Benzetme ve İstiare Sanatları
Edebi sanatlarda benzetme (teşbih), bir şeyi başka bir şeye benzetme sanatıdır. Benzetmede dört temel unsur bulunur: benzeyen, benzetilen, benzetme yönü ve benzetme edatı.
İstiare (eğreltileme) ise benzetmenin daha gelişmiş halidir. İstiare ikiye ayrılır: Açık istiare ve kapalı istiare. Açık istiare benzetilen öğenin açıkça söylendiği, kapalı istiare ise sadece benzetilenin kullanıldığı durumdur. Örneğin "Gecede dolaşan korku biricik" ifadesinde korkunun bir canlı gibi düşünülmesi kapalı istiaredir.
Teşhis (kişileştirme) ve intak (konuşturma) da önemli edebi sanatlardır. Teşhiste insan dışı varlıklara insan özellikleri verilirken, intakta insan dışı varlıklar konuşturulur. "Gül hasretinle yola tutmuş kulağını" ifadesinde teşhis yapılmıştır.
💡 Not: Her intak örneğinde aynı zamanda teşhis sanatı da vardır, çünkü konuşturma için önce kişileştirme yapılması gerekir.
Mecaz-ı mürsel (ad aktarması) ise bir sözün benzetme amacı olmadan başka bir söz yerine kullanılmasıdır. Örneğin "Reşat Nuri'yi okudun mu?" cümlesinde yazar-eser ilişkisi kurulmuştur.
