Türk edebiyatının en önemli dönemlerini keşfetmeye hazır mısın? Servet-i Fünun'dan...
Türk Dili ve Edebiyatı937 görüntüleme·Güncellendi Jun 1, 2026·5 sayfaTanzimat Dönemi Şiiri: Türk Dili ve Edebiyatında Değişim
İbrahim Emre Atar@ataribrahim
1 / 5
1
of 5
Servet-i Fünun Şiiri
Bu dönemin şairleri "Sanat sanat içindir" felsefesiyle hareket ediyorlardı - yani sanatı sadece güzellik için yapıyorlardı, toplumu değiştirmek için değil. Dilleri oldukça ağır ve süslüydü çünkü sadece aristokrat kesime hitap ediyorlardı.
Aruz ölçüsü kullanırken şiiri düz yazıya yaklaştırdılar ve serbest müstezat tarzını geliştirdiler. Kulak kafiyesini tercih ediyor, karamsarlık, ölüm ve aşk gibi derin konuları işliyorlardı.
Batı edebiyatından etkilenerek sone, triolet, terza rima gibi yeni nazım şekillerini Türk şiirine kazandırdılar. Tevfik Fikret hem "sanat sanat için" hem de "sanat toplum için" eserler vererek iki farklı dönem yaşadı.
Not: Tevfik Fikret'in "Sis" şiirinde İstanbul'u eleştirmesi ve oğlu Haluk aracılığıyla gençlere seslenmesi dönemin sosyal eleştiri anlayışını gösterir.
Cenap Şahabettin ise alışılmamış bağdaştırmalarıyla dikkat çekti ve Parnasizm ile Sembolizm akımlarından etkilendi.
2
of 5
Tanzimat Dönemi Şiiri
Tanzimat I. Dönem şairleri için sanat toplumun hizmetindeydi! İlk defa vatan, hürriyet, özgürlük gibi kavramları şiirlerinde işlediler - bu o dönem için çok cesur bir adımdı.
Dili sadeleştirmeye çalıştılar ama pek başaramadılar, yine ağır kaldı. Aruz ölçüsü kullanıyor, beyit halinde yazıyorlardı. Divan edebiyatının nazım şekillerini kullanmaya devam ettiler ama parça güzelliği yerine bütün güzelliğini önemsediler.
Bu dönemde birçok ilk eser ortaya çıktı: İlk özel gazete Tercüman-ı Ahval, ilk eleştiri yazısı, ilk mizahi dergi Diyojen gibi. Namık Kemal ve Şinasi bu dönemin öncü isimleriydiler.
Not: Bu dönemde "kafiye göz içindir" anlayışı hakimdi - yani kafiye okuyucu için değil, gözle görülmek için yapılıyordu.
II. Dönemde ise sanat sanat içindir anlayışı hakim oldu. Romantizm etkisiyle aşk, ölüm ve metafizik konular işlendi.
3
of 5
Dönemin Önemli Şairleri
Abdülhak Hamit Tarhan "büyük üstad" olarak anılır ve birçok ilke imza attı. İlk pastoral şiir Sahra, ilk kafiyesiz şiir Validem onun eserleri. Romantizm akımından etkilendiği için tezatlar şairi diye de bilinir.
Tiyatrolarını sahnelensin diye değil, okunmak için yazıyordu. "Sanat sanat içindir" anlayışıyla eserler veren Hamit, özellikle Makber şiiriyle tanınır.
Recaizade Mahmut Ekrem yeni edebiyatın savunucusuydu ve Muallim Naci ile girdiği eski-yeni tartışması edebiyat tarihimizde çok ünlüdür. İlk realist roman Araba Sevdası'nın yazarıdır.
Dikkat: Bu dönemde birçok batılı tür ilk kez Türk edebiyatına girdi - pastoral şiir, kafiyesiz şiir, realist roman gibi.
Ekrem kulak için kafiyeyi savunuyordu, yani kafiyelerin kulağa hoş gelmesini önemsiyordu. Zemzeme, Pejmurde gibi şiir kitapları vardır.
4
of 5
Namık Kemal ve Şinasi
Namık Kemal "vatan ve hürriyet şairi" olarak bilinir çünkü toplumu eğitmek amacıyla yazdı. Ziya Paşa'yı divan edebiyatını övdüğü için eleştirmiş ve Batı edebiyatını savunmuştur.
Londra'da Ziya Paşa ile birlikte Hürriyet Gazetesi'ni çıkardı - bu gazete özgürlük mücadelesinin sesi oldu. Divan edebiyatı tarzlarını kullanarak içerikte yenilik yaptı, yani eski kalıpları yeni fikirlerle doldurdu.
Şinasi ise çok pratik işler yaptı: fikir çevirileri, ilk kez noktalama işaretlerini kullanma, Agah Efendi'yle ilk özel gazeteyi çıkarma gibi. Edebiyatımızın modernleşmesinde öncü rol oynadı.
Önemli: Tanzimat II. Dönem'de "sanat sanat içindir" anlayışı hakim oldu, dil ağır ve süslü kaldı, romantizm etkisi arttı.
Her iki şair de aruz ölçüsü kullandı ve şiirlerine başlık koyma geleneğini başlattı. Kafiye kulak için yapılmaya başlandı.
5
of 5
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Humanism
9Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türk Dili ve Edebiyatı937 görüntüleme·Güncellendi Jun 1, 2026·5 sayfaTanzimat Dönemi Şiiri: Türk Dili ve Edebiyatında Değişim
İbrahim Emre Atar@ataribrahim
Türk edebiyatının en önemli dönemlerini keşfetmeye hazır mısın? Servet-i Fünun'dan Tanzimat'a kadar uzanan bu yolculukta, şairlerimizin nasıl sanatı hayat için mi yoksa sanatı sanat için mi yaptıkları konusundaki büyük tartışmaları göreceksin.
1
of 5
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Servet-i Fünun Şiiri
Bu dönemin şairleri "Sanat sanat içindir" felsefesiyle hareket ediyorlardı - yani sanatı sadece güzellik için yapıyorlardı, toplumu değiştirmek için değil. Dilleri oldukça ağır ve süslüydü çünkü sadece aristokrat kesime hitap ediyorlardı.
Aruz ölçüsü kullanırken şiiri düz yazıya yaklaştırdılar ve serbest müstezat tarzını geliştirdiler. Kulak kafiyesini tercih ediyor, karamsarlık, ölüm ve aşk gibi derin konuları işliyorlardı.
Batı edebiyatından etkilenerek sone, triolet, terza rima gibi yeni nazım şekillerini Türk şiirine kazandırdılar. Tevfik Fikret hem "sanat sanat için" hem de "sanat toplum için" eserler vererek iki farklı dönem yaşadı.
Not: Tevfik Fikret'in "Sis" şiirinde İstanbul'u eleştirmesi ve oğlu Haluk aracılığıyla gençlere seslenmesi dönemin sosyal eleştiri anlayışını gösterir.
Cenap Şahabettin ise alışılmamış bağdaştırmalarıyla dikkat çekti ve Parnasizm ile Sembolizm akımlarından etkilendi.
2
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Tanzimat Dönemi Şiiri
Tanzimat I. Dönem şairleri için sanat toplumun hizmetindeydi! İlk defa vatan, hürriyet, özgürlük gibi kavramları şiirlerinde işlediler - bu o dönem için çok cesur bir adımdı.
Dili sadeleştirmeye çalıştılar ama pek başaramadılar, yine ağır kaldı. Aruz ölçüsü kullanıyor, beyit halinde yazıyorlardı. Divan edebiyatının nazım şekillerini kullanmaya devam ettiler ama parça güzelliği yerine bütün güzelliğini önemsediler.
Bu dönemde birçok ilk eser ortaya çıktı: İlk özel gazete Tercüman-ı Ahval, ilk eleştiri yazısı, ilk mizahi dergi Diyojen gibi. Namık Kemal ve Şinasi bu dönemin öncü isimleriydiler.
Not: Bu dönemde "kafiye göz içindir" anlayışı hakimdi - yani kafiye okuyucu için değil, gözle görülmek için yapılıyordu.
II. Dönemde ise sanat sanat içindir anlayışı hakim oldu. Romantizm etkisiyle aşk, ölüm ve metafizik konular işlendi.
3
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dönemin Önemli Şairleri
Abdülhak Hamit Tarhan "büyük üstad" olarak anılır ve birçok ilke imza attı. İlk pastoral şiir Sahra, ilk kafiyesiz şiir Validem onun eserleri. Romantizm akımından etkilendiği için tezatlar şairi diye de bilinir.
Tiyatrolarını sahnelensin diye değil, okunmak için yazıyordu. "Sanat sanat içindir" anlayışıyla eserler veren Hamit, özellikle Makber şiiriyle tanınır.
Recaizade Mahmut Ekrem yeni edebiyatın savunucusuydu ve Muallim Naci ile girdiği eski-yeni tartışması edebiyat tarihimizde çok ünlüdür. İlk realist roman Araba Sevdası'nın yazarıdır.
Dikkat: Bu dönemde birçok batılı tür ilk kez Türk edebiyatına girdi - pastoral şiir, kafiyesiz şiir, realist roman gibi.
Ekrem kulak için kafiyeyi savunuyordu, yani kafiyelerin kulağa hoş gelmesini önemsiyordu. Zemzeme, Pejmurde gibi şiir kitapları vardır.
4
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Namık Kemal ve Şinasi
Namık Kemal "vatan ve hürriyet şairi" olarak bilinir çünkü toplumu eğitmek amacıyla yazdı. Ziya Paşa'yı divan edebiyatını övdüğü için eleştirmiş ve Batı edebiyatını savunmuştur.
Londra'da Ziya Paşa ile birlikte Hürriyet Gazetesi'ni çıkardı - bu gazete özgürlük mücadelesinin sesi oldu. Divan edebiyatı tarzlarını kullanarak içerikte yenilik yaptı, yani eski kalıpları yeni fikirlerle doldurdu.
Şinasi ise çok pratik işler yaptı: fikir çevirileri, ilk kez noktalama işaretlerini kullanma, Agah Efendi'yle ilk özel gazeteyi çıkarma gibi. Edebiyatımızın modernleşmesinde öncü rol oynadı.
Önemli: Tanzimat II. Dönem'de "sanat sanat içindir" anlayışı hakim oldu, dil ağır ve süslü kaldı, romantizm etkisi arttı.
Her iki şair de aruz ölçüsü kullandı ve şiirlerine başlık koyma geleneğini başlattı. Kafiye kulak için yapılmaya başlandı.
5
of 5Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Humanism
9Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı