Şiirde ahengi sağlayan en önemli unsur ölçüdür. Türk edebiyatında kullanılan... Daha fazla göster
Türk Dili ve Edebiyatı73 görüntüleme·Güncellendi Jun 3, 2026·2 sayfaŞiirde Ölçü Nedir? Edebiyat Notları
İlayda Kavkacı@ilaydarella
1
of 2
Ölçü Türleri: Hece ve Aruz
Şiirde ölçü, şiirin müzikal yapısını oluşturan temel unsurdur. Türk şiirinde kullanılan en eski ölçü hece ölçüsüdür. Bu ölçü, Türklerin milli ölçüsüdür ve bir şiirde her mısradaki hece sayısının eşit olması prensibine dayanır.
Hece ölçüsünün en yaygın kullanılan kalıpları 7'li, 8'li, 11'li ve 14'lü hece ölçüleridir. Örneğin, 7'li hece ölçüsü 4+3 veya 5+2 şeklinde duraklara ayrılabilir. 11'li hece ölçüsü ise 6+5, 7+4, 4+4+3 veya 8+3 şeklinde duraklara ayrılır. Şiirlerde nefes alınan bu yerlere durak denir.
Aruz ölçüsü ise Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Arap edebiyatından geçmiş bir ölçüdür. Bu ölçü hecelerin açık veya kapalı olmasına dayanır. Ünlü harfle biten heceler açık hece (.) ile, ünsüz harfle biten heceler ise kapalı hece (-) ile gösterilir. Şapkalı harfler de kapalı hece kabul edilir.
Bilgi Kutusu: Aruz ölçüsü ile yazılmış ilk Türkçe eser Kutadgu Bilig'dir. İstiklal Marşımız da aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
2
of 2
Serbest Ölçü
Serbest ölçü, şiir yazılırken hiçbir ölçü kalıbına bağlı kalınmadan oluşturulan şiir tarzıdır. Bu ölçü türünde şair, duygu ve düşüncelerini aktarırken belirli bir hece sayısı ya da ritim zorunluluğu olmadan rahatça yazabilir.
Serbest ölçü, özellikle Cumhuriyet döneminden sonra Türk şiirinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde şairler geleneksel kalıplardan uzaklaşıp daha özgür bir anlatım biçimi geliştirmek istediler.
Serbest ölçülü şiirler diğer ölçülere göre daha modern bir yapıya sahiptir. Bu tür şiirlerde şairin kendi iç ritmi ve söyleyiş tarzı ön plana çıkar.
Unutma: Bir şiirin ölçülü olması ya da olmaması onun değerini belirlemez! Önemli olan şairin duygu ve düşüncelerini etkili bir şekilde aktarabilmesidir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Religious Poetry
9Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türk Dili ve Edebiyatı73 görüntüleme·Güncellendi Jun 3, 2026·2 sayfaŞiirde Ölçü Nedir? Edebiyat Notları
İlayda Kavkacı@ilaydarella
Şiirde ahengi sağlayan en önemli unsur ölçüdür. Türk edebiyatında kullanılan üç temel ölçü türü vardır: hece ölçüsü, aruz ölçüsü ve serbest ölçü. Bu ölçüler farklı dönemlerde yaygınlaşmış ve Türk şiirinin gelişiminde önemli rol oynamıştır.
1
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Ölçü Türleri: Hece ve Aruz
Şiirde ölçü, şiirin müzikal yapısını oluşturan temel unsurdur. Türk şiirinde kullanılan en eski ölçü hece ölçüsüdür. Bu ölçü, Türklerin milli ölçüsüdür ve bir şiirde her mısradaki hece sayısının eşit olması prensibine dayanır.
Hece ölçüsünün en yaygın kullanılan kalıpları 7'li, 8'li, 11'li ve 14'lü hece ölçüleridir. Örneğin, 7'li hece ölçüsü 4+3 veya 5+2 şeklinde duraklara ayrılabilir. 11'li hece ölçüsü ise 6+5, 7+4, 4+4+3 veya 8+3 şeklinde duraklara ayrılır. Şiirlerde nefes alınan bu yerlere durak denir.
Aruz ölçüsü ise Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Arap edebiyatından geçmiş bir ölçüdür. Bu ölçü hecelerin açık veya kapalı olmasına dayanır. Ünlü harfle biten heceler açık hece (.) ile, ünsüz harfle biten heceler ise kapalı hece (-) ile gösterilir. Şapkalı harfler de kapalı hece kabul edilir.
Bilgi Kutusu: Aruz ölçüsü ile yazılmış ilk Türkçe eser Kutadgu Bilig'dir. İstiklal Marşımız da aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Serbest Ölçü
Serbest ölçü, şiir yazılırken hiçbir ölçü kalıbına bağlı kalınmadan oluşturulan şiir tarzıdır. Bu ölçü türünde şair, duygu ve düşüncelerini aktarırken belirli bir hece sayısı ya da ritim zorunluluğu olmadan rahatça yazabilir.
Serbest ölçü, özellikle Cumhuriyet döneminden sonra Türk şiirinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde şairler geleneksel kalıplardan uzaklaşıp daha özgür bir anlatım biçimi geliştirmek istediler.
Serbest ölçülü şiirler diğer ölçülere göre daha modern bir yapıya sahiptir. Bu tür şiirlerde şairin kendi iç ritmi ve söyleyiş tarzı ön plana çıkar.
Unutma: Bir şiirin ölçülü olması ya da olmaması onun değerini belirlemez! Önemli olan şairin duygu ve düşüncelerini etkili bir şekilde aktarabilmesidir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Religious Poetry
9Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı