Fiilimsiler Nedir?

Fiilimsiler aslında çok basit bir mantığa dayanır. Mak-mek eki alabilen her kelime fiildir ve bu fiillerden çeşitli eklerle türetilen sözcüklere fiilimsi denir.

Fiilimsiler üç gruba ayrılır ve ilki isim fiillerdir. İsim fiiller, -mak/-mek eklerini alan fiillerden oluşur. "Seninle görüşmek istiyorum" cümlesindeki "görüşmek" kelimesi tam da böyle bir örnektir.

Dikkat etmen gereken bir nokta var: bazı kelimeler fiilimsi gibi görünse de aslında kalıplaşmış isimlerdir. "Sarma", "dondurma", "kaymak" gibi kelimeler artık birer nesnenin adı olduğu için fiilimsi değildir.

💡 Püf Nokta: Cümledeki anlamına bakarak fiilimsilerle kalıplaşmış isimleri ayırt edebilirsin!

İsim Fiillerin İncelikleri

Türkçede olumsuzluk eki -ma/-me ile fiilimsi eki -mak/-mek birbirine karışabilir. Bu ikisini ayırt etmek için cümlenin anlamına odaklan.

İsim fiiller cümle sonuna gelmez ve tek başlarına yargı bildirmezler. Ancak ek fiil alırlarsa yüklem olarak kullanılabilirler. "En sevdiğim spor yüzmek" cümlesinde "yüzmek" tek başına durur ama "Amacım onunla konuşmak" cümlesinde ek fiil alır.

Sıfat Fiiller

Sıfat fiil ekleri -an/-as/-en/-ar/-dık şeklindedir. Sıfat fiillerin en önemli özelliği, arkalarından mutlaka isim gelmesidir.

"Yürüyen ayaklar" ya da "Kızaran gözler" örneklerinde gördüğün gibi, sıfat fiil olan kelimeye "nasıl?" sorusunu sorabilirsin.

💡 Hatırla: Sıfat fiilden sonra isim yoksa, o kelime sıfat fiil değildir!

Sıfat Fiillerde Dikkat Edilecekler

Sıfat fiil ekleriyle zaman eklerini karıştırma! Zaman ekleri $-ar/-ecek/-mış$ cümleye zaman anlamı katar ve cümle sonuna gelebilir. Sıfat fiiller ise zaman anlamı katmaz ve cümle sonuna gelemez.

"Yarın bize gelecek" cümlesindeki "-ecek" zaman ekidir ama "Gelecek yıl planlarımızı yaptık" cümlesindeki "-ecek" sıfat fiil ekidir.

Olumsuzluk eki -maz/-mez ile sıfat fiil eki de karışabilir. "Ödevlerini yapmaz oldun" cümlesinde olumsuzluk var ama "Görünmez dertlerle uğraşıyorum" cümlesinde sıfat fiil kullanılmış.

Son olarak zarf fiiller de var. Bu ekler cümleye zaman ve durum anlamı katarlar.

💡 Test Taktiği: Kelimeyi cümleden çıkardığında anlam bozuluyorsa, muhtemelen fiilimsi değil asıl fiildir!