Fiilimsiler ve Türleri

Fiilimsiler, fiillerden türeyen ama çekimlenmeyen sözcüklerdir. Bunlar cümlede yan cümlecik oluşturur ve yapım eki almış durumdadırlar. Şahıs eki almazlar ve tam bir yargı bildirmezler.

Fiilimsiler üç ana gruba ayrılır: İsim fiiller, sıfat fiiller ve zarf fiiller. İsim fiiller, fiil kök veya gövdelerine "-ma, -ış, -mak" eklerinin getirilmesiyle oluşur.

Sıfat fiiller, fiil kök veya gövdelerine "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" eklerinin getirilmesiyle oluşur. Bunlar cümlede "Nasıl?" sorusuna cevap verirler. Örnek: "Anası mezar dikecekmiş."

Zarf fiiller ise fiil kök ya da gövdelerine "-ken, -eli, -esiye, -meden, -dığında, -erek, -dikçe, -ince, -ip, -e, -a, -r, -maz, -maksızın, -casına" gibi eklerin getirilmesiyle oluşur. Örnek: "Kenyalı Asiye ince ipi oraklamadan gittiğinde oldukça geçti."

Hatırlatma: Eğer sıfat fiillerin nitelediği isimler cümleden düşerse, sıfat fiiller ismin anlam ve görevini üstlenir ve adlaşırlar. Örneğin, "Hesap yapan insanların dostları yoktur" cümlesi "Hesap yapanların dostları yoktur" şeklinde kısalabilir. Bu durumda da yine fiilimsidir.