Şiirde ahengi sağlayan en önemli unsur ölçüdür. Türk edebiyatında kullanılan...
Türk Dili ve Edebiyatı73 görüntüleme·Güncellendi 14 Tem 2026·2 sayfaŞiirde Ölçü Nedir? Edebiyat Notları
İlayda Kavkacı@ilaydarella
1
of 2
Ölçü Türleri: Hece ve Aruz
Şiirde ölçü, şiirin müzikal yapısını oluşturan temel unsurdur. Türk şiirinde kullanılan en eski ölçü hece ölçüsüdür. Bu ölçü, Türklerin milli ölçüsüdür ve bir şiirde her mısradaki hece sayısının eşit olması prensibine dayanır.
Hece ölçüsünün en yaygın kullanılan kalıpları 7'li, 8'li, 11'li ve 14'lü hece ölçüleridir. Örneğin, 7'li hece ölçüsü 4+3 veya 5+2 şeklinde duraklara ayrılabilir. 11'li hece ölçüsü ise 6+5, 7+4, 4+4+3 veya 8+3 şeklinde duraklara ayrılır. Şiirlerde nefes alınan bu yerlere durak denir.
Aruz ölçüsü ise Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Arap edebiyatından geçmiş bir ölçüdür. Bu ölçü hecelerin açık veya kapalı olmasına dayanır. Ünlü harfle biten heceler açık hece (.) ile, ünsüz harfle biten heceler ise kapalı hece (-) ile gösterilir. Şapkalı harfler de kapalı hece kabul edilir.
Bilgi Kutusu: Aruz ölçüsü ile yazılmış ilk Türkçe eser Kutadgu Bilig'dir. İstiklal Marşımız da aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
2
of 2
Serbest Ölçü
Serbest ölçü, şiir yazılırken hiçbir ölçü kalıbına bağlı kalınmadan oluşturulan şiir tarzıdır. Bu ölçü türünde şair, duygu ve düşüncelerini aktarırken belirli bir hece sayısı ya da ritim zorunluluğu olmadan rahatça yazabilir.
Serbest ölçü, özellikle Cumhuriyet döneminden sonra Türk şiirinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde şairler geleneksel kalıplardan uzaklaşıp daha özgür bir anlatım biçimi geliştirmek istediler.
Serbest ölçülü şiirler diğer ölçülere göre daha modern bir yapıya sahiptir. Bu tür şiirlerde şairin kendi iç ritmi ve söyleyiş tarzı ön plana çıkar.
Unutma: Bir şiirin ölçülü olması ya da olmaması onun değerini belirlemez! Önemli olan şairin duygu ve düşüncelerini etkili bir şekilde aktarabilmesidir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Religious Poetry
9Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,736327
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat
Püf noktalar
101,66931
Türk Dili ve EdebiyatıDİVAN EDEBİYATI
Divan edebiyatı ders notu
111,45814
Türk Dili ve EdebiyatıŞİİR
KAFİYE REDİF
996417
Türk Dili ve Edebiyatı2025 ayt edebiyat şiir bilgisi
Şiir bilgisi
101,1118
Türk Dili ve EdebiyatıDivan Edebiyatı
Divan Edebiyatı konu özeti
1039712
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet dönemi şiir toplulukları
Cumhuriyet dönemi şiir toplulukları özelikleri yazarları
121913
Türk Dili ve EdebiyatıYazar eser içerik
Ayt ye giren arkadaşlar kesinlikle bilmeniz gerekenler
1287621
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet dönemi şiir
Konu anlatım ve örnekleri
112321
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
Türk Dili ve Edebiyatı11.sınıf edebiyat
Tiyatro ünitesi
112,454139
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,36841
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
123470
Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,77747
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
124320
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,736327
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
129020
Türk Dili ve EdebiyatıEdebiyat çalışma notu
Edebiyat yazar eser
1273122
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,28869
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,495196
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,356145
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,67664
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,29549
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,625142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türk Dili ve Edebiyatı73 görüntüleme·Güncellendi 14 Tem 2026·2 sayfaŞiirde Ölçü Nedir? Edebiyat Notları
İlayda Kavkacı@ilaydarella
Şiirde ahengi sağlayan en önemli unsur ölçüdür. Türk edebiyatında kullanılan üç temel ölçü türü vardır: hece ölçüsü, aruz ölçüsü ve serbest ölçü. Bu ölçüler farklı dönemlerde yaygınlaşmış ve Türk şiirinin gelişiminde önemli rol oynamıştır.
1
of 2
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Ölçü Türleri: Hece ve Aruz
Şiirde ölçü, şiirin müzikal yapısını oluşturan temel unsurdur. Türk şiirinde kullanılan en eski ölçü hece ölçüsüdür. Bu ölçü, Türklerin milli ölçüsüdür ve bir şiirde her mısradaki hece sayısının eşit olması prensibine dayanır.
Hece ölçüsünün en yaygın kullanılan kalıpları 7'li, 8'li, 11'li ve 14'lü hece ölçüleridir. Örneğin, 7'li hece ölçüsü 4+3 veya 5+2 şeklinde duraklara ayrılabilir. 11'li hece ölçüsü ise 6+5, 7+4, 4+4+3 veya 8+3 şeklinde duraklara ayrılır. Şiirlerde nefes alınan bu yerlere durak denir.
Aruz ölçüsü ise Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Arap edebiyatından geçmiş bir ölçüdür. Bu ölçü hecelerin açık veya kapalı olmasına dayanır. Ünlü harfle biten heceler açık hece (.) ile, ünsüz harfle biten heceler ise kapalı hece (-) ile gösterilir. Şapkalı harfler de kapalı hece kabul edilir.
Bilgi Kutusu: Aruz ölçüsü ile yazılmış ilk Türkçe eser Kutadgu Bilig'dir. İstiklal Marşımız da aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Serbest Ölçü
Serbest ölçü, şiir yazılırken hiçbir ölçü kalıbına bağlı kalınmadan oluşturulan şiir tarzıdır. Bu ölçü türünde şair, duygu ve düşüncelerini aktarırken belirli bir hece sayısı ya da ritim zorunluluğu olmadan rahatça yazabilir.
Serbest ölçü, özellikle Cumhuriyet döneminden sonra Türk şiirinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde şairler geleneksel kalıplardan uzaklaşıp daha özgür bir anlatım biçimi geliştirmek istediler.
Serbest ölçülü şiirler diğer ölçülere göre daha modern bir yapıya sahiptir. Bu tür şiirlerde şairin kendi iç ritmi ve söyleyiş tarzı ön plana çıkar.
Unutma: Bir şiirin ölçülü olması ya da olmaması onun değerini belirlemez! Önemli olan şairin duygu ve düşüncelerini etkili bir şekilde aktarabilmesidir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Religious Poetry
9Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,736327
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat
Püf noktalar
101,66931
Türk Dili ve EdebiyatıDİVAN EDEBİYATI
Divan edebiyatı ders notu
111,45814
Türk Dili ve EdebiyatıŞİİR
KAFİYE REDİF
996417
Türk Dili ve Edebiyatı2025 ayt edebiyat şiir bilgisi
Şiir bilgisi
101,1118
Türk Dili ve EdebiyatıDivan Edebiyatı
Divan Edebiyatı konu özeti
1039712
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet dönemi şiir toplulukları
Cumhuriyet dönemi şiir toplulukları özelikleri yazarları
121913
Türk Dili ve EdebiyatıYazar eser içerik
Ayt ye giren arkadaşlar kesinlikle bilmeniz gerekenler
1287621
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet dönemi şiir
Konu anlatım ve örnekleri
112321
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
Türk Dili ve Edebiyatı11.sınıf edebiyat
Tiyatro ünitesi
112,454139
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,36841
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyatı
Divan edebiyatı terimleri, nazım biçimleri, şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi sınayın.
123470
Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,77747
D
Türk Dili ve Edebiyatıdivan edebiyati yazar eser
Divan edebiyatı şairleri ve eserleri hakkındaki bilginizi bu test ile ölçün.
124320
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,736327
A
Türk Dili ve Edebiyatıayt edebiyat
ayt edebiyat ÖSYM tarzı sınavlar
129020
Türk Dili ve EdebiyatıEdebiyat çalışma notu
Edebiyat yazar eser
1273122
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,28869
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,495196
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,356145
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,67664
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,29549
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,21572
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,625142
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı