11. Sınıf Edebi Akımlar Konu Anlatımı ve Örnekler

Klasisizm ve Romantizm Dönemi

Klasisizm, 17. yüzyılın ortalarında Fransa'da doğan ve akılcılığı ön plana çıkaran bir akımdır. Bu akımda sanatçılar eserlerinde kişiliklerini gizleyerek, konularını tarih ve mitolojiden seçmişlerdir. Kahramanlar genellikle soylu sınıftan gelirken, eski Yunan ve Latin edebiyatları örnek alınmıştır.

Romantizm ise 18. yüzyılın ikinci yarısında klasisizme tepki olarak ortaya çıkmıştır. Coşku ve duygu bu akımın temelini oluşturur. Günlük hayattan ve milli tarihten alınan konularda toplumun her kesiminden insanlar eserlerde yer bulmuştur. Din ve doğaya büyük önem verilmiştir.

19. yüzyılın ikinci yarısında gelişen Realizm, romantizme tepki olarak doğmuştur. Gerçekçilik ilkesiyle hareket eden bu akımda sanatçılar duygu ve hayalden uzak durarak gözleme önem vermişlerdir. Sade ve etkili bir dil kullanılırken, toplumun her kesiminden kişilere yer verilmiştir.

💡 Edebi akımların ortaya çıkışına baktığında hep bir önceki akıma tepki olarak doğduklarını göreceksin. Bu, sanatın sürekli kendini yenileme çabasının bir sonucudur.

Modern Edebi Akımlar

Natüralizm, 19. yüzyılın sonlarında realizmin ileri bir aşaması olarak kabul edilmiştir. Determinizmin edebiyata yansıması olan bu akımda, doğal olayların anlatımında deneysel yöntemler kullanılmıştır. Toplum için sanat anlayışını benimseyen natüralistler, toplumdan dışlanan kişilere eserlerinde yer vermiş ve sokağa ait dili kullanmışlardır.

Parnasizm, 19. yüzyılın sonlarında Fransa'da şiirde gerçekçilik olarak ortaya çıkmıştır. Romantizme tepki olarak doğan bu akımda duygular yerine biçim mükemmelliği amaçlanmıştır. Sanat için sanat anlayışını benimseyen Parnasistler, dış dünyanın betimlemesine önem vermişlerdir. Kelime seçimi, kelimelerin sıralanışı ve ahenk bu akımın temel özellikleridir.

Sembolizm ise 19. yüzyılın ikinci yarısında Parnasizme karşı oluşmuş bir akımdır. Simgesel anlatım bu akımın temelini oluşturur. Müzikaliteye ve ahenge önem veren sembolistler, dış dünyanın insan üzerindeki etkisini sembollerle anlatmışlardır. Lirizm ve hayal dünyası, şiirde anlam kopukluğu ile birleşerek kendine özgü bir tarz yaratmıştır.

💡 Modern edebi akımlarda dikkat etmen gereken şey, her birinin kendine özgü bir dil ve anlatım tekniği geliştirmiş olmasıdır. Sınav sorularında genellikle bu özellikler üzerinden akımları ayırt etmen istenecektir.