Fiilimsiler Konu Anlatımı PDF - 8. Sınıf Türkçe Dersi

Fiilimsi Nedir ve Genel Özellikleri

Fiilimsi, fiillerin özel ekler alarak isim, sıfat veya zarf görevine geçmesidir. Yani bir nevi fiilden türeyen ama farklı görevler yapan kelimelerdir.

Fiilimsiler asında çok akıllı kelimelerdir! İsim soylu kelimelerin özelliklerini taşıdıkları için isim eklerini alabilirler. "Ders çalışmayı severim" cümlesindeki "çalışmayı" kelimesinde olduğu gibi.

Fiilimsiler üç önemli özelliğe sahiptir: Olumsuz yapılabilirler (-me/-ma eki ile), türemiş sözcüklerdir ve cümlede doğrudan yüklem olamazlar. Ayrıca fiil çekimine girmezler, yani zaman ve şahıs eki almazlar.

💡 Püf Noktası: Fiilimsiler bulunduğu cümleyi birleşik yapılı hale getirir!

İsim-Fiil (Mastar)

İsim-fiil ekleri "-me/-ma, -mek/-mak, -ış/-iş/-uş/-üş" şeklindedir. Bunları "MA-y-IŞ-MAK" olarak kolayca hatırlayabilirsin!

İsim-fiiller cümlede isim görevi yapar. "En sevdiğim şey kitap okumaktır" cümlesindeki "okumak" kelimesi gibi. Bu kelimeler isim tamlamalarında tamlayan olabilir ve isim çekim eklerini alabilir.

Dikkat edilmesi gereken nokta: Olumsuzluk eki "-ma/-me" ile isim-fiil eki karıştırılmamalı! "Yaramazlık yapma" çekimli eylem iken, "yemek yapmayı düşünmüyorum" isim-fiildir.

Bazı isim-fiiller kalıcı isim haline gelmiştir. "Danışma", "görüş", "ekmek" gibi kelimeler artık sadece isimdir, fiilimsi değildir.

💡 Test İpucu: Bir kelimenin isim-fiil mi yoksa isim mi olduğunu anlamak için olumsuzluk eki getir. Olumsuz yapılıyorsa isim-fiildir!

Sıfat-Fiil ve Zarf-Fiil

Sıfat-fiil ekleri "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" şeklindedir. Bu kelimeler cümlede sıfat görevi yapar ve genellikle sıfat tamlaması kurar. "Kurumuş otları yaktılar" cümlesindeki "kurumuş" kelimesi gibi.

Sıfat-fiiller bir isimden önce gelmediğinde adlaşmış sıfat-fiil olur. "Yeni binenler ayakta kaldı" örneğindeki gibi. Dikkat et, her fiilden türeyen sıfat, sıfat-fiil değildir!

Zarf-fiil ekleri ise çok çeşitlidir: "-ip, -arak, -ınca, -ken, -madan, -dıkça" gibi. Bu fiilimsiler cümlede zarf görevi yapar ve çoğunlukla ikilemeler kurar.

"Ağlaya ağlaya geldi", "koşa koşa geldi" örneklerinde olduğu gibi hareketin nasıl yapıldığını anlatır.

💡 Hatırlatma: Zarf-fiiller her zaman zarf görevindedir ve cümlede nasıl, ne zaman, ne şekilde sorularının cevabını verir!