Osmanlı'yı Kurtarma Çabaları ve Bir Liderin Doğuşu
Osmanlı İmparatorluğu dağılma tehlikesiyle karşı karşıyayken çeşitli fikir akımları ortaya çıktı. Osmanlıcılık ile dil, din, ırk ayrımı olmaksızın herkesin Osmanlı vatandaşı sayılması hedeflendi. Batıcılık Avrupa'nın yeniliklerini getirerek azınlıkları bir arada tutmayı amaçlarken, İslamcılık tüm Müslümanları tek çatı altında toplamayı hedefledi.
Bu dönemde Mustafa Kemal 1881'de Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Bey gümrük memuruydu, annesi Zübeyde Hanım ise ev hanımıydı. Selanik, limon ticareti sayesinde Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip edebilen, çok kültürlü bir şehirdi ve "Osmanlı'nın Avrupa'ya kapısı" olarak kabul edilirdi.
Mustafa Kemal'in eğitim hayatı önce annesinin isteğiyle gittiği dini eğitim veren Mahalle Mektebi ile başladı. Daha sonra babasının isteğiyle batı tarzı, modern eğitim veren Şemsi Efendi İlkokulu'na geçti. Eğitim hayatına Selanik Askeri Rüştiyesi'nde devam etti ve burada "Kemal" adını aldı.
Öğretmenin Notu: Osmanlı'da hem dini hem de batı tarzı okulların olması, eğitimde birliğin olmadığını gösterir. Bu durum, ileride Atatürk'ün eğitimde birliği sağlama çabalarının neden önemli olduğunu anlamamıza yardımcı olur.