Fiilde çatı, Türkçede cümlelerin yüklem-özne ve yüklem-nesne ilişkilerini anlamamızı sağlayan...
Türkçe135 görüntüleme·Güncellendi May 30, 2026·4 sayfaFiilde Çatı Nedir? Konu Anlatımı ve Örnekler
Y
Yüksel Saf@kselaf_wabz1tcnsbupa
1 / 4
1
of 4
Özne-Yüklem İlişkisine Göre Fiil Çatıları
Etken fiiller en basit çatı türüdür - işi yapan gerçek özne vardır ve herhangi bir çatı eki almaz. "Babam kitap okuyor" cümlesinde babam işi yapan kişidir, bu yüzden etken çatılıdır.
Edilgen çatıda ise durum tersine döner. İşi kimin yaptığı belli değildir ve özne işten etkilenmiştir. Fiil köküne "-ıl/-il" eki gelir ve her zaman geçişsizdir. "Yollar temizlendi" cümlesinde yolları kim temizledi bilmiyoruz.
💡 Püf Noktası: Edilgen çatıda "kim?" sorusuna net cevap veremezsin, çünkü işi yapan belli değildir!
2
of 4
Dönüşlü ve İşteş Çatılar
Dönüşlü çatıda işi yapan da, işten etkilenen de aynı kişidir. "-ın/-in" eki alır ve gerçek bir özne vardır. "Ayşe sevindi" örneğinde hem işi yapan hem de etkilenen Ayşe'dir.
İşteş fiiller ise "-ş" eki alarak karşılıklık veya birliktelik anlamı verir. "Çocuklar kucaklaştı" cümlesinde işin karşılıklı yapıldığını görüyoruz.
Edilgen ve dönüşlü çatıları karıştırmamalısın. Edilgenlerde işi yapan belirsizken, dönüşlüde işi yapan özne bellidir ve kendisi etkilenir.
💡 Hatırlatma: "Sokaklar süslendi" (edilgen) ile "Aynada süslendi" (dönüşlü) arasındaki farkı özne-eylem ilişkisinden anlarsın!
3
of 4
Nesne-Yüklem İlişkisine Göre Çatılar
Geçişli fiiller nesne alabilir ve yükleme "onu" eklediğinde anlam bozulmaz. "Masadan sandalye aldı onu" - anlamlı olduğu için geçişlidir.
Geçişsiz fiiller ise nesne alamaz. "Koştu onu", "Ağladı onu" dediğinde anlamsız olur, bu yüzden geçişsizdir.
Sınavlarda "geçişli olduğu halde cümlede nesne yok" tuzağına dikkat et. Yükleme "onu" getirip anlamlıysa, cümlede nesne aramaya devam etmelisin.
💡 Test Yöntemi: Herhangi bir fiilin geçişli olup olmadığını öğrenmek için yanına "onu" ekle - anlamlıysa geçişlidir!
4
of 4
Ettirgen ve Oldurgan Çatılar
Ettirgen ve oldurgan çatılar fiil kök/gövdesine "-t, -tır, -dır" ekleri getirilerek oluşur. Aradaki fark, eklerin gelmeden önceki duruma bağlıdır.
Eğer ek gelmeden önce fiil geçişliyse ettirgen, geçişsizse oldurgan çatı olur. "Anladı" (geçişli) → "Anlattı" (ettirgen), "Başladı" (geçişsiz) → "Başlattı" (oldurgan) örnekleri bunu gösterir.
Bu çatılar genellikle birinin başkasına iş yaptırması anlamını verir. Sen doğrudan yapmıyorsun, başkasına yaptırıyorsun.
💡 Kolay Kural: Önce fiilin çatı eklerini çıkar, sonra geçişli/geçişsiz olduğuna bak - böylece ettirgen mi oldurgan mı anlarsın!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Petrarchan Acedia
4Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Türkçe135 görüntüleme·Güncellendi May 30, 2026·4 sayfaFiilde Çatı Nedir? Konu Anlatımı ve Örnekler
Y
Yüksel Saf@kselaf_wabz1tcnsbupa
Fiilde çatı, Türkçede cümlelerin yüklem-özne ve yüklem-nesne ilişkilerini anlamamızı sağlayan önemli bir konu. Sınavlarda sıkça çıkan bu konuyu örneklerle kolayca öğrenebilirsin!
1
of 4
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Özne-Yüklem İlişkisine Göre Fiil Çatıları
Etken fiiller en basit çatı türüdür - işi yapan gerçek özne vardır ve herhangi bir çatı eki almaz. "Babam kitap okuyor" cümlesinde babam işi yapan kişidir, bu yüzden etken çatılıdır.
Edilgen çatıda ise durum tersine döner. İşi kimin yaptığı belli değildir ve özne işten etkilenmiştir. Fiil köküne "-ıl/-il" eki gelir ve her zaman geçişsizdir. "Yollar temizlendi" cümlesinde yolları kim temizledi bilmiyoruz.
💡 Püf Noktası: Edilgen çatıda "kim?" sorusuna net cevap veremezsin, çünkü işi yapan belli değildir!
2
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Dönüşlü ve İşteş Çatılar
Dönüşlü çatıda işi yapan da, işten etkilenen de aynı kişidir. "-ın/-in" eki alır ve gerçek bir özne vardır. "Ayşe sevindi" örneğinde hem işi yapan hem de etkilenen Ayşe'dir.
İşteş fiiller ise "-ş" eki alarak karşılıklık veya birliktelik anlamı verir. "Çocuklar kucaklaştı" cümlesinde işin karşılıklı yapıldığını görüyoruz.
Edilgen ve dönüşlü çatıları karıştırmamalısın. Edilgenlerde işi yapan belirsizken, dönüşlüde işi yapan özne bellidir ve kendisi etkilenir.
💡 Hatırlatma: "Sokaklar süslendi" (edilgen) ile "Aynada süslendi" (dönüşlü) arasındaki farkı özne-eylem ilişkisinden anlarsın!
3
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Nesne-Yüklem İlişkisine Göre Çatılar
Geçişli fiiller nesne alabilir ve yükleme "onu" eklediğinde anlam bozulmaz. "Masadan sandalye aldı onu" - anlamlı olduğu için geçişlidir.
Geçişsiz fiiller ise nesne alamaz. "Koştu onu", "Ağladı onu" dediğinde anlamsız olur, bu yüzden geçişsizdir.
Sınavlarda "geçişli olduğu halde cümlede nesne yok" tuzağına dikkat et. Yükleme "onu" getirip anlamlıysa, cümlede nesne aramaya devam etmelisin.
💡 Test Yöntemi: Herhangi bir fiilin geçişli olup olmadığını öğrenmek için yanına "onu" ekle - anlamlıysa geçişlidir!
4
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Ettirgen ve Oldurgan Çatılar
Ettirgen ve oldurgan çatılar fiil kök/gövdesine "-t, -tır, -dır" ekleri getirilerek oluşur. Aradaki fark, eklerin gelmeden önceki duruma bağlıdır.
Eğer ek gelmeden önce fiil geçişliyse ettirgen, geçişsizse oldurgan çatı olur. "Anladı" (geçişli) → "Anlattı" (ettirgen), "Başladı" (geçişsiz) → "Başlattı" (oldurgan) örnekleri bunu gösterir.
Bu çatılar genellikle birinin başkasına iş yaptırması anlamını verir. Sen doğrudan yapmıyorsun, başkasına yaptırıyorsun.
💡 Kolay Kural: Önce fiilin çatı eklerini çıkar, sonra geçişli/geçişsiz olduğuna bak - böylece ettirgen mi oldurgan mı anlarsın!
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity ücretsiz mi?
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
En popüler içerikler: Petrarchan Acedia
4Türkçe dersinin en popüler içerikleri
9En popüler içerikler
9Aradığını bulamıyor musun? Diğer derslere göz at.
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı