8. Sınıf İnkılap: Kurtuluş Savaşı’na Hazırlık Notları

Kurtuluş Savaşı'na Hazırlık ve İlk Adımlar

Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı (19 Mayıs 1919) aslında çok akıllıca planlanmış bir hareketti. Resmi görevi 9. Ordu Müfettişi olarak karışıklıkları bastırmaktı, ama gerçek amacı Türk milletini örgütleyip bağımsızlık mücadelesini başlatmaktı.

Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919) tarihte ilk resmi direniş çağrısı olarak geçer. Bu genelgeyle halk ilk kez açıkça işgallere karşı protestoya çağrıldı. Mitingler düzenlenmesi ve telgraflarla ses yükseltilmesi istendi.

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919) ise gerçek bir dönüm noktasıydı. "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" cümlesiyle ilk kez ulus egemenliği anlayışı ortaya kondu. Her ilden temsilcilerin Sivas'ta toplanması da kararlaştırıldı.

Önemli Not: Amasya Genelgesi, modern Türkiye'nin demokratik temellerini atan ilk belgedir!

Kongreler Dönemi ve Örgütlenme

Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919) bölgesel olmasına rağmen aldığı kararlar ulusal nitelikteydi. En önemli kararlar şunlardı: vatan bir bütündür ve parçalanamaz, manda ve himaye reddedilir, milli iradeye dayalı geçici hükümet kurulacaktır.

Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919) tüm Anadolu'nun temsil edildiği ilk ulusal kongreydi. Burada bütün cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirildi. İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılması da kararlaştırıldı.

Amasya Görüşmeleri $20-22 Ekim 1919$ özel bir öneme sahipti çünkü İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'nin varlığını ilk kez resmen tanıdı. Seçim yapılması ve Mebusan Meclisi'nin açılması kararlaştırıldı.

Dikkat: Bu kongreler sayesinde dağınık direniş hareketi örgütlü bir mücadeleye dönüştü!

Son Osmanlı Meclisi ve İstanbul'un İşgali

Son Osmanlı Mebusan Meclisi Ocak 1920'de İstanbul'da açıldı ve Misak-ı Millî'yi (Millî Yemin) kabul etti. Bu belge Türk milletinin sınırlarını ve haklarını net biçimde ortaya koyuyordu. Ancak bu cesur hamle İtilaf Devletlerini çok kızdırdı.

İstanbul'un resmen işgali (16 Mart 1920) kaçınılmaz oldu. Mebusan Meclisi dağıtıldı, milletvekilleri tutuklandı veya sürgüne gönderildi. Artık İstanbul'daki yönetim tamamen sona ermişti.

Bu gelişme aslında Mustafa Kemal için bir fırsat yaratmıştı. Artık Ankara'da yeni bir meclis açma konusunda hiç tereddüt etmeden hareket edebilecekti. İstanbul yönetiminin meşruiyeti tamamen ortadan kalkmıştı.

Sonuç olarak 1919 yılı boyunca halk örgütlendi, direniş resmileşti, ulusal egemenlik ilkeleri belirlendi ve siyasi-askeri zemin hazırlandı. Artık Kurtuluş Savaşı için her şey hazırdı!

Unutma: Bu hazırlık dönemi olmasa, Kurtuluş Savaşı'nın başarısı mümkün olmazdı!