Şiirde ahengi sağlayan en önemli unsur ölçüdür. Türk edebiyatında kullanılan...
Türk Dili ve Edebiyatı73 görüntüleme·Güncellendi 12 Eyl 2026·2 sayfaŞiirde Ölçü Nedir? Edebiyat Notları
İlayda Kavkacı@ilaydarella
1
of 2
Ölçü Türleri: Hece ve Aruz
Şiirde ölçü, şiirin müzikal yapısını oluşturan temel unsurdur. Türk şiirinde kullanılan en eski ölçü hece ölçüsüdür. Bu ölçü, Türklerin milli ölçüsüdür ve bir şiirde her mısradaki hece sayısının eşit olması prensibine dayanır.
Hece ölçüsünün en yaygın kullanılan kalıpları 7'li, 8'li, 11'li ve 14'lü hece ölçüleridir. Örneğin, 7'li hece ölçüsü 4+3 veya 5+2 şeklinde duraklara ayrılabilir. 11'li hece ölçüsü ise 6+5, 7+4, 4+4+3 veya 8+3 şeklinde duraklara ayrılır. Şiirlerde nefes alınan bu yerlere durak denir.
Aruz ölçüsü ise Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Arap edebiyatından geçmiş bir ölçüdür. Bu ölçü hecelerin açık veya kapalı olmasına dayanır. Ünlü harfle biten heceler açık hece (.) ile, ünsüz harfle biten heceler ise kapalı hece (-) ile gösterilir. Şapkalı harfler de kapalı hece kabul edilir.
Bilgi Kutusu: Aruz ölçüsü ile yazılmış ilk Türkçe eser Kutadgu Bilig'dir. İstiklal Marşımız da aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
2
of 2
Serbest Ölçü
Serbest ölçü, şiir yazılırken hiçbir ölçü kalıbına bağlı kalınmadan oluşturulan şiir tarzıdır. Bu ölçü türünde şair, duygu ve düşüncelerini aktarırken belirli bir hece sayısı ya da ritim zorunluluğu olmadan rahatça yazabilir.
Serbest ölçü, özellikle Cumhuriyet döneminden sonra Türk şiirinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde şairler geleneksel kalıplardan uzaklaşıp daha özgür bir anlatım biçimi geliştirmek istediler.
Serbest ölçülü şiirler diğer ölçülere göre daha modern bir yapıya sahiptir. Bu tür şiirlerde şairin kendi iç ritmi ve söyleyiş tarzı ön plana çıkar.
Unutma: Bir şiirin ölçülü olması ya da olmaması onun değerini belirlemez! Önemli olan şairin duygu ve düşüncelerini etkili bir şekilde aktarabilmesidir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Religious Poetry
9Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,859329
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat
Püf noktalar
101,71632
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat ders notu
10.sınıf edebiyat 1.ünite (giriş) ders notu
101223
Türk Dili ve EdebiyatıTürk edebiyatının tarihi dönemleri
Edebiyatın dönemleri hakkında bilgiler
125869
Türk Dili ve Edebiyatı2025 ayt edebiyat şiir bilgisi
Şiir bilgisi
101,1198
Türk Dili ve EdebiyatıŞiirde Redif Kafiye
Detaylı Konu Anlatımı
113454
Türk Dili ve Edebiyatı9.Sınıf Şiir'in Özellikleri
9.sınıf şiir konusunun özellikleri konu anlatımı hepsi kendi notumdur
9962
Türk Dili ve EdebiyatıDİVAN ŞİİRİ DERS NOTLARI
DİVAN ŞİİRİ DERS NOTLARI
102183
Türk Dili ve Edebiyatı10.sınıf edebiyat şiir ünitesi notları
10.sınıf edebiyat deniz hoca şiir ünitesi notları
1011,389129
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,98252
Türk Dili ve EdebiyatıKpss türkçe
Ders notu
Üniversite1,77836
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,41473
Türk Dili ve EdebiyatıDil bilgisi ders notu
Ders notu
1280819
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,55145
Türk Dili ve EdebiyatıSes olayları
Ses olayları önemli ☆başarılar ✨️
948710
Türk Dili ve EdebiyatıSözcükte Yapı TYT Türkçe
Sözcükte Yapı Özet
1240412
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,859329
Türk Dili ve EdebiyatıSözcükte Yapı
Tyt türkçe ders notu yanlışım olabilir.
1246012
En popüler içerikler
9
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
96,146164
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
86,129205
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
93,08075
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
95,06977
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,64439
KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,556138
KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,746139
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
105,377107
Matematik8. Sınıf LGS Matematik Çarpanlar ve Katlar Konu Anlatımı
8. Sınıf Çarpanlar ve Katlar Konu Özeti
83,51668
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türk Dili ve Edebiyatı73 görüntüleme·Güncellendi 12 Eyl 2026·2 sayfaŞiirde Ölçü Nedir? Edebiyat Notları
İlayda Kavkacı@ilaydarella
Şiirde ahengi sağlayan en önemli unsur ölçüdür. Türk edebiyatında kullanılan üç temel ölçü türü vardır: hece ölçüsü, aruz ölçüsü ve serbest ölçü. Bu ölçüler farklı dönemlerde yaygınlaşmış ve Türk şiirinin gelişiminde önemli rol oynamıştır.
1
of 2
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Ölçü Türleri: Hece ve Aruz
Şiirde ölçü, şiirin müzikal yapısını oluşturan temel unsurdur. Türk şiirinde kullanılan en eski ölçü hece ölçüsüdür. Bu ölçü, Türklerin milli ölçüsüdür ve bir şiirde her mısradaki hece sayısının eşit olması prensibine dayanır.
Hece ölçüsünün en yaygın kullanılan kalıpları 7'li, 8'li, 11'li ve 14'lü hece ölçüleridir. Örneğin, 7'li hece ölçüsü 4+3 veya 5+2 şeklinde duraklara ayrılabilir. 11'li hece ölçüsü ise 6+5, 7+4, 4+4+3 veya 8+3 şeklinde duraklara ayrılır. Şiirlerde nefes alınan bu yerlere durak denir.
Aruz ölçüsü ise Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Arap edebiyatından geçmiş bir ölçüdür. Bu ölçü hecelerin açık veya kapalı olmasına dayanır. Ünlü harfle biten heceler açık hece (.) ile, ünsüz harfle biten heceler ise kapalı hece (-) ile gösterilir. Şapkalı harfler de kapalı hece kabul edilir.
Bilgi Kutusu: Aruz ölçüsü ile yazılmış ilk Türkçe eser Kutadgu Bilig'dir. İstiklal Marşımız da aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
2
of 2Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Serbest Ölçü
Serbest ölçü, şiir yazılırken hiçbir ölçü kalıbına bağlı kalınmadan oluşturulan şiir tarzıdır. Bu ölçü türünde şair, duygu ve düşüncelerini aktarırken belirli bir hece sayısı ya da ritim zorunluluğu olmadan rahatça yazabilir.
Serbest ölçü, özellikle Cumhuriyet döneminden sonra Türk şiirinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde şairler geleneksel kalıplardan uzaklaşıp daha özgür bir anlatım biçimi geliştirmek istediler.
Serbest ölçülü şiirler diğer ölçülere göre daha modern bir yapıya sahiptir. Bu tür şiirlerde şairin kendi iç ritmi ve söyleyiş tarzı ön plana çıkar.
Unutma: Bir şiirin ölçülü olması ya da olmaması onun değerini belirlemez! Önemli olan şairin duygu ve düşüncelerini etkili bir şekilde aktarabilmesidir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Religious Poetry
9Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,859329
Türk Dili ve Edebiyatı10 sınıf edebiyat
Püf noktalar
101,71632
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat ders notu
10.sınıf edebiyat 1.ünite (giriş) ders notu
101223
Türk Dili ve EdebiyatıTürk edebiyatının tarihi dönemleri
Edebiyatın dönemleri hakkında bilgiler
125869
Türk Dili ve Edebiyatı2025 ayt edebiyat şiir bilgisi
Şiir bilgisi
101,1198
Türk Dili ve EdebiyatıŞiirde Redif Kafiye
Detaylı Konu Anlatımı
113454
Türk Dili ve Edebiyatı9.Sınıf Şiir'in Özellikleri
9.sınıf şiir konusunun özellikleri konu anlatımı hepsi kendi notumdur
9962
Türk Dili ve EdebiyatıDİVAN ŞİİRİ DERS NOTLARI
DİVAN ŞİİRİ DERS NOTLARI
102183
Türk Dili ve Edebiyatı10.sınıf edebiyat şiir ünitesi notları
10.sınıf edebiyat deniz hoca şiir ünitesi notları
1011,389129
Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en popüler içerikleri
9Türk Dili ve EdebiyatıTYT Türkçe
TYT Türkçe
121,98252
Türk Dili ve EdebiyatıKpss türkçe
Ders notu
Üniversite1,77836
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,41473
Türk Dili ve EdebiyatıDil bilgisi ders notu
Ders notu
1280819
Türk Dili ve Edebiyatıedebiyat 10 sınıf
edebiyat
102,55145
Türk Dili ve EdebiyatıSes olayları
Ses olayları önemli ☆başarılar ✨️
948710
Türk Dili ve EdebiyatıSözcükte Yapı TYT Türkçe
Sözcükte Yapı Özet
1240412
Türk Dili ve EdebiyatıAYT EDEBİYAT
AYT Edebiyat (Yazar-Eser)
126,859329
Türk Dili ve EdebiyatıSözcükte Yapı
Tyt türkçe ders notu yanlışım olabilir.
1246012
En popüler içerikler
9BiyolojiTyt biyoloji
Bio
96,146164
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
86,129205
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
93,08075
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
95,06977
Matematik8. Sınıf matematik ders notları
Ders notu
81,64439
KimyaTyt kimya konu başlıkları
Konu başlıkları
123,556138
KimyaTyt kimya
Tyt kimya özet
125,746139
KimyaTYT Kimya her yıl çıkan konu notları
MEBİ TYT Kimya Özetleri
105,377107
Matematik8. Sınıf LGS Matematik Çarpanlar ve Katlar Konu Anlatımı
8. Sınıf Çarpanlar ve Katlar Konu Özeti
83,51668
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı