Türkçede kelimelerin nasıl oluştuğunu ve köklerini anlamak, dil bilgisinin temelini...
Türkçe125 görüntüleme·Güncellendi 9 Tem 2026·2 sayfaSözcükte Yapı ve Yapım Ekleri - Dil Bilgisi Notları
K
Kerem@krmd.34
1
of 2
Kök Bilgisi ve Sözcük Yapısı
Kök, kelimenin temel anlamını taşıyan en küçük parçasıdır. Kökü bulmak için kelimeye "-mek/-mak" eki getir - eğer anlamlı bir fiil oluyorsa bu bir fiil köküdür, olmuyorsa isim köküdür.
İsim kökler susamak, kaynamak gibi fiillere dönüşebilir. Fiil kökler ise geliyor, doyurucu gibi çekimlenebilir. Sesteş kökler yazılışı aynı ama anlamı farklı (kül-yaz), ortak kökler ise hem yazılışı hem anlamı benzerdir.
Basit sözcükler sadece çekim eki alır (insanlar, balıklar). Türemiş sözcükler yapım eki alır (yaşam, kaçak). Birleşik sözcükler ise iki kelimeden oluşur (atasözü, gecekondu).
Püf Nokta: Kök ile kelimenin tamamı arasında anlam bağı olmalı - unutma!
2
of 2
Yapım Ekleri
Yapım ekleri köklerden yeni kelimeler türetmemizi sağlar. İsimden isim (-lık: şarkıcılık), isimden fiil (-la/-le: tuzlamak), fiilden isim (-ma/-me: yıkama) ve fiilden fiil (-tır/-tir: yıktırmak) yapım ekleri vardır.
Bir kelimenin isim mi fiil mi olduğunu anlamak için "-mek/-mak" ekini dene. Anlamlı fiil oluyorsa fiildir, olmuyorsa isimdir. Örneğin "dilemek" anlamlı olduğu için "dile" fiil köküdür.
Yansıma sözcükler (gevir, şapır) isim kök olarak kabul edilir. Çok yapım eki almış kelimeler türemiş sayılır ve bunları analiz ederken her eki ayrı ayrı incele.
Dikkat: Kök ile kelimenin tamamının anlamca ilişkili olması şart - bu kuralı hiç unutma!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Complex Propositions
9TürkçeYazım kuralları
Bu ders notu Türkçe dil bilgisi konusunda önemli konu özetleri içerir
746011
TürkçeEdat,Bağlaç ve Ünlem
Sözcük Türleri
958918
Türkçe8. SINIF TÜRKÇE FIILIMSILER
8. Sınıf Türkçe fiilimsiler
82,07425
TürkçeGeçiş ve bağlantı ifadeleri
8. Sınıf
82354
TürkçeTürkçe 1. ünite
Fiilimsiler
81035
Türkçecümlede anlam
cümlede anlam
92241
TürkçeTürkçe Dil Bilgisi Notları
Türkçe dil bilgisi konularını kapsamlı bir şekilde ele alan çalışma notları.
65794
TürkçeCümlede anlam
Cümlede anlam
81,33552
TürkçeEdat-ünlem-bağlaç
Edat-ünlem-bağlaç konu anlatımı ve örnekler.
95545
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
86,012781
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
867518
TürkçeAnlatım bozuklukları
Türkçe dil bilgisi dersinde yararlı ders notları
1158014
Türkçe8. Sınıf Türkçe bütün konular
8. Sınıf, Türkçe, Ders notu, konu özeti
839916
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,755124
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,28014
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47146
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,28332
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,05728
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,28869
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,495196
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,356145
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,67664
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,29549
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,625142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türkçe125 görüntüleme·Güncellendi 9 Tem 2026·2 sayfaSözcükte Yapı ve Yapım Ekleri - Dil Bilgisi Notları
K
Kerem@krmd.34
Türkçede kelimelerin nasıl oluştuğunu ve köklerini anlamak, dil bilgisinin temelini oluşturur. Bu konular sayesinde kelimelerin yapısını çözebilir ve dilin mantığını kavrayabilirsin.
1
of 2
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Kök Bilgisi ve Sözcük Yapısı
Kök, kelimenin temel anlamını taşıyan en küçük parçasıdır. Kökü bulmak için kelimeye "-mek/-mak" eki getir - eğer anlamlı bir fiil oluyorsa bu bir fiil köküdür, olmuyorsa isim köküdür.
İsim kökler susamak, kaynamak gibi fiillere dönüşebilir. Fiil kökler ise geliyor, doyurucu gibi çekimlenebilir. Sesteş kökler yazılışı aynı ama anlamı farklı (kül-yaz), ortak kökler ise hem yazılışı hem anlamı benzerdir.
Basit sözcükler sadece çekim eki alır (insanlar, balıklar). Türemiş sözcükler yapım eki alır (yaşam, kaçak). Birleşik sözcükler ise iki kelimeden oluşur (atasözü, gecekondu).
Püf Nokta: Kök ile kelimenin tamamı arasında anlam bağı olmalı - unutma!
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Yapım Ekleri
Yapım ekleri köklerden yeni kelimeler türetmemizi sağlar. İsimden isim (-lık: şarkıcılık), isimden fiil (-la/-le: tuzlamak), fiilden isim (-ma/-me: yıkama) ve fiilden fiil (-tır/-tir: yıktırmak) yapım ekleri vardır.
Bir kelimenin isim mi fiil mi olduğunu anlamak için "-mek/-mak" ekini dene. Anlamlı fiil oluyorsa fiildir, olmuyorsa isimdir. Örneğin "dilemek" anlamlı olduğu için "dile" fiil köküdür.
Yansıma sözcükler (gevir, şapır) isim kök olarak kabul edilir. Çok yapım eki almış kelimeler türemiş sayılır ve bunları analiz ederken her eki ayrı ayrı incele.
Dikkat: Kök ile kelimenin tamamının anlamca ilişkili olması şart - bu kuralı hiç unutma!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Complex Propositions
9TürkçeYazım kuralları
Bu ders notu Türkçe dil bilgisi konusunda önemli konu özetleri içerir
746011
TürkçeEdat,Bağlaç ve Ünlem
Sözcük Türleri
958918
Türkçe8. SINIF TÜRKÇE FIILIMSILER
8. Sınıf Türkçe fiilimsiler
82,07425
TürkçeGeçiş ve bağlantı ifadeleri
8. Sınıf
82354
TürkçeTürkçe 1. ünite
Fiilimsiler
81035
Türkçecümlede anlam
cümlede anlam
92241
TürkçeTürkçe Dil Bilgisi Notları
Türkçe dil bilgisi konularını kapsamlı bir şekilde ele alan çalışma notları.
65794
TürkçeCümlede anlam
Cümlede anlam
81,33552
TürkçeEdat-ünlem-bağlaç
Edat-ünlem-bağlaç konu anlatımı ve örnekler.
95545
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
86,012781
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
867518
TürkçeAnlatım bozuklukları
Türkçe dil bilgisi dersinde yararlı ders notları
1158014
Türkçe8. Sınıf Türkçe bütün konular
8. Sınıf, Türkçe, Ders notu, konu özeti
839916
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,755124
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,28014
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47146
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,28332
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,05728
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,28869
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,495196
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,356145
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,67664
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,29549
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,625142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı