Osman Bey ve Orhan Bey Dönemi

Osman Bey, Osmanlı Devleti'nin gerçek kurucusu olarak kabul ediliyor. 1298'de Koraconishisar'ı aldıktan sonra, 1302'de Koyunhisar Savaşı'nda Bizanslıları ilk kez mağlup etti. Bu savaş, Osmanlı-Bizans mücadelesinin başlangıcıydı.

Osman Bey döneminde devletleşmenin ilk adımları atıldı. İlk kez vergi toplandı, kadı atandı (Tursun Fakih), para bastırıldı ve dirlik sistemi uygulandı. "Fetheden fethettiği yerin sahibidir" prensibiyle toprak dağıtımı yapıldı.

Orhan Bey döneminde asıl büyük gelişmeler yaşandı. 1326'da Bursa fethedilerek başkent yapıldı. İbn-i Batuta onu "Türkmen hükümdarların en ulusu" olarak tanımladı. Bu dönemde İznik alınarak geçici başkent yapıldı, 1337'de İzmit fethi tamamlandı.

Not: Orhan Bey dönemi beylikten devlete geçişin tamamlandığı dönemdir. İlk medrese, bedesten, tersane gibi kuruluşlar bu dönemde gerçekleşti.

I. Murat ve Yıldırım Bayezid Dönemi

I. Murat (Hüdavendigâr) döneminde Osmanlı, hem Anadolu'da hem Rumeli'de genişledi. 1363'te Edirne fethedilerek başkent yapıldı. Rumeli'deki en önemli savaşları olan Çirmen Savaşları (1364-1371) kazanılarak Bulgaristan yolu açıldı.

Bu dönemde devlet teşkilatında önemli gelişmeler yaşandı. Enderun Mektebi, Kapıkulu Ocağı ve Yeniçeri Ocağı kuruldu. İlk kez devşirme sistemi uygulanmaya başladı. 1389'daki I. Kosova Savaşı'nda büyük bir Haçlı ordusunu yendi ama I. Murat bu savaşta öldü.

Yıldırım Bayezid, Anadolu'da Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağladı. 1396'da Niğbolu Savaşı'nda Avrupa Haçlı ordusunu mağlup ederek Osmanlı'nın Avrupa'daki üstünlüğünü gösterdi. İstanbul'u ilk kuşatan padişah oldu (1391-1401).

Dikkat: Niğbolu Savaşı, Osmanlı'nın Avrupa'daki gücünü kanıtlayan en önemli zaferlerden biriydi.

Ankara Savaşı ve Fetret Devri

1402'deki Ankara Savaşı, Osmanlı tarihinin en büyük yenilgilerinden biriydi. Timur'a karşı kaybedilen bu savaş sonucunda Anadolu Türk Siyasi Birliği bozuldu ve beylikler yeniden kuruldu. Yıldırım Bayezid esir alındı ve kısa süre sonra öldü.

Fetret Devri (1402-1413) başladı. Bayezid'in oğulları arasında taht mücadelesi yaşandı: Süleyman Çelebi Edirne'de, Musa Çelebi Bursa'da, Mehmet Çelebi Amasya'da hükümdarlık ilan etti. Bu mücadelede Derbent ve Uluabat savaşları yaşandı.

I. Mehmet (Çelebi Mehmet) 1413'te fetret devrine son vererek Osmanlı'yı yeniden birleştirdi. Bu nedenle Osmanlı'nın ikinci kurucusu sayılır. Döneminde Şeyh Bedreddin İsyanı gibi dini nitelikli toplumsal ayaklanmalar çıktı.

Önemli: Fetret Devri, Osmanlı'nın en zayıf olduğu dönemdi ama devletin temelleri sağlam olduğu için dağılmadı.

II. Murat Dönemi ve Kuruluş Döneminin Sonu

II. Murat (1421-1451) "Hayır Babası" lakabıyla tanındı. Taht kavgalarına son vererek amcası Düzmece Mustafa ve kardeşi Küçük Mustafa isyanlarını bastırdı. Balkan fetihlerine devam ederek Tesalya ve Makedonya'yı aldı.

Bu dönemde ilk Yeniçeri isyanı yaşandı. Ayrıca Macarlarla Edirne Anlaşması imzalandı ama Macarlar anlaşmayı bozunca 1444'te Varna Savaşı yapıldı. II. Murat bu savaşı kazanarak Haçlı tehdidini bitirdi.

1448'deki II. Kosova Savaşı, Osmanlı'nın Balkanlar'daki son savunma savaşıydı. Bu savaştan sonra Osmanlı savunmadan saldırıya geçti ve Balkanlardaki Türk hakimiyeti kesinleşti.

Kuruluş dönemindeki Osmanlı-Haçlı savaşları şunlardır: Sırpsındığı (1364), I. Kosova (1389), Niğbolu (1396), Ankara (1402), Varna (1444) ve II. Kosova (1448).

Sonuç: II. Murat dönemiyle birlikte Osmanlı, kuruluş dönemini tamamlayarak büyük devletler arasına girdi.