Sivas Kongresi: 12. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

Sivas Kongresi'nin Toplanması ve Katılım Sorunu

Sivas Kongresi aslında her ilden 3 temsilci olmak üzere 81 kişiyle toplanması planlanıyordu. Ancak sadece 38 delege gelebildi - bu durum kongrenin önemini hiç azaltmadı.

Katılımın az olmasının başlıca sebepleri vardı. Elazığ Valisi Ali Galip ve Ankara Valisi Muhittin Paşa kongreyi engellemek için ellerinden geleni yapıyorlardı. Ayrıca Fransızların Sivas'ı işgal edeceği söylentileri yayılmış, bazı kişiler de kongreyi gereksiz buluyordu.

Kongre öncesinde Mustafa Kemal ile Rauf Orbay arasında başkanlık tartışması yaşandı. En önemlisi ise manda ve himaye meselesi son kez gündeme geldi - artık karar kesin olacaktı: "Ya istiklal ya ölüm!"

💡 Dikkat: Sivas Kongresi'nin asıl amacı milli güçleri birleştirmek ve mücadeleyi tek elden yönetmekti.

Kongre Kararları ve Temsil Heyeti'nin Gelişimi

Sivas Kongresi tarihi kararlar aldı. Erzurum Kongresi kararları genişletilerek kabul edildi ve manda-himaye kesinlikle reddedildi. Artık hiçbir yabancı devletin himayesinde olmayacaktık.

En önemli gelişme tüm yararlı cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleşmesiydi. Böylece milli mücadele merkezileşti ve ulusal bir boyut kazandı.

Temsil Heyeti artık sadece bölgesel değil, ulusal düzeyde tüm yurdu temsil etmeye başladı. İlk defa Ali Fuat Cebesoy'u Batı Cephesi Komutanlığına atayarak hükümet gibi davranmaya başladı.

Kongrenin siyasi etkisi hemen görüldü: Damat Ferit Paşa Hükümeti istifa etti, yerine milli mücadele yanlısı Ali Rıza Paşa getirildi. Bu, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti'ne karşı kazandığı ilk büyük zaferdi.

💡 Önemli: Kongre sonrası İrade-i Milliye Gazetesi çıkarılarak milli mücadelenin sesi duyurulmaya başlandı.

Milli Mücadele Dönemi Basın Hayatı

Milli Mücadele'de basın çok kritik bir rol oynadı. Gazeteler ve dergiler halkı bilinçlendirme konusunda vazgeçilmezdi.

Yararlı gazeteler arasında İrade-i Milliye, Hakimiyet-i Milliye, Tasvir-i Efkar, İkdam, Albayrak gibi yayınlar vardı. Bunlar milli mücadeleyi destekliyordu. Mustafa Kemal bile İleri gazetesinde isimsiz yazılar yazmıştı.

Zararlı gazeteler ise Peyam-ı Sabah, Alemdar, Türkçe İstanbul gibi yayınlardı - bunlar milli mücadeleyi baltalamaya çalışıyordu. Aydede ve Ümit dergileri de bu kategorideydi.

Kronolojik sıralama şöyle gelişti: Samsun'a çıkış → Havza Genelgesi → Amasya Tamimi → Erzurum Kongresi → Sivas Kongresi → Son Osmanlı Mebusan Meclisi → Misak-ı Milli → İstanbul'un işgali → TBMM'nin açılması.

💡 Hatırla: İlk resmi gazete Takvim-i Vekayi, TBMM'nin ilk resmi gazetesi ise Ceride-i Resmiye'dir.