Türkçe'de sözcükler yan yana gelince ses değişiklikleri yaşar. Bu ses...
Türkçe83 görüntüleme·Güncellendi 28 Haz 2026·6 sayfaTYT Türkçe Ses Bilgisi Konuları
C
Ceyda Bostancıoğlu@ceydabostancolu
1 / 6
1
of 6
Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi)
Türkçe'de sözcükler ek aldığında bazen ünlü harfler kaybolur - buna ünlü düşmesi denir. Bu olay üç farklı durumda karşımıza çıkar ve sınavlarda sıkça sorulan bir konudur.
Türerken düşme en yaygın türüdür. Sözcük yapım eki alınca ikinci hecedeki ünlü kaybolur: büyük → büyüttü, sarı → sarardı, yumurta → yumurtladı. Bu kuralı bilmek yazım hatalarından kurtarır.
Birleşik sözcüklerde de ünlü düşmesi görülür: ne-asıl → nasıl, ne-için → niçin, cum-artesi → cumartesi. Bu sözcükler artık tek kelime olarak kullanılır.
💡 İpucu: "Kardeşiyle" kelimesinde "kardeşi ile" birleşirken ünlü düşmesi olduğunu unutma!
2
of 6
Ünlü Düşmesi Kuralları ve Ünlü Daralması
İkinci hecedeki ünlü düşmesi şu sözcüklerde görülür: zihin → zihni, akıl → aklı, burun → burnu. Bu tür sözcükleri ezberlemelisin.
Ünlü daralması ise farklı bir ses olayıdır. -yor eki gelirken geniş ünlüler daralır: beklemek → bekliyor, ağlamak → ağlıyor. Aynı şekilde olumsuzluk eki -ma/-me de daralabilir.
Önemli ayrım: "Diyerek, deyip, yiyince" şeklinde yazılır, "diyince, diyip" değil. Bu TDK'nın özel kuralıdır ve sınavlarda sık sorulur.
💡 Taktik: -yor ekinden önce i/ı/u/ü varsa bunlar genelde a/e'ye daralır.
3
of 6
Ünlü Türemesi ve Değişimi
Ünlü türemesi iki şekilde olur. Küçültme eklerinde ünlü türer: razı → razıcık, genç → gencecik. Pekiştirme sözcüklerinde hem ünlü hem ünsüz türeyebilir: güpegündüz, sırılsıklam.
Ünlü değişimi kökte gerçekleşir. En bilinen örnek zamirlerdir: ben → bana, sen → sana. Bu değişiklikler sabit kurallardır, ezberlenmesi gerekir.
Bu ses olayları Türkçe'nin akıcılığını sağlar. Telaffuzda kolaylık yaratırken yazımda da tutarlılık getirir.
💡 Dikkat: Ünlü türemesi genelde telaffuzda zorluğu engellemek için olur.
4
of 6
Ünsüz Düşmesi ve Benzeşme
Ünsüz düşmesi sözcüklerde ünsüz harflerin kaybolmasıdır: sıcak → sıcacık, ufak → ufacık gibi. Bu özellikle küçültme eklerinde görülür.
Ünsüz benzeşmesi daha karmaşık bir kuraldır. Sözcük "f, s, t, k, ç, ş, h, p" ile bitip "c, d, g" ile başlayan ek alırsa, bu harfler "ç, t, k" ya dönüşür: bak-tık, seç-ti, git-ti.
Bu sertleşme sadece sözcüğe gelen ekte olur, sözcüğün kökünde değişiklik olmaz. Sınavlarda bu ayrım önemlidir.
💡 Kolay hatırlama: "Fıstık çap" harfleriyle biten kelimeler "cedegé"yi sertleştirir.
5
of 6
Ünsüz Yumuşaması ve Diğer Ses Olayları
Ünsüz yumuşaması sertleşmenin tam tersidir. "p, ç, t, k" harfleri "b, c, d, ğ" ye dönüşür: kitap → kitabı, ağaç → ağacı. Bu kural çok yaygındır ama özel isimlerde uygulanmaz.
Ünsüz türemesi şu sözcüklerde görülür: hal → haldi, sir → sırrı. Bazı sözcüklerde ünsüz ikizleşir.
Kaynaştırma ünsüzleri y, ş, s, n sözcükleri birleştirir: sinemaya, tiyatroya. Ulama ise noktalama işareti olmadan sözcüklerin birleşmesidir.
💡 Not: Özel isimlerde (şehir, kişi adları) ünsüz yumuşaması gösterilmez.
6
of 6
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
Sosyal BilgilerEn popüler içerikler: Semiotics
9TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47046
TürkçeNoktalama işaretleri
Noktalama işaretleri
752415
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,02927
TürkçeNOKTALAMA İŞARETLERİ
NOKTALAMA İŞARETLERİ- TYT TÜRKÇE KONU ANLATIMI
103,03942
Türk Dili ve EdebiyatıSöz Sanatları
Söz Sanatları konusunu taktik, örnekler ve açıklamalarıyla anlatmaya çalıştım.
93687
TürkçeTürkçe
Ses olayları
62654
TürkçeSöz Sanatları (Abartma, Kişileştirme, Konuşturma, Benzetme)
Söz Sanatları (Abartma, Kişileştirme, Konuşturma, Benzetme)- Konu Anlatımı
653122
TürkçeZamir
Sözcük Türleri
91,30023
TürkçeYazım ve Noktalama Kuralları
Yazım ve Noktalama Kuralları notu
876863
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
86,010782
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,28014
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,27732
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
866918
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47046
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,720123
Türkçe7.sınıf Türkçe ders notları
Umarım işinize yarar
796626
TürkçeAnlatım bozuklukları
Türkçe dil bilgisi dersinde yararlı ders notları
1157914
TürkçeAnlatım biçimleri
Bunlarla kendini geliştir
81,10837
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,17666
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,267186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,132133
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,21249
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59663
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77155
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,297188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türkçe83 görüntüleme·Güncellendi 28 Haz 2026·6 sayfaTYT Türkçe Ses Bilgisi Konuları
C
Ceyda Bostancıoğlu@ceydabostancolu
Türkçe'de sözcükler yan yana gelince ses değişiklikleri yaşar. Bu ses olayları hem yazımı hem de telaffuzu etkiler ve dil kurallarının temelini oluşturur.
1
of 6
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi)
Türkçe'de sözcükler ek aldığında bazen ünlü harfler kaybolur - buna ünlü düşmesi denir. Bu olay üç farklı durumda karşımıza çıkar ve sınavlarda sıkça sorulan bir konudur.
Türerken düşme en yaygın türüdür. Sözcük yapım eki alınca ikinci hecedeki ünlü kaybolur: büyük → büyüttü, sarı → sarardı, yumurta → yumurtladı. Bu kuralı bilmek yazım hatalarından kurtarır.
Birleşik sözcüklerde de ünlü düşmesi görülür: ne-asıl → nasıl, ne-için → niçin, cum-artesi → cumartesi. Bu sözcükler artık tek kelime olarak kullanılır.
💡 İpucu: "Kardeşiyle" kelimesinde "kardeşi ile" birleşirken ünlü düşmesi olduğunu unutma!
2
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Ünlü Düşmesi Kuralları ve Ünlü Daralması
İkinci hecedeki ünlü düşmesi şu sözcüklerde görülür: zihin → zihni, akıl → aklı, burun → burnu. Bu tür sözcükleri ezberlemelisin.
Ünlü daralması ise farklı bir ses olayıdır. -yor eki gelirken geniş ünlüler daralır: beklemek → bekliyor, ağlamak → ağlıyor. Aynı şekilde olumsuzluk eki -ma/-me de daralabilir.
Önemli ayrım: "Diyerek, deyip, yiyince" şeklinde yazılır, "diyince, diyip" değil. Bu TDK'nın özel kuralıdır ve sınavlarda sık sorulur.
💡 Taktik: -yor ekinden önce i/ı/u/ü varsa bunlar genelde a/e'ye daralır.
3
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Ünlü Türemesi ve Değişimi
Ünlü türemesi iki şekilde olur. Küçültme eklerinde ünlü türer: razı → razıcık, genç → gencecik. Pekiştirme sözcüklerinde hem ünlü hem ünsüz türeyebilir: güpegündüz, sırılsıklam.
Ünlü değişimi kökte gerçekleşir. En bilinen örnek zamirlerdir: ben → bana, sen → sana. Bu değişiklikler sabit kurallardır, ezberlenmesi gerekir.
Bu ses olayları Türkçe'nin akıcılığını sağlar. Telaffuzda kolaylık yaratırken yazımda da tutarlılık getirir.
💡 Dikkat: Ünlü türemesi genelde telaffuzda zorluğu engellemek için olur.
4
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Ünsüz Düşmesi ve Benzeşme
Ünsüz düşmesi sözcüklerde ünsüz harflerin kaybolmasıdır: sıcak → sıcacık, ufak → ufacık gibi. Bu özellikle küçültme eklerinde görülür.
Ünsüz benzeşmesi daha karmaşık bir kuraldır. Sözcük "f, s, t, k, ç, ş, h, p" ile bitip "c, d, g" ile başlayan ek alırsa, bu harfler "ç, t, k" ya dönüşür: bak-tık, seç-ti, git-ti.
Bu sertleşme sadece sözcüğe gelen ekte olur, sözcüğün kökünde değişiklik olmaz. Sınavlarda bu ayrım önemlidir.
💡 Kolay hatırlama: "Fıstık çap" harfleriyle biten kelimeler "cedegé"yi sertleştirir.
5
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Ünsüz Yumuşaması ve Diğer Ses Olayları
Ünsüz yumuşaması sertleşmenin tam tersidir. "p, ç, t, k" harfleri "b, c, d, ğ" ye dönüşür: kitap → kitabı, ağaç → ağacı. Bu kural çok yaygındır ama özel isimlerde uygulanmaz.
Ünsüz türemesi şu sözcüklerde görülür: hal → haldi, sir → sırrı. Bazı sözcüklerde ünsüz ikizleşir.
Kaynaştırma ünsüzleri y, ş, s, n sözcükleri birleştirir: sinemaya, tiyatroya. Ulama ise noktalama işareti olmadan sözcüklerin birleşmesidir.
💡 Not: Özel isimlerde (şehir, kişi adları) ünsüz yumuşaması gösterilmez.
6
of 6Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Semiotics
9TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47046
TürkçeNoktalama işaretleri
Noktalama işaretleri
752415
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,02927
TürkçeNOKTALAMA İŞARETLERİ
NOKTALAMA İŞARETLERİ- TYT TÜRKÇE KONU ANLATIMI
103,03942
Türk Dili ve EdebiyatıSöz Sanatları
Söz Sanatları konusunu taktik, örnekler ve açıklamalarıyla anlatmaya çalıştım.
93687
TürkçeTürkçe
Ses olayları
62654
TürkçeSöz Sanatları (Abartma, Kişileştirme, Konuşturma, Benzetme)
Söz Sanatları (Abartma, Kişileştirme, Konuşturma, Benzetme)- Konu Anlatımı
653122
TürkçeZamir
Sözcük Türleri
91,30023
TürkçeYazım ve Noktalama Kuralları
Yazım ve Noktalama Kuralları notu
876863
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
86,010782
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,28014
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,27732
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
866918
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47046
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,720123
Türkçe7.sınıf Türkçe ders notları
Umarım işinize yarar
796626
TürkçeAnlatım bozuklukları
Türkçe dil bilgisi dersinde yararlı ders notları
1157914
TürkçeAnlatım biçimleri
Bunlarla kendini geliştir
81,10837
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,17666
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,267186
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,132133
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,21249
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,35085
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,59663
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,77155
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,297188
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,597113
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı