İzmir'in İşgali ve Kuvâ-yı Milliye'nin Doğuşu

İzmir, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesine dayanılarak Yunanlar tarafından işgal edildi. Yunanlara ilk kurşunu atan kahraman Hasan Tahsin olmuştur. Yunanlar, Batı Anadolu'da çoğunluğu oluşturduklarını ve Türklerin Rumları öldürdüğünü iddia ediyorlardı.

Bu iddiaları araştırmak için ABD önderliğinde, Amiral Bristol başkanlığında bir heyet gönderildi. Amiral Bristol Raporu, Türklerin haklı olduğunu dünyaya duyuran ilk belge olarak tarihe geçti. Rapora göre bölgede Türk nüfusu daha fazlaydı ve asıl katliamı Yunanlar yapıyordu.

İşgaller karşısında Türk halkı kendiliğinden örgütlenerek direnişe geçti. Vatanı koruma ve bağımsız yaşama isteğiyle oluşan bu direniş hareketine Kuvâ-yı Milliye (millî kuvvetler) adı verildi.

Önemli Bilgi: Kuvâ-yı Milliye, düzenli bir ordu değildi! Halkın kendi imkanlarıyla kurduğu yerel direniş güçleriydi. Ama bu hareket, Millî Mücadele'nin ilk adımını oluşturdu.

Millî Mücadele Döneminde Kurulan Cemiyetler

Yararlı Cemiyetler bölgesel olarak kuruldular ve bulundukları yerleri korumayı amaçladılar:

• Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Doğu Trakya'yı Yunan işgalinden korumak için kuruldu
• İzmir Müdafaa-i Hukuk ve Redd-i İlhak Cemiyeti: Yunanlara karşı İzmir'i savunmak için kuruldu
• Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Ermeni devleti kurulmasını engellemek için çalıştı
• Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti: Pontus Rum Cemiyeti'ne karşı kuruldu
• Kilikyalılar Cemiyeti: Adana ve çevresini Fransızlara karşı savundu

Ayrıca, Milli Kongre Cemiyeti tüm ülke çapında faaliyet gösteren ve "Kuvâ-yı Milliye" terimini ilk kez kullanan cemiyettir. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti ise Mustafa Kemal'in isteğiyle kadınlar tarafından kurulmuştur.

Zararlı Cemiyetler ise ülkenin bölünmesini amaçlayan örgütlerdi:

• Milli varlığa düşman cemiyetler (İngiliz Muhipleri, Wilson Prensipleri gibi)
• Azınlıkların kurduğu cemiyetler (Mavri Mira, Pontus Rum Cemiyeti)
• Ermenilerin kurduğu zararlı cemiyetler (Hınçak, Taşnak)
• Yahudilerin kurduğu zararlı cemiyetler (Alyans İsrailit, Macabi)

Sivas Kongresi'nde tüm yararlı cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilecektir.