T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük894Güncellendi 16 Eyl 20266 sayfa

Birinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları ve Etkileri

Şikayet Et

Tuğçe Aba@ueba_8s6gmojdgblnlyg

I. Dünya Savaşı sonrası dünya düzeni tamamen değişti. İmparatorluklar yıkıldı, yeni devletler ve ideolojiler doğdu. Bu süreçte Osmanlı Devleti de Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzalayarak fiilen sona erdi.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonuçları – 1. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Wilson Prensipleri ve Savaş Sonuçları

Wilson Prensipleri I. Dünya Savaşı sonrasında barışı sağlamak amacıyla ortaya kondu. Bu prensiplere göre Polonya bağımsız olacak, Belçika'ya tam bağımsızlık verilecek ve Alsas Loren Fransa'ya bırakılacaktı. Ancak bu prensipler tam olarak uygulanmadı; yenilenlerden tazminat alındı ve sömürgecilik manda/himaye adı altında devam ettirildi.

Savaşı İttifak Devletleri kaybetti ve sırasıyla Bulgaristan (Selanik), Osmanlı (Mondros), Avusturya-Macaristan (Villa Gusti) ve Almanya (Rethondes) ateşkes antlaşmalarıyla savaştan çekildiler. Bu devletlerin savaştan çekilmelerinin temel nedenleri güçlerinin tükenmesi, ABD'nin savaşa girişi ve Wilson Prensipleriydi.

Savaş sonrasında ABD, SSCB ve Japonya güçlenen ülkeler olarak öne çıktı. ABD ise II. Dünya Savaşı'na kadar "Monroe Doktrini" olarak bilinen yalnızlık politikasına geri dönme kararı aldı.

Dikkat! Wilson Prensipleri dünya barışı için oluşturulmuş olsa da uygulamada büyük güçlerin çıkarları doğrultusunda çarpıtıldı.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonuçları – 2. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Yeni Dünya Düzeni

I. Dünya Savaşı sonrasında Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı ve Rusya gibi büyük imparatorluklar parçalandı. Bu imparatorlukların topraklarında Letonya, Estonya, Litvanya, Avusturya, Macaristan, Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya ve SSCB gibi yeni devletler kuruldu.

Savaş sonrası dünyada Nazizm, Faşizm ve Sosyalizm gibi yeni rejimler ortaya çıktı. Dünya barışını korumak amacıyla Milletler Cemiyeti kuruldu, ancak sömürgecilik "manda" ve "himaye" adı altında devam etti. İngiltere; Irak, Ürdün ve Filistin'i, Fransa ise Suriye ve Lübnan'ı sömürgeleştirdi.

Savaş teknolojisindeki gelişmeler sonucunda birçok yeni silah kullanılmaya başlandı. Cephe kavramının gelişmesi ve güçlü silahların kullanılması sivil kayıpların artmasına neden oldu. Bunun sonucunda Sivil Savunma Teşkilatları kuruldu.

Unutma! I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan ağır anlaşmalar ve çizilen yeni sınırlar, II. Dünya Savaşı'nın temel nedenlerini oluşturdu.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonuçları – 3. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Mondros Ateşkes Antlaşması

I. Dünya Savaşı sonrasında imzalanan barış anlaşmaları şunlardır: Almanya (Versay), Avusturya (St. German), Macaristan (Trianon), Bulgaristan (Nöyyi) ve Osmanlı (Sevr). Osmanlı Devleti, savaşı kaybettiği için 30 Ekim 1918'de Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzaladı.

Ahmet İzzet Paşa başkanlığındaki yeni hükümet, Wilson ilkeleri doğrultusunda bir ateşkes talep etti. İstanbul Hükümeti'ni temsilen Bahriye Nazırı Rauf Bey başkanlığındaki heyet, Limni Adası'nın Mondros Limanı'na gitti. İtilaf Devletleri'ni temsilen İngiliz Amiral Calthorpe ile görüşmeler İngilizlerin Agememnon adlı savaş gemisinde yapıldı.

25 maddeden oluşan antlaşmanın bazı maddeleri çok ağırdı: Boğazlar İtilaf Devletleri'ne açılacak, Osmanlı ordusu terhis edilecek, ordunun silah ve cephanelerine el konulacaktı. Ayrıca, Osmanlı'daki tüm Ermeni esirlerin serbest bırakılması şart koşulurken, İtilaf Devletleri'ndeki Türk esirlerin iadesi öngörülmüyordu.

Önemli! Mustafa Kemal bu antlaşmayı "Beyni yaran ateşten bir zehirdir" sözleriyle tanımlayarak antlaşmanın ağırlığını vurgulamıştır.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonuçları – 4. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Mondros'un Yıkıcı Maddeleri

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın en tehlikeli maddesi, İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit edici bir durum olduğunda Anadolu'da herhangi bir stratejik noktayı işgal edebileceklerini belirten 7. maddeydi. Bu madde, Anadolu'yu işgale açık hale getirdi.

Antlaşma, "Vilayet-i Sitte" olarak bilinen Doğu illerinde (Bitlis, Erzurum, Sivas, Van, Elazığ, Diyarbakır) karışıklık çıkarsa, İtilaf Devletleri'nin burayı işgal edebileceğini belirtiyordu. Amaç, bölgede "Büyük Ermenistan" kurulmasıydı.

Antlaşmaya göre Toros tünelleri ve geçitler, tüm ulaşım ve haberleşme araçları İtilaf Devletleri'nin denetiminde olacaktı. Osmanlı Devleti enerji kaynaklarını ihraç edemeyecek, Anadolu'dan çıkan kömür ve petrolün İtilaf Devletleri tarafından satın alınması kolaylaştırılacaktı. Ayrıca Hicaz, Suriye, Yemen ve Irak'taki Osmanlı askeri birlikleri teslim olacaktı.

Düşün! Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti fiilen sona ermiştir. Bir imparatorluk nasıl bu kadar ağır şartları kabul etmek zorunda kalmıştır?

Birinci Dünya Savaşı’nın sonuçları – 5. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

İşgaller ve Tepkiler

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından İtilaf Devletleri Kilikya ve Mezopotamya Bölgesi'ni işgal edecekti. Osmanlı Devleti, ülkesindeki Alman ve Avusturya-Macaristan diplomat ve askerlerini sınır dışı edecek ve ordusu I. Dünya Savaşı öncesindeki sınırlarına geri çekilecekti. Bu durum, Kars, Ardahan ve Batum'un boşaltılmasını gerektiriyordu çünkü İtilaf Devletleri, Rusya ile yapılan Brest Litowsk Antlaşması'nı tanımıyorlardı.

Antlaşma sonrası işgaller hızla başladı: İtilaf Devletleri İstanbul ve Boğazları, İngiltere Musul, Kars, Antep, Urfa ve Maraş'ı, Fransa Zonguldak, Hatay ve Adana'yı, İtalya Antalya, Muğla, Aydın ve Konya'yı, Yunanistan ise İzmir ve çevresi ile Doğu Trakya'yı işgal etti.

İşgaller arasında Musul, İngiltere tarafından işgal edilen ilk Osmanlı toprağı olurken, Anadolu'da işgale uğrayan ilk toprak parçası Fransa tarafından ele geçirilen Hatay'dı. İşgallere karşı ilk kurşunu atarak direnişi başlatan kişi ise Hatay Dörtyol'da direniş gösteren Kara Ahmet Çavuş olmuştur.

Bilgi! İşgaller, Anadolu'nun neredeyse her köşesine yayılmıştı ve bu durum Millî Mücadele'nin fitilini ateşledi.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonuçları – 6. sayfa

Ders notlarını görmek için kaydol.
Ücretsiz!

Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun

Mondros Sonrası Tepkiler ve Siyasi Gelişmeler

Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra İstanbul'da siyasi karışıklıklar yaşandı. Antlaşmayı imzalayan Ahmet İzzet Paşa Hükümeti istifa etti ve yerine Tevfik Paşa hükümeti kuruldu. Padişah, anayasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanarak Mebusan Meclisi'ni dağıttı.

Mustafa Kemal, antlaşma imzalandığında Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı görevindeydi. Antlaşmanın çok ağır şartlar içerdiğini ve bağımsızlıkla bağdaşmadığını belirterek İstanbul Hükümeti'ni uyarmaya çalıştı. Ancak 10 Kasım 1918'de Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı lağvedildi ve Mustafa Kemal, Harbiye Bakanlığı emrine alınarak İstanbul'a çağrıldı.

İşgalcilerin baskısı altında Tevfik Paşa Hükümeti de padişaha istifasını sundu ve yerine Damat Ferit Paşa Hükümeti kuruldu. Bu hükümet, işgalcilerle uzlaşma yolunu seçecek ve Millî Mücadele'ye karşı duracaktı.

Unutma! Mondros'tan sonraki siyasi gelişmeler, Kurtuluş Savaşı'nın zeminini hazırlamıştır. İstanbul Hükümeti'nin teslimiyetçi tutumuna karşı Anadolu'da yeni bir direniş hareketi doğacaktır.

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.

Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.

Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙

Birinci Dünya Savaşı’nın Sonuçları ve Etkileri

Wilson Prensipleri ve Savaş Sonuçları

Yeni Dünya Düzeni

Mondros Ateşkes Antlaşması

Mondros'un Yıkıcı Maddeleri

İşgaller ve Tepkiler

Mondros Sonrası Tepkiler ve Siyasi Gelişmeler

Hiç sormayacaksın sanmıştık...

Knowunity yapay zeka arkadaşı nedir?

Knowunity uygulamasını nereden indirebilirim?

Knowunity ücretsiz mi?

Benzer Ders Notları

İnkılap 8 sınıf

8. Sınıf inklap tarihi 2. Ünite

Tarih trablusgarp savaşı gelişmeleri ve balkan savaşları

8. Sınıf inklap Trablusgarp Savaşı (kısa özet)

12. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

1.Dünya Savaşı

En popüler içerikler: International Conflicts

20. yüzyıl başlarında Osmanlı devleti

12.sınıf inkilap notu(1.ünite)

İnklap Tarihi

İnkılap tarihî ders notu

Tarih trablusgarp savaşı gelişmeleri ve balkan savaşları

En popüler içerikler: T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük

İnkılap tarihi

8. Sınıf inkılap tarihi ve Atatürkçülük 1. 2. 3. 4. 5. Ve 6. Ünite ders notları

İnkılap Notları

8. Sınıf inkılap Tarihi ilk 3 ünite

İnkılap

8 sınıf Türkçe ders notu

8. Sınıf inkılap 1. Ünite ful ders notları

8. Sınıf Sosyal Bilgiler

insanlığın ilk dönemleri ders notu

En popüler içerikler

Tyt biyoloji

8.sınıf matematik

9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı

Tyt kimya konu başlıkları

Tyt kimya

Tyt Ayt Kpss Tarih

8. Sınıf matematik ders notları

TYT Kimya her yıl çıkan konu notları

TYT Fizik

Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi, sen de beğeneceksin.