Sözcüklerin anlamları, Türkçemizin en renkli konularından biridir. Bu konuda sözcüklerin... Daha fazla göster
Türkçe378 görüntüleme·Güncellendi May 20, 2026·3 sayfaSözcükte Anlam ve Anlam Çeşitleri
Talha Ahmet Çopur@ahmett
1 / 3
1
of 3
Sözcükte Anlam: Gerçek, Mecaz ve Terim Anlam
Sözcüklerin gerçek anlamı, hepimizin bildiği, ilk aklımıza gelen anlamdır. "Gözleri ağrıyordu", "diş ağrısı", "çam kokuları" örneklerindeki gibi sözcükler temel anlamlarıyla kullanılmıştır. Bazı sözcükler gerçek anlamından biraz uzaklaşabilir ama hâlâ gerçek anlam sayılır. "Dağ başı", "kapının kolu", "ırmağın ağzı", "masanın ayağı" gibi ifadeler buna örnektir.
Mecaz anlam ise, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır. "Babasının gölgesinde yaşamak", "durgun bir hal", "film sarmadı" ya da "bilet yanar" gibi ifadeler mecaz anlamlıdır. Bu kullanımlarda sözcükler, asıl anlamlarından çok farklı anlamlar kazanmıştır.
Terim anlam, sözcüklerin bilim, sanat, spor veya meslek alanlarında özel anlamlar kazanmasıdır. "Meridyen" coğrafyada, "penaltı" futbolda, "atom" fen bilimlerinde, "entübe" tıpta, "sıfat" Türkçede özel anlamı olan terimlerdir.
Dikkat! Sözcükler, bulunduğu cümleye göre anlam kazanır. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu yüzden sözcüğün anlamını belirlerken cümledeki kullanımına dikkat etmelisiniz.
2
of 3
Somut ve Soyut Anlam
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızın herhangi biriyle algılayabildiğimiz varlıkları ifade eder. Ellerimizle hissettiğimiz "rüzgâr", dilimizle tattığımız "acılı çorba", burnumuzla kokladığımız "gül kokusu", kulaklarımızla duyduğumuz "aracın sesi" ve gözlerimizle gördüğümüz "kırmızı" renk somut anlamlı sözcüklerdir.
Bazen somut bir sözcük, mecaz anlam kazanarak soyut bir anlama dönüşebilir. Örneğin, "sert taş" derken somut bir özellikten bahsederken, "sert konuşmak" dediğimizde artık soyut bir kavramdan bahsediyoruz.
Soyut anlamlı sözcükler ise duyu organlarımızla algılayamadığımız, zihnimizle kavradığımız kavramları ifade eder. "Saygı", "akıl", "kıskançlık", "umut", "şefkat", "cömertlik", "sabır" ve "kaygı" gibi kavramlar soyut anlamlıdır. Bu duygu ve düşünceleri göremez, dokunamaz veya tadamayız, ancak varlıklarını zihnimizde hissederiz.
İpucu: Somut ve soyut kavramları ayırt etmek için kendinize şu soruyu sorun: "Bunu görebilir, dokunabilir, duyabilir, koklayabilir veya tadabilir miyim?" Eğer cevap "evet" ise somut, "hayır" ise soyut anlamlıdır.
3
of 3
Çok Anlamlılık
Türkçemizde birçok sözcük, çok anlamlılık özelliğine sahiptir. Yani aynı sözcük, farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu özellik, dilimizi daha zengin ve esnek hale getirir.
"Atmak" sözcüğü bunun güzel bir örneğidir. "Suya taş atmak" dediğimizde bir nesneyi fırlatmaktan bahsederiz. "Yemeklere fazla tuz atmayın" dediğimizde eklemekten söz ederiz. "Karşıya geçmemiz için merdiven attılar" dediğimizde ise uzatmak, sermek anlamını taşır.
Benzer şekilde "yatmak" sözcüğü de farklı anlamlara gelir. "Kanepeye dinlenmek için yattım" dediğimizde uzanmaktan bahsederiz. "Rüzgardan ekinler yatmış" dediğimizde eğilmek, bükülmek anlamındadır. "Depoda bir sürü mal yatıyor" cümlesinde ise beklemek, durmak anlamı vardır.
Harika bir bilgi! Bir sözcüğün sözlükteki anlam sayısı ne kadar fazlaysa, o sözcük o kadar çok kullanılıyor demektir. Türkçemizde "çıkmak", "gelmek", "vermek" gibi sözcükler onlarca farklı anlamda kullanılabilir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Semiotics
9TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,28745
TürkçeNoktalama işaretleri
Noktalama işaretleri
746513
TürkçeNOKTALAMA İŞARETLERİ
NOKTALAMA İŞARETLERİ- TYT TÜRKÇE KONU ANLATIMI
103,00340
TürkçeTürkçe
Ses olayları
62494
Türk Dili ve EdebiyatıSes olayları
Ses olayları önemli ☆başarılar ✨️
94009
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
101,93327
Türk Dili ve EdebiyatıSöz Sanatları
Söz Sanatları konusunu taktik, örnekler ve açıklamalarıyla anlatmaya çalıştım.
93566
TürkçeZamir
Sözcük Türleri
91,29423
Türk Dili ve EdebiyatıTyt türkçe destek defterim
en büyük destekçiniz
1252627
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
85,918782
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,21829
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,13213
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
853917
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,586121
Türkçe7.sınıf Türkçe ders notları
Umarım işinize yarar
787726
T
Türkçetürkçe
türkçe konularını açıklayan tedt
72890
Türkçe7. Sınıf Türkçe Zarflar
7. Sınıf Türkçe Zarflar
71,08817
TürkçeAnlatım biçimleri
Bunlarla kendini geliştir
81,03337
En popüler içerikler
9
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07982
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,58352
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,32580
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,673266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türkçe378 görüntüleme·Güncellendi May 20, 2026·3 sayfaSözcükte Anlam ve Anlam Çeşitleri
Talha Ahmet Çopur@ahmett
Sözcüklerin anlamları, Türkçemizin en renkli konularından biridir. Bu konuda sözcüklerin temel, mecaz ve terim anlamlarını; somut ve soyut kavramları ve sözcüklerin çok anlamlılık özelliklerini öğreneceğiz. Bu bilgiler, hem günlük dilimizi daha iyi kullanmamıza hem de sınavlarda başarılı olmamıza yardımcı olacak.
1
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Sözcükte Anlam: Gerçek, Mecaz ve Terim Anlam
Sözcüklerin gerçek anlamı, hepimizin bildiği, ilk aklımıza gelen anlamdır. "Gözleri ağrıyordu", "diş ağrısı", "çam kokuları" örneklerindeki gibi sözcükler temel anlamlarıyla kullanılmıştır. Bazı sözcükler gerçek anlamından biraz uzaklaşabilir ama hâlâ gerçek anlam sayılır. "Dağ başı", "kapının kolu", "ırmağın ağzı", "masanın ayağı" gibi ifadeler buna örnektir.
Mecaz anlam ise, bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasıdır. "Babasının gölgesinde yaşamak", "durgun bir hal", "film sarmadı" ya da "bilet yanar" gibi ifadeler mecaz anlamlıdır. Bu kullanımlarda sözcükler, asıl anlamlarından çok farklı anlamlar kazanmıştır.
Terim anlam, sözcüklerin bilim, sanat, spor veya meslek alanlarında özel anlamlar kazanmasıdır. "Meridyen" coğrafyada, "penaltı" futbolda, "atom" fen bilimlerinde, "entübe" tıpta, "sıfat" Türkçede özel anlamı olan terimlerdir.
Dikkat! Sözcükler, bulunduğu cümleye göre anlam kazanır. Aynı sözcük farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu yüzden sözcüğün anlamını belirlerken cümledeki kullanımına dikkat etmelisiniz.
2
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Somut ve Soyut Anlam
Somut anlamlı sözcükler, beş duyu organımızın herhangi biriyle algılayabildiğimiz varlıkları ifade eder. Ellerimizle hissettiğimiz "rüzgâr", dilimizle tattığımız "acılı çorba", burnumuzla kokladığımız "gül kokusu", kulaklarımızla duyduğumuz "aracın sesi" ve gözlerimizle gördüğümüz "kırmızı" renk somut anlamlı sözcüklerdir.
Bazen somut bir sözcük, mecaz anlam kazanarak soyut bir anlama dönüşebilir. Örneğin, "sert taş" derken somut bir özellikten bahsederken, "sert konuşmak" dediğimizde artık soyut bir kavramdan bahsediyoruz.
Soyut anlamlı sözcükler ise duyu organlarımızla algılayamadığımız, zihnimizle kavradığımız kavramları ifade eder. "Saygı", "akıl", "kıskançlık", "umut", "şefkat", "cömertlik", "sabır" ve "kaygı" gibi kavramlar soyut anlamlıdır. Bu duygu ve düşünceleri göremez, dokunamaz veya tadamayız, ancak varlıklarını zihnimizde hissederiz.
İpucu: Somut ve soyut kavramları ayırt etmek için kendinize şu soruyu sorun: "Bunu görebilir, dokunabilir, duyabilir, koklayabilir veya tadabilir miyim?" Eğer cevap "evet" ise somut, "hayır" ise soyut anlamlıdır.
3
of 3Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Çok Anlamlılık
Türkçemizde birçok sözcük, çok anlamlılık özelliğine sahiptir. Yani aynı sözcük, farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilir. Bu özellik, dilimizi daha zengin ve esnek hale getirir.
"Atmak" sözcüğü bunun güzel bir örneğidir. "Suya taş atmak" dediğimizde bir nesneyi fırlatmaktan bahsederiz. "Yemeklere fazla tuz atmayın" dediğimizde eklemekten söz ederiz. "Karşıya geçmemiz için merdiven attılar" dediğimizde ise uzatmak, sermek anlamını taşır.
Benzer şekilde "yatmak" sözcüğü de farklı anlamlara gelir. "Kanepeye dinlenmek için yattım" dediğimizde uzanmaktan bahsederiz. "Rüzgardan ekinler yatmış" dediğimizde eğilmek, bükülmek anlamındadır. "Depoda bir sürü mal yatıyor" cümlesinde ise beklemek, durmak anlamı vardır.
Harika bir bilgi! Bir sözcüğün sözlükteki anlam sayısı ne kadar fazlaysa, o sözcük o kadar çok kullanılıyor demektir. Türkçemizde "çıkmak", "gelmek", "vermek" gibi sözcükler onlarca farklı anlamda kullanılabilir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Semiotics
9TürkçeSöz Sanatları
Söz Sanatları
63,28745
TürkçeNoktalama işaretleri
Noktalama işaretleri
746513
TürkçeNOKTALAMA İŞARETLERİ
NOKTALAMA İŞARETLERİ- TYT TÜRKÇE KONU ANLATIMI
103,00340
TürkçeTürkçe
Ses olayları
62494
Türk Dili ve EdebiyatıSes olayları
Ses olayları önemli ☆başarılar ✨️
94009
TürkçeYazım Kuralları TYT notları
Tyt Türkçe Yazım kuralları çalışma notları
101,93327
Türk Dili ve EdebiyatıSöz Sanatları
Söz Sanatları konusunu taktik, örnekler ve açıklamalarıyla anlatmaya çalıştım.
93566
TürkçeZamir
Sözcük Türleri
91,29423
Türk Dili ve EdebiyatıTyt türkçe destek defterim
en büyük destekçiniz
1252627
Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9Türkçe8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
8.Sınıf Anlatım Bozukluğu Konu Anlatımı
85,918782
TürkçeFiilde Yapı
Basit,Türemiş ve Birleşik Fiiller Konu Anlatımı.
71,21829
TürkçeMetin türleri
Tekrar
81,13213
TürkçeLGS TÜRKÇE NOTLARI
VİNKAMPÜS YAYINLARI
853917
TürkçeTürkçe
Türkçe 8.Sınıf Fiilimsiler Konu Anlatımı
84,586121
Türkçe7.sınıf Türkçe ders notları
Umarım işinize yarar
787726
T
Türkçetürkçe
türkçe konularını açıklayan tedt
72890
Türkçe7. Sınıf Türkçe Zarflar
7. Sınıf Türkçe Zarflar
71,08817
TürkçeAnlatım biçimleri
Bunlarla kendini geliştir
81,03337
En popüler içerikler
9Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,07982
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
84,569160
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
94,592125
Fen Bilimleri7. Sınıf Fen Bilimleri
Tüm üniteler
79,086184
T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülükİnkılap tarihi
Beğenin
82,58352
Fen Bilimleri8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
8. SINIF BASİT MAKİNELER-MAKARALAR
83,32580
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
93,04257
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
91,78043
Cografya9. sınıf coğrafya ders notları
9. sınıf coğrafya ilk 3 ünitenin notları
917,673266
Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı