Sözcüklerin anlamları, Türkçemizin en renkli konularından biridir. Bu konuda sözcüklerin...
Türkçe379 görüntüleme·Güncellendi 29 Ağu 2026·3 sayfaSözcükte Anlam ve Anlam Çeşitleri
Talha Ahmet Çopur@ahmett
1 / 3
1
of 3
Sözcükte Anlam: Gerçek, Mecaz ve Terim Anlam
Sözcüklerin gerçek anlamı, hepimizin bildiği, ilk aklımıza gelen anlamdır. "Gözleri ağrıyordu", "diş ağrısı", "çam kokuları" örneklerindeki gibi sözcükler temel anlamlarıyla kullanılmıştır. Bazı sözcükler gerçek anlamından biraz uzaklaşabilir ama hâlâ gerçek anlam sayılır. "Dağ başı", "kapının kolu", "ırmağın ağzı", "masanın ayağı" gibi ifadeler buna örnektir.
Mecaz anlam ise, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır. "Babasının gölgesinde yaşamak", "durgun bir hal", "film sarmadı" ya da "bilet yanar" gibi ifadeler mecaz anlamlıdır. Bu kullanımlarda sözcükler, asıl anlamlarından çok farklı anlamlar kazanmıştır.
Terim anlam, sözcüklerin bilim, sanat, spor veya meslek alanlarında özel anlamlar kazanmasıdır. "Meridyen" coğrafyada, "penaltı" futbolda, "atom" fen bilimlerinde, "entübe" tıpta, "sıfat" Türkçede özel anlamı olan terimlerdir.
Dikkat! Sözcükler, bulunduğu cümleye göre anlam kazanır. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu yüzden sözcüğün anlamını belirlerken cümledeki kullanımına dikkat etmelisiniz.
2
of 3
Somut ve Soyut Anlam
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızın herhangi biriyle algılayabildiğimiz varlıkları ifade eder. Ellerimizle hissettiğimiz "rüzgâr", dilimizle tattığımız "acılı çorba", burnumuzla kokladığımız "gül kokusu", kulaklarımızla duyduğumuz "aracın sesi" ve gözlerimizle gördüğümüz "kırmızı" renk somut anlamlı sözcüklerdir.
Bazen somut bir sözcük, mecaz anlam kazanarak soyut bir anlama dönüşebilir. Örneğin, "sert taş" derken somut bir özellikten bahsederken, "sert konuşmak" dediğimizde artık soyut bir kavramdan bahsediyoruz.
Soyut anlamlı sözcükler ise duyu organlarımızla algılayamadığımız, zihnimizle kavradığımız kavramları ifade eder. "Saygı", "akıl", "kıskançlık", "umut", "şefkat", "cömertlik", "sabır" ve "kaygı" gibi kavramlar soyut anlamlıdır. Bu duygu ve düşünceleri göremez, dokunamaz veya tadamayız, ancak varlıklarını zihnimizde hissederiz.
İpucu: Somut ve soyut kavramları ayırt etmek için kendinize şu soruyu sorun: "Bunu görebilir, dokunabilir, duyabilir, koklayabilir veya tadabilir miyim?" Eğer cevap "evet" ise somut, "hayır" ise soyut anlamlıdır.
3
of 3
Çok Anlamlılık
Türkçemizde birçok sözcük, çok anlamlılık özelliğine sahiptir. Yani aynı sözcük, farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu özellik, dilimizi daha zengin ve esnek hale getirir.
"Atmak" sözcüğü bunun güzel bir örneğidir. "Suya taş atmak" dediğimizde bir nesneyi fırlatmaktan bahsederiz. "Yemeklere fazla tuz atmayın" dediğimizde eklemekten söz ederiz. "Karşıya geçmemiz için merdiven attılar" dediğimizde ise uzatmak, sermek anlamını taşır.
Benzer şekilde "yatmak" sözcüğü de farklı anlamlara gelir. "Kanepeye dinlenmek için yattım" dediğimizde uzanmaktan bahsederiz. "Rüzgardan ekinler yatmış" dediğimizde eğilmek, bükülmek anlamındadır. "Depoda bir sürü mal yatıyor" cümlesinde ise beklemek, durmak anlamı vardır.
Harika bir bilgi! Bir sözcüğün sözlükteki anlam sayısı ne kadar fazlaysa, o sözcük o kadar çok kullanılıyor demektir. Türkçemizde "çıkmak", "gelmek", "vermek" gibi sözcükler onlarca farklı anlamda kullanılabilir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Semiotics
9TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,12628
Türk Dili ve EdebiyatıTyt türkçe destek defterim
en büyük destekçiniz
1257628
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47946
Türkçe8. Sınıf Türkçe ünite 1 konu anlatım ve test.
8.Sınıf Türkçe ünite 1 konu anlatım ve test
885015
TürkçeSes bilgisi
Bu ders notunda ses bilgisi hakkında konu anlatımı bulunmaktadır
96767
TürkçeTürkçe
Ses olayları
62724
TürkçeSözcükte anlam
Tyt notları
91322
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat ders notları
Ders notları
101,72523
Türk Dili ve EdebiyatıNoktalama İşaretleri
9. SINIF KONU İÇERİKLERİ-TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
963720
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
881619
Türkçe8. Sınıf Türkçe bütün konular
8. Sınıf, Türkçe, Ders notu, konu özeti
842916
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,827124
Türkçe8. Sınıf türkçe
Tüm üniteleri içerir!
846023
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,12628
Türkçetyt Türkçe ders notları
tyt türkçe dil bilgisi konusu ders notları
128,365151
TürkçeSes Bilgisi
Ses Bilgisi Türkçe Ders Notu
102083
Türkçe8.sınıf türkçe cümlenin ögeleri
8.sınıf türkçe
83,38077
Türkçesadık uygun tyt konuları
tyt
102344
En popüler içerikler
9
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,776152
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,893204
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,60570
FizikTYT Fizik
Tyt fizik
107,447212
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,84768
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,601113
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,29935
FizikTYT Fizik
18 sayfada fizik
1218,449734
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,36250
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türkçe379 görüntüleme·Güncellendi 29 Ağu 2026·3 sayfaSözcükte Anlam ve Anlam Çeşitleri
Talha Ahmet Çopur@ahmett
Sözcüklerin anlamları, Türkçemizin en renkli konularından biridir. Bu konuda sözcüklerin temel, mecaz ve terim anlamlarını; somut ve soyut kavramları ve sözcüklerin çok anlamlılık özelliklerini öğreneceğiz. Bu bilgiler, hem günlük dilimizi daha iyi kullanmamıza hem de sınavlarda başarılı olmamıza yardımcı olacak.
1
of 3
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Sözcükte Anlam: Gerçek, Mecaz ve Terim Anlam
Sözcüklerin gerçek anlamı, hepimizin bildiği, ilk aklımıza gelen anlamdır. "Gözleri ağrıyordu", "diş ağrısı", "çam kokuları" örneklerindeki gibi sözcükler temel anlamlarıyla kullanılmıştır. Bazı sözcükler gerçek anlamından biraz uzaklaşabilir ama hâlâ gerçek anlam sayılır. "Dağ başı", "kapının kolu", "ırmağın ağzı", "masanın ayağı" gibi ifadeler buna örnektir.
Mecaz anlam ise, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır. "Babasının gölgesinde yaşamak", "durgun bir hal", "film sarmadı" ya da "bilet yanar" gibi ifadeler mecaz anlamlıdır. Bu kullanımlarda sözcükler, asıl anlamlarından çok farklı anlamlar kazanmıştır.
Terim anlam, sözcüklerin bilim, sanat, spor veya meslek alanlarında özel anlamlar kazanmasıdır. "Meridyen" coğrafyada, "penaltı" futbolda, "atom" fen bilimlerinde, "entübe" tıpta, "sıfat" Türkçede özel anlamı olan terimlerdir.
Dikkat! Sözcükler, bulunduğu cümleye göre anlam kazanır. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu yüzden sözcüğün anlamını belirlerken cümledeki kullanımına dikkat etmelisiniz.
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Somut ve Soyut Anlam
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızın herhangi biriyle algılayabildiğimiz varlıkları ifade eder. Ellerimizle hissettiğimiz "rüzgâr", dilimizle tattığımız "acılı çorba", burnumuzla kokladığımız "gül kokusu", kulaklarımızla duyduğumuz "aracın sesi" ve gözlerimizle gördüğümüz "kırmızı" renk somut anlamlı sözcüklerdir.
Bazen somut bir sözcük, mecaz anlam kazanarak soyut bir anlama dönüşebilir. Örneğin, "sert taş" derken somut bir özellikten bahsederken, "sert konuşmak" dediğimizde artık soyut bir kavramdan bahsediyoruz.
Soyut anlamlı sözcükler ise duyu organlarımızla algılayamadığımız, zihnimizle kavradığımız kavramları ifade eder. "Saygı", "akıl", "kıskançlık", "umut", "şefkat", "cömertlik", "sabır" ve "kaygı" gibi kavramlar soyut anlamlıdır. Bu duygu ve düşünceleri göremez, dokunamaz veya tadamayız, ancak varlıklarını zihnimizde hissederiz.
İpucu: Somut ve soyut kavramları ayırt etmek için kendinize şu soruyu sorun: "Bunu görebilir, dokunabilir, duyabilir, koklayabilir veya tadabilir miyim?" Eğer cevap "evet" ise somut, "hayır" ise soyut anlamlıdır.
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Çok Anlamlılık
Türkçemizde birçok sözcük, çok anlamlılık özelliğine sahiptir. Yani aynı sözcük, farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu özellik, dilimizi daha zengin ve esnek hale getirir.
"Atmak" sözcüğü bunun güzel bir örneğidir. "Suya taş atmak" dediğimizde bir nesneyi fırlatmaktan bahsederiz. "Yemeklere fazla tuz atmayın" dediğimizde eklemekten söz ederiz. "Karşıya geçmemiz için merdiven attılar" dediğimizde ise uzatmak, sermek anlamını taşır.
Benzer şekilde "yatmak" sözcüğü de farklı anlamlara gelir. "Kanepeye dinlenmek için yattım" dediğimizde uzanmaktan bahsederiz. "Rüzgardan ekinler yatmış" dediğimizde eğilmek, bükülmek anlamındadır. "Depoda bir sürü mal yatıyor" cümlesinde ise beklemek, durmak anlamı vardır.
Harika bir bilgi! Bir sözcüğün sözlükteki anlam sayısı ne kadar fazlaysa, o sözcük o kadar çok kullanılıyor demektir. Türkçemizde "çıkmak", "gelmek", "vermek" gibi sözcükler onlarca farklı anlamda kullanılabilir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Semiotics
9TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,12628
Türk Dili ve EdebiyatıTyt türkçe destek defterim
en büyük destekçiniz
1257628
TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,47946
Türkçe8. Sınıf Türkçe ünite 1 konu anlatım ve test.
8.Sınıf Türkçe ünite 1 konu anlatım ve test
885015
TürkçeSes bilgisi
Bu ders notunda ses bilgisi hakkında konu anlatımı bulunmaktadır
96767
TürkçeTürkçe
Ses olayları
62724
TürkçeSözcükte anlam
Tyt notları
91322
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat ders notları
Ders notları
101,72523
Türk Dili ve EdebiyatıNoktalama İşaretleri
9. SINIF KONU İÇERİKLERİ-TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
963720
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
881619
Türkçe8. Sınıf Türkçe bütün konular
8. Sınıf, Türkçe, Ders notu, konu özeti
842916
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,827124
Türkçe8. Sınıf türkçe
Tüm üniteleri içerir!
846023
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
102,12628
Türkçetyt Türkçe ders notları
tyt türkçe dil bilgisi konusu ders notları
128,365151
TürkçeSes Bilgisi
Ses Bilgisi Türkçe Ders Notu
102083
Türkçe8.sınıf türkçe cümlenin ögeleri
8.sınıf türkçe
83,38077
Türkçesadık uygun tyt konuları
tyt
102344
En popüler içerikler
9BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,776152
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,893204
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,60570
FizikTYT Fizik
Tyt fizik
107,447212
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,84768
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,601113
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,29935
FizikTYT Fizik
18 sayfada fizik
1218,449734
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,36250
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı