İzmir'in İşgali - 15 Mayıs 1919

Hiç düşündün mü neden İzmir'in işgali Türk tarihinin dönüm noktalarından biri sayılıyor? Paris Barış Konferansı'nda İngiltere'nin desteğiyle Yunan ordusunun İzmir'i işgal etmesi kararlaştırıldı. Bu karar, Mondros Ateşkes Anlaşması'nın 7. maddesi gerekçe gösterilerek alındı.

Damat Ferit Paşa Hükümeti, işgale karşı çıkmak yerine tam tersi bir tutum sergiledi. İzmir Valisi İzzet Bey ve Kolordu Komutanı Ali Nadir Paşa'ya işgal kuvvetlerine "gerekli kolaylığın" gösterilmesi emri verildi.

Bu durum, İstanbul Hükümeti'nin teslimiyetçi politikasını net bir şekilde ortaya koyuyordu. Halk artık kendi kendini savunmak zorunda kalacaktı.

Bilgi Kutusu: Mondros Ateşkes Anlaşması'nın 7. maddesi, müttefiklere güvenlik gerekçesiyle Osmanlı topraklarını işgal etme hakkı veriyordu.

İlk Direnişin Başlaması

İzmir'de yaşanan o tarihi an, Türk milletinin ruhunu yansıtıyor. İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve Redd-i İlhak Cemiyeti halkı harekete geçirmeye çalıştı. 15 Mayıs 1919 sabahı İngiliz gemilerinin desteğiyle Yunan ordusu İzmir'e çıktı.

Yunan askerleri alkışlar ve "zito" nidalarıyla karşılanırken, gazeteci Hasan Tahsin bu duruma dayanamadı. Yunan bayrağını taşıyan askere silahını ateşleyerek İzmir'de ilk silahlı direnişi başlattı ve şehit düştü.

Albay Süleyman Fethi Bey de "Yaşa Venizelos" demediği için öldürüldü. Bu olaylar, işgalin ne kadar acımasız olduğunu gösteriyordu.

İzmir'in işgali sadece geçici bir işgal değil, kalıcı bir yerleşme planı olduğunu kanıtladı. Bu durum Kuvay-ı Milliye'nin kurulmasını hızlandırdı.

Önemli Not: Mustafa Kemal, İzmir işgaline ilk kez Samsun Raporu'nda karşı çıktı ve Havza Genelgesi'nde bu işgalin yurt genelinde protesto edilmesini istedi.

Milli Mücadelenin Temelleri

Amiral Bristol Raporu, milli mücadelemizin haklılığını kanıtlayan ilk uluslararası belge oldu. Batı Anadolu'daki Rum iddialarını araştıran bu rapor, bölgenin nüfus yoğunluğunun Türk olduğunu ve Rum katliamı olmadığını açıkladı.

Milli mücadelenin sebepleri net bir şekilde ortada: ülkemizin işgal edilmesi, azınlıkların ayrılık politikası ve İstanbul Hükümeti'nin teslimiyetçi tutumu. Bu durum karşısında halk Kuvay-ı Milliye adı altında örgütlendi.

Kuvay-ı Milliye, işgalci güçlerle mücadele eden silahlı gruplar ve onlara her türlü yardımda bulunan herkesi kapsıyordu. İlk direniş hareketi aslında 19 Aralık 1918'de Hatay'ın Dörtyol ilçesinde Fransızlara karşı başlamıştı.

Ulusal egemenlik ve bağımsızlık kavramları artık sadece kelime olmaktan çıkmış, yaşamsal bir ihtiyaç haline gelmişti. Milliyetçilik, tüm bu mücadelenin temel motivasyonuydu.

Kavram Hatırlatması: Ulusal egemenlik = halkın yönetime katılması, Bağımsızlık = işgal ve mandaya karşı olmak!