Milli Mücadele Döneminde Cemiyetler

Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde ve Milli Mücadele yıllarında toplumda iki farklı türde cemiyet ortaya çıktı. Bunların bir kısmı yararlı cemiyetler olarak adlandırılır ve vatanın bağımsızlığı için çalışırdı.

Yararlı cemiyetler arasında en önemlileri Trakya Paşaeli Cemiyeti, İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'dir. Bu örgütler halkı bilinçlendirme, işgallere karşı direniş örgütleme ve milli birliği sağlama konularında çalıştı.

Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti gibi kadın örgütleri de bu dönemde önemli roller üstlendi. Vilayeti Şarkiye Cemiyeti doğu bölgelerinde, Kilikya Cemiyeti ise güney bölgelerinde milli mücadeleyi destekledi.

Unutma: Bu cemiyetler daha sonra Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleşerek Mustafa Kemal'in önderliğindeki milli harekete güç kattı.

Zararlı cemiyetler ise işgalci güçlerin çıkarlarına hizmet ediyordu. Bunlar arasında Mavri Mira ve Etnik-i Eterya gibi Rum cemiyetleri, Hınçak ve Taşnak gibi Ermeni örgütleri bulunuyordu. Türkler arasında da Hürriyet ve İtilaf Fırkası gibi işbirlikçi gruplar vardı.