerini alabilirler. Örneğin: "Kendim kazandım", "Kendi kendine".

Diğer Zamir Türleri ve Kullanımları

Belgisiz zamirler belirsiz varlıkları işaret eder: birkaçını, birçoğunu, kimisini, bazılarını, başkasını. Bu zamirlerin yerine isim koyabilirsiniz. "Kimse", "herkes", "şey", "biri", "hepsi" gibi sözcükler belgisiz zamire örnektir.

Soru zamirleri varlıkları soru yoluyla belirtir. "Ne", "kim", "neyi", "kimi" gibi sözcükler soru zamirleridir. Soru zamirinin cevabı her zaman bir isimdir.

🔍 Dikkat: Soru zamirlerini ve sıfatlarını karıştırmamak için şu ipucunu kullanın: "Hangi ev?" sorusunda "hangi" bir sıfatken, "Kim gördü?" sorusunda "kim" bir zamirdir.

İyelik zamirleri (iyelik ekleri) bir varlığın kime ait olduğunu gösterir: kalemim, kalemin, kalemi, kalemimiz, kaleminiz, kalemleri.

Ek halindeki zamirler -ki ekiyle oluşturulur. Üç türlüdür:

1. Sıfat yapan -ki (bitişik): akşamki, sabahki
2. İlgi zamiri -ki (bitişik): "Evdeki bebek"
3. Bağlaç olan -ki (ayrı): "Neşeli ol ki mutlu kalasın"

İlgi zamirinden önce mutlaka bulunma hâli eki (-de/-da) gelir ve yerine isim koyabiliyorsanız ilgi zamiridir.