Cümlenin Temel Ögeleri
Özne cümlede işi yapan kişi ya da varlığı gösterir. Gerçek özne açıkça belirtilir (Ben geldim), gizli özne ise cümlede görünmez ama anlaşılır (Geldim - burada "ben" gizlidir).
Sözde özne biraz farklıdır çünkü gerçekte işi yapan değil, objeden etkilenen varlığı ifade eder. "Masa sallandı" örneğinde masa gerçekte bir eylem yapmıyor, dış bir etkiyle sallanıyor.
Nesne (-ı, -i ekiyle) eylemin yöneldiği varlığı belirtir. "Kalemi fırlattı" cümlesinde kalem nesnedir. Dolaylı tümleç ise yer bildiren (-e, -de, -den ekleriyle) ögedir.
Pratik İpucu: Özneyi bulmak için "Kim?" ya da "Ne?" sorusunu sor, nesneyi bulmak için de "Neyi?" sorusunu kullan!
Zarf tümleci cümleye durum, zaman, yer gibi anlamlar katan ögelerdir. "O bana okulda çok iyi davranıyor" cümlesinde "okulda" yer, "çok iyi" ise durum bildirir.