Uygulamaya git

Dersler

Türk Dili ve EdebiyatıTürk Dili ve Edebiyatı655 görüntüleme·Güncellendi May 28, 2026·21 sayfa

Ses Bilgisi Konu Anlatımı | 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı

K
Kani Dunlayıcı@kanidunlayc

Ses Bilgisi, Türkçe dilinin ses yapısını ve sözcüklerdeki ses olaylarını... Daha fazla göster

1
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ses Bilgisi Giriş

Ses Bilgisi, YKS Türkçe bölümünde sıklıkla karşımıza çıkan ve aslında her gün kullandığımız dilin temelini oluşturan bir konudur.

Bu konu, sözcüklerdeki seslerin nasıl değiştiğini ve hangi kurallara göre bir araya geldiğini anlamamızı sağlar.

Ses bilgisini anlamak, hem yazılı sınavlarda hem de günlük dil kullanımımızda bize büyük avantaj sağlar.

💡 Ses bilgisi konusunu anladığında, birçok yazım yanlışından kurtulacak ve dil yapımızın mantığını kavrayacaksın!

2
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

Ünsüz yumuşaması, dilimizde çok sık karşılaştığımız bir ses olayıdır. P, ç, t, k sesleriyle biten bir sözcük ünlüyle başlayan bir ek aldığında bu sesler yumuşayarak değişir.

Bu değişimde p→b, ç→c, t→d, k→g/ğ dönüşümü gerçekleşir. Örneğin: "dolap→dolabı", "ağaç→ağacı", "kanat→kanadı" ve "bilek→bileği" gibi.

Ünsüz sesler aslında iki gruba ayrılır: Sürekli sesler (f, s, ş, h, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z) ve süreksiz sesler (p, ç, t, k, b, c, d, g). Bunlardan sert ünsüzler yumuşamaya uğrar.

💡 Bu kuralı daha kolay hatırlamak için "PaÇaTKa" şeklinde ezberleyebilirsin - bunlar yumuşayan sert ünsüzlerdir!

3
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

İstisnalar - Ünsüz Yumuşaması

Ses kuralları genellikle düzenlidir ama her kurala uymayan sözcükler vardır. Bazı sözcükler ve özellikle özel isimler ünsüz yumuşaması kuralına uymaz.

Örneğin "saç→saçı", "millet→milleti", "aşk→aşkı" ve "yiğit→yiğiti" gibi sözcüklerde sert ünsüzler yumuşamaz. Burada yumuşama beklediğimiz halde gerçekleşmez.

Bu istisnalar genellikle sözcüğün kökenine veya dildeki oturmuş kullanımına bağlıdır. Sınav sorularında bu istisnalara dikkat etmek gerekir.

💡 Özel isimlerde genellikle yumuşama olmaz, bu yüzden "Ahmet'e" deriz, "Ahmede" değil!

4
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ünsüz Sertleşmesi (Benzeşmesi)

Ünsüz sertleşmesi, yumuşamanın tersi gibi düşünebileceğimiz bir ses olayıdır. Sert ünsüzlerle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüklere c, d, g ile başlayan bir ek geldiğinde, bu yumuşak ünsüzler sertleşir.

Bu değişimde c→ç, d→t, g→k dönüşümü olur. Örneğin: "sınıf→sınıfça", "çilek→çilekçi", "1925→1925'te", "kes→keskin" ve "İzmit→İzmit'te".

Bu ses olayı, Türkçenin söyleyiş kolaylığı sağlamak için kullandığı doğal bir uyum mekanizmasıdır.

💡 Sert sessizden sonra yumuşak sessiz gelemez! Bu yüzden "kitabta" değil "kitapta" deriz.

5
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi)

İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan sözcükler, ünlüyle başlayan bir çekim eki aldıklarında bu dar ünlü genellikle düşer.

Örneğin: "burun→burnu", "omuz→omzu", "akıl→aklı" gibi sözcüklerde ikinci hecedeki dar ünlü düşmüştür.

Bazı sözcükler yapım eki aldığında da ünlü düşmesi görülebilir: "yanıl→yanlış", "yalın→yalnız", "beniz→benze", "sıyır→sıyrıl" örneklerinde olduğu gibi.

💡 Bu ses olayını söylerken aslında hece sayısı azalır, dikkat edersen "o-muz" (2 hece) sözcüğü "om-zu" olduğunda yine 2 hecedir ama yapı değişmiştir!

6
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ünlü Düşmesi İstisnaları

"İçeri, dışarı, ileri, şura, bura, ora, yukarı, aşağı" gibi yer bildiren sözcüklerde sonlarındaki ünlüler düşmez.

Bu sözcükler ek aldıklarında "içerde" değil "içeride", "dışardan" değil "dışarıdan", "ilerde" değil "ileride" şeklinde kullanılmalıdır.

Aynı şekilde "şurda" değil "şurada", "burda" değil "burada", "orda" değil "orada", "yukarda" değil "yukarıda", "aşağda" değil "aşağıda" olarak yazılmalıdır.

💡 Bu istisnaları, "yer bildiren sözcüklerde ünlü düşmez" şeklinde hatırlayabilirsin! Özellikle günlük konuşmada yaptığımız hataları düzeltmek için önemli bir kural.

7
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

İkileme İstisnaları

İkilemeler Türkçemizin önemli anlatım özelliklerinden biridir ve ünlü düşmesi açısından özel bir duruma sahiptirler.

Vurgusuz orta hecesindeki dar ünlüsü normalde düşen kelimelerle oluşturulan ikilemelerde, ikinci kelimenin dar ünlüsü düşmez.

Örneğin: "ağız ağıza", "burun buruna", "koyun koyuna (yatmak)", "omuz omuza" gibi. Aynı şekilde "devirden devire", "nesilden nesile", "oğuldan oğula", "şehirden şehire" örneklerinde de görüldüğü gibi.

💡 İkilemelerde ikinci sözcüğü olduğu gibi bırakırız, böylece sözcük çiftleri arasındaki uyum bozulmamış olur.

8
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Diğer Ünlü Düşmesi Durumları

Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak gibi) kurulan birleşik sözcüklerde de ünlü düşmesi görülebilir. Örneğin "sabır etmek → sabretmek", "şükür etmek → şükretmek", "kahır olmak → kahrolmak".

Bazı sözcüklerde birleşme sırasında iki ünlü yan yana gelir ve ünlülerden biri düşer. Bu olaya ünlü aşınması da denir.

"Ne için → niçin", "cuma ertesi → cumartesi", "kahve altı → kahvaltı" gibi örneklerde bu ses olayı görülür.

💡 Günlük hayatta sıkça kullandığımız birçok sözcük, aslında ünlü düşmesi veya aşınması sonucu oluşmuştur. Bu farkındalık dil bilgini güçlendirir!

9
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

İşaret Zamirlerinde Ünlü Aşınması

"Böyle" ve "şöyle" sözcükleri aslında "bu+öyle" ve "şu+öyle" sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.

Bu örnekler, iki ünlünün yan yana geldiği durumlarda ünlü aşınmasının nasıl gerçekleştiğini gösterir.

Ünlü düşmesinin gerçekleştiği diğer sözcük örnekleri arasında "kokla (koku)", "oyna (oyun)", "kavşak kavus\ckavuş-", "besle (besi)", "büklüm bu¨ku¨lbükül-" ve "çevre c\cevirçevir-" yer alır.

💡 Zamirlerdeki ünlü aşınmasını fark etmek, dildeki değişimi görmemizi sağlar. Dilin nasıl ekonomik bir sistem olduğunu düşünürsen bu değişimleri anlamak daha kolay olacak!

10
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ünsüz Düşmesi

Sonunda "k" ünsüzü bulunan bazı sözcükler "-cık, -cek" eklerini aldıklarında, sözcüğün sonundaki "k" ünsüzü düşer.

Örneğin "ufak → ufacık", "küçük → küçücük", "büyük → büyücek" gibi örneklerde son ses olan k düşer.

Ayrıca "yüksek, ufak, alçak, küçük" gibi sözcükler "-l" ekini alarak fiil olduklarında da sonlarındaki "k" sesi düşer. Örneğin: "yüksek → yüksel-".

💡 "k" sesinin düştüğü durumları özellikle küçültme ekleriyle kullanırken dikkat et! Doğal söyleyişte zaten bu düşmeyi yapıyoruz.

11
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
12
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
13
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
14
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
15
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
16
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
17
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
18
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
19
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
20
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a
21
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity ücretsiz mi?

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!

A.S.iOS kullanıcısı

Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.

S.L.Android kullanıcısı

BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅

A.iOS kullanıcısı

Türk Dili ve EdebiyatıTürk Dili ve Edebiyatı655 görüntüleme·Güncellendi May 28, 2026·21 sayfa

Ses Bilgisi Konu Anlatımı | 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı

K
Kani Dunlayıcı@kanidunlayc

Ses Bilgisi, Türkçe dilinin ses yapısını ve sözcüklerdeki ses olaylarını inceleyerek dilin düzgün kullanımını sağlayan temel dil bilgisi alanıdır. Günlük konuşmalarımızda ve yazılarımızda farkında olmadan uyguladığımız bu ses olayları, dilimizin doğru ve akıcı kullanılmasını sağlar.

1
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Ses Bilgisi Giriş

Ses Bilgisi, YKS Türkçe bölümünde sıklıkla karşımıza çıkan ve aslında her gün kullandığımız dilin temelini oluşturan bir konudur.

Bu konu, sözcüklerdeki seslerin nasıl değiştiğini ve hangi kurallara göre bir araya geldiğini anlamamızı sağlar.

Ses bilgisini anlamak, hem yazılı sınavlarda hem de günlük dil kullanımımızda bize büyük avantaj sağlar.

💡 Ses bilgisi konusunu anladığında, birçok yazım yanlışından kurtulacak ve dil yapımızın mantığını kavrayacaksın!

2
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

Ünsüz yumuşaması, dilimizde çok sık karşılaştığımız bir ses olayıdır. P, ç, t, k sesleriyle biten bir sözcük ünlüyle başlayan bir ek aldığında bu sesler yumuşayarak değişir.

Bu değişimde p→b, ç→c, t→d, k→g/ğ dönüşümü gerçekleşir. Örneğin: "dolap→dolabı", "ağaç→ağacı", "kanat→kanadı" ve "bilek→bileği" gibi.

Ünsüz sesler aslında iki gruba ayrılır: Sürekli sesler (f, s, ş, h, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z) ve süreksiz sesler (p, ç, t, k, b, c, d, g). Bunlardan sert ünsüzler yumuşamaya uğrar.

💡 Bu kuralı daha kolay hatırlamak için "PaÇaTKa" şeklinde ezberleyebilirsin - bunlar yumuşayan sert ünsüzlerdir!

3
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

İstisnalar - Ünsüz Yumuşaması

Ses kuralları genellikle düzenlidir ama her kurala uymayan sözcükler vardır. Bazı sözcükler ve özellikle özel isimler ünsüz yumuşaması kuralına uymaz.

Örneğin "saç→saçı", "millet→milleti", "aşk→aşkı" ve "yiğit→yiğiti" gibi sözcüklerde sert ünsüzler yumuşamaz. Burada yumuşama beklediğimiz halde gerçekleşmez.

Bu istisnalar genellikle sözcüğün kökenine veya dildeki oturmuş kullanımına bağlıdır. Sınav sorularında bu istisnalara dikkat etmek gerekir.

💡 Özel isimlerde genellikle yumuşama olmaz, bu yüzden "Ahmet'e" deriz, "Ahmede" değil!

4
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Ünsüz Sertleşmesi (Benzeşmesi)

Ünsüz sertleşmesi, yumuşamanın tersi gibi düşünebileceğimiz bir ses olayıdır. Sert ünsüzlerle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüklere c, d, g ile başlayan bir ek geldiğinde, bu yumuşak ünsüzler sertleşir.

Bu değişimde c→ç, d→t, g→k dönüşümü olur. Örneğin: "sınıf→sınıfça", "çilek→çilekçi", "1925→1925'te", "kes→keskin" ve "İzmit→İzmit'te".

Bu ses olayı, Türkçenin söyleyiş kolaylığı sağlamak için kullandığı doğal bir uyum mekanizmasıdır.

💡 Sert sessizden sonra yumuşak sessiz gelemez! Bu yüzden "kitabta" değil "kitapta" deriz.

5
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi)

İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan sözcükler, ünlüyle başlayan bir çekim eki aldıklarında bu dar ünlü genellikle düşer.

Örneğin: "burun→burnu", "omuz→omzu", "akıl→aklı" gibi sözcüklerde ikinci hecedeki dar ünlü düşmüştür.

Bazı sözcükler yapım eki aldığında da ünlü düşmesi görülebilir: "yanıl→yanlış", "yalın→yalnız", "beniz→benze", "sıyır→sıyrıl" örneklerinde olduğu gibi.

💡 Bu ses olayını söylerken aslında hece sayısı azalır, dikkat edersen "o-muz" (2 hece) sözcüğü "om-zu" olduğunda yine 2 hecedir ama yapı değişmiştir!

6
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Ünlü Düşmesi İstisnaları

"İçeri, dışarı, ileri, şura, bura, ora, yukarı, aşağı" gibi yer bildiren sözcüklerde sonlarındaki ünlüler düşmez.

Bu sözcükler ek aldıklarında "içerde" değil "içeride", "dışardan" değil "dışarıdan", "ilerde" değil "ileride" şeklinde kullanılmalıdır.

Aynı şekilde "şurda" değil "şurada", "burda" değil "burada", "orda" değil "orada", "yukarda" değil "yukarıda", "aşağda" değil "aşağıda" olarak yazılmalıdır.

💡 Bu istisnaları, "yer bildiren sözcüklerde ünlü düşmez" şeklinde hatırlayabilirsin! Özellikle günlük konuşmada yaptığımız hataları düzeltmek için önemli bir kural.

7
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

İkileme İstisnaları

İkilemeler Türkçemizin önemli anlatım özelliklerinden biridir ve ünlü düşmesi açısından özel bir duruma sahiptirler.

Vurgusuz orta hecesindeki dar ünlüsü normalde düşen kelimelerle oluşturulan ikilemelerde, ikinci kelimenin dar ünlüsü düşmez.

Örneğin: "ağız ağıza", "burun buruna", "koyun koyuna (yatmak)", "omuz omuza" gibi. Aynı şekilde "devirden devire", "nesilden nesile", "oğuldan oğula", "şehirden şehire" örneklerinde de görüldüğü gibi.

💡 İkilemelerde ikinci sözcüğü olduğu gibi bırakırız, böylece sözcük çiftleri arasındaki uyum bozulmamış olur.

8
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Diğer Ünlü Düşmesi Durumları

Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak gibi) kurulan birleşik sözcüklerde de ünlü düşmesi görülebilir. Örneğin "sabır etmek → sabretmek", "şükür etmek → şükretmek", "kahır olmak → kahrolmak".

Bazı sözcüklerde birleşme sırasında iki ünlü yan yana gelir ve ünlülerden biri düşer. Bu olaya ünlü aşınması da denir.

"Ne için → niçin", "cuma ertesi → cumartesi", "kahve altı → kahvaltı" gibi örneklerde bu ses olayı görülür.

💡 Günlük hayatta sıkça kullandığımız birçok sözcük, aslında ünlü düşmesi veya aşınması sonucu oluşmuştur. Bu farkındalık dil bilgini güçlendirir!

9
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

İşaret Zamirlerinde Ünlü Aşınması

"Böyle" ve "şöyle" sözcükleri aslında "bu+öyle" ve "şu+öyle" sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.

Bu örnekler, iki ünlünün yan yana geldiği durumlarda ünlü aşınmasının nasıl gerçekleştiğini gösterir.

Ünlü düşmesinin gerçekleştiği diğer sözcük örnekleri arasında "kokla (koku)", "oyna (oyun)", "kavşak kavus\ckavuş-", "besle (besi)", "büklüm bu¨ku¨lbükül-" ve "çevre c\cevirçevir-" yer alır.

💡 Zamirlerdeki ünlü aşınmasını fark etmek, dildeki değişimi görmemizi sağlar. Dilin nasıl ekonomik bir sistem olduğunu düşünürsen bu değişimleri anlamak daha kolay olacak!

10
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Ünsüz Düşmesi

Sonunda "k" ünsüzü bulunan bazı sözcükler "-cık, -cek" eklerini aldıklarında, sözcüğün sonundaki "k" ünsüzü düşer.

Örneğin "ufak → ufacık", "küçük → küçücük", "büyük → büyücek" gibi örneklerde son ses olan k düşer.

Ayrıca "yüksek, ufak, alçak, küçük" gibi sözcükler "-l" ekini alarak fiil olduklarında da sonlarındaki "k" sesi düşer. Örneğin: "yüksek → yüksel-".

💡 "k" sesinin düştüğü durumları özellikle küçültme ekleriyle kullanırken dikkat et! Doğal söyleyişte zaten bu düşmeyi yapıyoruz.

11
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
12
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
13
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
14
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
15
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
16
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
17
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
18
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
19
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
20
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl
21
of 21
YKS-TÜRKÇE

SES BİLGİSİ

ORDU ÖDM # 1. Ünsüz Yumuşaması (Değişmesi)

p, ç, t, k ünsüzlerinden
biriyle biten sözcük ünlüyle
başlayan bir ek a

Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!

  • Tüm belgeleri görebilirsin
  • Notlarını Yükselt
  • Milyonlarca öğrenciye katıl

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity ücretsiz mi?

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!

A.S.iOS kullanıcısı

Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.

S.L.Android kullanıcısı

BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅

A.iOS kullanıcısı